Geri Dön

Uyku apnesi öz yeterlilik ölçeği'nin (self efficacy measure for sleep apnea) türkçe'ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik

Adaptation of self-efficacy measure for sleep apnea into Turkish: validity and reliability

PDF İndir

  1. Tez No: 708222
  2. Yazar: GİZEM ALPTEKİN
  3. Danışmanlar: ÖĞR. GÖR. NAZMİYE ÇIRAY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Uyku apnesi, öz yeterlilik, CPAP tedavisi, CPAP uyumu, geçerlik, güvenirlik, Güvenilirlik ve geçerlilik, Pozitif basınç solunumu, Tedavi, Türkçe uyarlama, Uyku apne sendromları, Ölçekler, Sleep apnea, self-efficacy, CPAP therapy, CPAP compliance, validity, reliability, Reproducibility of results, Positive pressure respiration, Treatment, Turkish adaptation, Sleep apnea syndromes, Scales
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırma Weaver ve arkadaşları (2003) tarafından geliştirilen Uyku Apnesi Öz Yeterlilik Ölçeği'nin (SEMSA) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Araştırma metodolojik tipte olup örneklemi Eylül 2020-Temmuz 2021 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Uyku Labaratuvarına başvuran ilk kez obstruktif uyku apne sendromu (OUAS) tanısı alan ve CPAP tedavisi uygun görülen 147 birey oluşturmuştur.Veriler Birey Tanılama Formu ve Uyku Apnesi Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Ölçeğin geçerlik aşamalarında öncelikle dil geçerliği sağlanmış Kapsam geçerliği Lawshe tekniği kullanılarak sağlanmıştır. Geçerlik analizlerinde açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik analizlerinde ise iç tutarlık ve test-tekrar test analizleri uygulanmıştur. Bulgular: Uyku Apnesi Öz Yeterlilik Ölçeği'nin kapsam geçerlik indeksi 0,96 olarak hesaplanmıştır. Yapı geçerliği aşamasında uygulanan açıklayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen üç alt boyutun toplam varyansın %53,168'ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,855, Barlett küresellik testi sonucunda χ2=2159,582 olarak elde edilmiştir (p<0,001). İki aşamalı olarak gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre elde edilen uyum indeksleri χ2/sd: 454,50/294=1,545, CFI:0,96, NFI: 0,91, NNFI: 0,96, RMSEA: 0,061, SRMR:0,069 olarak hesaplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen madde faktör yüklerinin ise 0,44 ile 0,94 arasında değer aldığı saptanmıştır. Güvenirliğin sağlanması amacı ile yapılan iç tutarlık analizinde ölçeğin tümünün cronbach α katsayısı 0,900 bulunmuştur. Test-tekrar test analizi kapsamında yapılan ölçümlerin ilişkili olduğu ve aradan geçen zamanda tutarlı sonuçlar elde edildiği sonucuna ulaşılmıştır (p<0,01). Sonuç: Uyku Apnesi Öz Yeterlilik Ölçeği'nin Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptanmıştır.

Özet (Çeviri)

Objective: This research has been done to test the validity and reliability of the Turkish version of the Self-Efficacy Measure for Sleep Apnea (SEMSA) developed by Weaver et al. (2003). Method: As a methodological type, the research sample consisted of 147 individuals who applied to the Ege University Medical Faculty Chest Diseases Sleep Laboratory between September 2020 and July 2021 and were diagnosed with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) for the first time and were approved for CPAP treatment. Data were collected by face-to-face interview technique using Individual Diagnosis Form and Self Efficacy Measure for Sleep Apnea. In the validity stages of the scale, language validity was primarily ensured, and content validity was ensured by using the Lawshe technique. Explanatory factor analysis and confirmatory factor analysis were used in validity analyses, and internal consistency and test-retest analyzes were used in reliability analyses. Findings: The content validity index of the Self Efficacy Measure for Sleep Apnea was calculated as 0.96. The three sub-dimensions obtained as a result of the explanatory factor analysis applied during the construct validity phase was concluded to explain 53,168% of the total variance. Kaiser-Meyer-Olkin value was 0.855 and it was obtained as χ2=2159,582 as a result of Barlett sphericity test (p<0.001). The fit indices obtained according to the results of confirmatory factor analysis carried out in two stages were calculated as χ2/sd: 454,50/294=1,545, CFI:0,96, NFI: 0,91, NNFI: 0,96, RMSEA: 0,061, SRMR:0,069. The item factor loads obtained as a results internal consistency analysis performed to ensure reliability, the Cronbach α coefficient of the entire scale was found to be 0.900. It was concluded that the measurements made within the scope of test-retest analysis were found to be related and consistent results were obtained in the intervening time (p<0.01). Result: The Self Efficacy Measure for Sleep Apnea has been determined to be a valid and reliable measurement tool for the Turkish population.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    604422

    Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda özyeterlilik ölçeğinin (Semsa) Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi

    Establishing validity and reliability of the self-efficacy measure in sleep apnea (SEMSA) for Turkish patients

    MERVE GÜLERYÜZ CAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Göğüs HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OĞUZ KÖKTÜRK

  2. Tez No

    890305

    Obstrüktif uyku apnesi olan hastalarda motivasyonel görüşmenin öz yeterlilik, başetme ve uyuma etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma

    Effects of motivational interviewing on self-efficacy, coping, and sleep in patients with obstructive sleep apnea: A randomized controlled study

    HASRET SEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE ÇIRAY

  3. Tez No

    266434

    Uyku apnesi türlerinin sınıflandırılması

    Classification of sleep apnea types

    MEHMET FEYZİ AKŞAHİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiBaşkent Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OSMAN EROĞUL

  4. Tez No

    216376

    Uyku apnesinin öngörülmesi ve dil kasının uyarılması için model geliştirilmesi

    A model development for prediction of sleep apnea and stimulation of genioglossus muscle

    AYKUT ERDAMAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    BiyomühendislikHacettepe Üniversitesi

    Biyomühendislik Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. OSMAN EROĞUL

    PROF.DR. ABDURRAHMAN TANYOLAÇ

  5. Tez No

    195680

    Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde bulunan 40 yaş ve üzeri erkek personelde kardiyovasküler hastalık risk faktörü taraması

    Başlık çevirisi yok

    FERYA KARADAĞ YALÇIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Halk SağlığıCelal Bayar Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERHAN ESER

Geri Dön