Türkiye'de 1980 sonrası enflasyon-siyaset ilişkisi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 71639
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ERGÜN ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Siyasal Bilimler, Economics, Political Science
- Anahtar Kelimeler: 1980 sonrası, Enflasyon, Siyaset, Siyasi partiler, Türkiye, After 1980, Inflation, Politics, Political parties, Turkey
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
127 ÖZET Enflasyon, bu yüzyılın en önemli ekonomik problemleri arasında yer alır. Enflasyonun nedenleri farklı olsa da, ekonomide meydana getirdiği etkiler bakımından büyük benzerlikler taşır. Azgelişmiş ülkeler gibi gelişmiş ülkeler de enflasyon olgusunu yaşamıştır. Bu açıdan bazı iktisatçılar, bu yüzyılı enflasyon yüzyılı olarak nitelendirmiştir. Mevcut iktisat teorilerinin, enflasyonun nedenlerine ilişkin öne sürdükleri hususlarda büyük farklık olmadığı öne sürülebilir. Bunlar arasındaki temel fark, enflasyonun önlenmesiyle ilgili hususlarda meydana gelmektedir. Bazıları para politikasını savunurken, bazıları da maliye politikasını önermişlerdir. Diğer yandan, her iki ekonomi politikasının uygulanmasını öneren iktisat teorileri vardır. Ayrıca bu iki ekonomi politikasının enflasyonla mücadelede yeterli olmayacağını, bunun diğer politikalarla desteklenmesi gerektiğini belirten iktisat teorileri de olmuştur. Türkiye'de enflasyonun nedenleri üç ana başlık altında toplanabilir. Bunlar; Yapısal nedenler, parasal nedenler ve siyasi nedenlerdir. Türkiye'de, enflasyon 1970'li yıllara kadar büyük bir sorun olmamıştır. 1970'li yıllarda artan petrol fiyatları, siyasi istikrarsızlık ve diğer nedenlerden dolayı enflasyon oranı artiş yönünde bir ivme kazanmıştır. 1980 yılı başında Türkiye ekonomisi ilk kez biper enflasyonla yüz yüze gelmiştir. Cumhuriyet tarihinde, o güne kadar yaşanmayan %107.3 oranındaki enflasyon oranı bu yılda gerçekleşmişti. Temel hedeflerinden biri enflasyonla mücadele olan 24 Ocak Ekonomik İstikrar Paketi, bu yılda uygulamaya konulmuştur. Askeri rejimin hüküm sürdüğü 1981-1983 yıllarında istikrar paketi olumlu sonuçlar vermiştir. Enflasyon oranı, yaklaşık olarak %30'a kadar çekilebilmiştir. Ancak, aynı basan, çok partili demokratik düzende gösterilememiştir. Kasım 1983 genel seçimlerinde iktidar olan ANAP, enflasyon konusunda çok iddialıydı. Neredeyse enflasyonla mücadeleyi gündemin ilk maddesi yapmıştı. Ancak,128 bu dönemde dışa açılmayla enflasyon paradoksal bir durum oluşturmuştur. Çünkü, dışa açılma esnek döviz kuru ve beraberinde yüksek faiz uygulamasını doğurmuştur. Yani, dışa açılmak için gösterilen çabalar, enfiasyonist ortamı hep canlı tutmuştur. DemireFin 1987'de yapılacak referandumla siyasete dönme ihtimalinin belirmesi, ANAP'ı endişelendirmiştir. Bu açıdan, 1986 yılında ara seçimleriyle başlayan siyasî rekabet 1987'de daha da artmıştır. Böyle bir ortamda, ANAP bir tercihle karşı karşıyadır. Ya enflasyonla mücadele edecek, ya da iç piyasaya ağırlık vererek kalkınma hızını artıracaktır. Nitekim Özal, tercihini kalkınmadan yana kullanmıştır. Siyasî rekabetin yoğunlaşmasıyla, ANAP döneminde yoğun borçlanmaya gidildi. Bu dönemde, genellikle, enflasyonist borçlanma politikası izlenmiştir. Çünkü borçla sağlanan kaynaklar daha çok altyapı ve konut sektöründe kullanılmıştır. ANAP döneminde, bu uygulamaların sonucu olarak enflasyon, eskiye oranla, önemli bir artış göstermiştir. 1991 genel seçimleri, %50'nin üzerine çıkmış enflasyonist bir ortamda yapıldı. DYP'nin lideri Demirel de Özal kadar enflasyon konusunda iddialıydı. Herkes bu dönemde bir istikrar paketi beklerken, koalisyon hükümeti popülist uygulamalara devam etti. Kamu finansman açığı önemli boyutlara tırmandı. 1994 yılı ekonomik dengelerin iyice bozulduğu bir yıl olmuştur. Nitekim, bu dönemde bir İstikrar Paketi gündeme gelmiş ve 5 Nisan 1994 tarihinde yeni bir istikrar paketi uygulanmaya başlanmıştır. ANAP gibi, DYP-SHP koalisyonu da enflasyon konusunda başarılı olamamıştır.
Özet (Çeviri)
129 SUMMARY Inflation is öne of the most important economic problems in this century. Although the causes are very different its economic result are quite similar. Not only developing countries, but also developed countries experience inflation. So, some economists described this century as an 'inflation century'. There is a consensus about the reasons of the inflation among the existing economic theories. However, there is a great difference between their opinion about remedies for inflation. While some of them defend monetary policies, others recommend financial policies. There are also some other theories defending both of the policies together. Moreover, some theories claim that these two policies are inadequate to prevent inflation and so they must be supported by other policies. it is possible to say that there are basic causes of inflation in Turkey: Sîructural causes, monetarial causes and political causes. There was not a great inflation problem in Turkey until 1970's. in 1970's inflation rate began to rise because of the rise in petrol prices, political unstability and other causes. At the beginning of 1980, Turkey was face to face with a hyperinflation for the first time. in that year, the inflation rate was %107.3, which is the highest rate in Turkish Republic's history. 24 January 1980 Economic Stability Decision Package focused on fighting high inflation. During the 1981-1983period, when military regime ruling, stabiliîy package gove positive results. inflation rate has been reduced to %30.During the democratic regime with multi party competition the same success has not been seen. ANAP government, established following November 1983 General Eîections, aimed to reduce the inflation. Reducing against inflation has been the first subject of their agenda. But they also want to öpen Turkish Economy outside. These two goals were paradoxical. As a result of opening the economy outside resulted in flexible130 exchange rate and high interest rate, their policies increased inflation instead of reducing it. Following the elevation of political restrictions of Demirel via 1987 Referandum, a harsh political competition between the True Path Party (DYP) and Motherland Party (ANAP) began. The Ruling Party, ANAP, had two preferences. They would either have continued to fight against inflation ör they would increase development speed. Özal preferred to speed up development; and as a result, they borrowed a great deal of îoans. in that period, an inflationary getting into dept policy has been made. Because money provided by loans has been used in infrastructure and housing investment, inflation has been increased in a large extend in ANAP era. 1991 General Elections has been held in an inflationary environment in which inflation rate was över %50. The DYP leader Demirel also claimed that they would reduce the inflation. While everybody was waiting a stability policy the coalition government (DYP-SHP) under Demirel's leadership continued popülist policies. Public financial deficit has been increased. in 1994, economic balances were destroyed; and in that year a stabiîity package has been entered into application on 5 Apriî. Similar to ANAP, DYP-SHP coalition government also failed to prevent inflation.
Benzer Tezler
- Türkiye`de 1980 sonrası iç devlet borçlarının makro ekonomik etkileri
Macro economics of domestic debt in Turkey after 1980
KADİR KARTALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
EkonomiCumhuriyet Üniversitesiİktisat Politikası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER ŞİMŞEK
- Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan istikrar programlarının sanayileşme üzerindeki etkileri
Başlık çevirisi yok
FERAH ÖZKÖK