Yaşlıların aktif yaşlanma düzeylerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting active aging levels of elderly
- Tez No: 705167
- Danışmanlar: PROF. DR. OYA HAZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ev Ekonomisi, Sosyal Hizmet, Sosyoloji, Home Economics, Social Work, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Aktif yaşlanma, Duygusal yalnızlık, Psikolojik sağlamlık, Sosyal yalnızlık, Yalnızlık, Yaşlanma, Yaşlılar, Active ageing, Emotional loneliness, Resilience, Social loneliness, Loneliness, Aging, Aged
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile ve Tüketici Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, dünyadaki toplumsal yaşlanma sorununa karşın uluslararası kuruluşlar tarafından bir çözüm olarak sunulan aktif yaşlanma anlayışı ele alınarak; yaşlıların aktif yaşlanma düzeylerinin belirlenmesi, aktif yaşlanmayı etkileyen faktörlerin incelenmesi, aktif yaşlanmayı etkileyen bazı kişisel ve sosyal çevre faktörleri modeli geliştirerek; sosyal ağların, psikolojik sağlamlığın ve yalnızlığın yaşlıların aktif yaşlanma düzeyi üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, nicel veri toplama yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmaya Ankara ilinde yaşayan 65 yaş ve üzeri 280 yaşlı katılmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, one way anova testi ve model testi için path (yol) analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaşlıların aktif yaşlanma puan ortalaması 176,93 (±51,36)' tür. Yaşlıların aktif yaşlanma aktivitelerini yapma isteği (amaç) puan ortalamaları 49,49 (±14,27), yapabilecekleri (fonksiyonel kapasite) puan ortalamaları 51,18 (±14,76), aktiviteleri gerçekleştirme için algıladıkları fırsatlar (fırsatlar) puan ortalamaları 38,81 (±13,29) ve gerçekte hangi faaliyeti yaptıkları (aktivite) puan ortalamaları 37,46 (±13,10) olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan yaşlılar aktif yaşlanmayı belirleyen aktiviteleri yapmak istemekte ve bu aktiviteleri yapabilecek fonksiyonel kapasiteyi kendilerinde görmektedirler. Fakat yaşlıların aktiviteleri gerçekleştirmek için algıladıkları fırsatlar ve gerçekte yaptıkları aktiviteler, amaçlarına ve fonksiyonel kapasitelerine göre daha düşük düzeydedir. Yaşlıların aktif yaşlanma düzeyi ile cinsiyet, algılanan gelir düzeyi, çalışma durumu, eğitim durumu, medeni durum, algılanan sağlık durumu, düzenli egzersiz yapma ve alkol kullanma arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede bir farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Araştırmada geliştirilen aktif yaşlanmayı etkileyen bazı kişisel ve sosyal çevre faktörleri modeline göre, sosyal ağlar aktif yaşlanmayı pozitif yönde, yalnızlık ise negatif yönde etkilemektedir. Ayrıca modele göre, yaşlıların aktif yaşlanma düzeyi üzerinde psikolojik sağlamlık ölçümünün etkisinde, yalnızlığın aracı bir rolü olabileceği tespit edilmiştir. Aktif yaşlanmayı etkileyen kişisel ve sosyal çevre faktörleri modeli sosyo-demografik değişkenler açısından karşılaştırıldığında da; cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, sağlık durumu, torun bakımı, seminer, konferans, eğitim vb. katılım durumu değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05).
Özet (Çeviri)
In this research, by considering the understanding of active aging offered as a solution by international organizations against the problem of social aging in the world; It was aimed to determining the active aging levels of the elderly and examining the factors affecting active aging. Also, by developing a model of some personal and social environmental factors affecting active aging; It was aimed to determine the effect of social networks, psychological resilience and loneliness on the active aging level of the elderly. In this context, 280 elderly people aged 65 and over, living in Ankara participated in the study, which was carried out with the quantitative data collection method. In data analysis, descriptive statistics, independent sample t-test, one-way anova test and path analysis were used for model testing. According to the results of the research, the mean active aging score of the elderly is 176.93 (±51.36). The mean score of goals subscale, the mean score is 49.49 (±14.27), the mean score of functional capacity subscale is 51.18 (±14.76), the mean score of opportunities subscale is 38,81(±13.29) and the mean score of activitiy subscale is 37.46 (±13.10). The elderly participating in the research want to do activities that determine active aging and they see the functional capacity to do these activities. However, the perceived opportunities of the elderly to perform activities and the activities they actually do are at a lower level compared to their goals and functional capacities. There is a statistically significant difference between the active aging level of the elderly and gender, perceived income, employment, education, marital status, perceived health, regular exercise and using alcohol (p<0.05). According to the model of some personal and social environmental factors affecting active aging developed in the research, social networks affect active aging positively and loneliness affect active aging negatively. In addition, according to the model, it was determined that loneliness can plays a mediating role in the effect of resilience measurement on the active aging level of the elderly. When the model is compared in terms of socio-demographic variables; gender, education, marital status, health status, grandchild care, seminar, conference, training etc. participation were found to be statistically significant (p<0.05).
Benzer Tezler
- Evde yaşayan yaşlıların aktif yaşlanma ve yaşam kalitesi yönünden değerlendirilmesi: Nazilli örneği
Evaluating of elderly people living at home in terms of active aging and quality of life: Nazilli sample
ŞİFA AYBİKE BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA OĞLAK
- İsparta il merkezindeki yaşlılarda yaşlı dostu şehir algısı ve aktif yaşlanmanın yaşam kalitesine etkisi
Age-friendly city perception and the effect of active aging on quality of life for elderly people in İsparta city center
EDANUR DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk SağlığıSüleyman Demirel ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN USKUN
- Aktif yaşlanma perspektifinden yaşlı çalışanların yaşam memnuniyetini etkileyen dinamiklerin analizi
Analysis of the dynamics influencing life satisfaction of older workers from an active aging perspective
AYŞE KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU METİN
- Yaşlı bireylerde başarılı yaşlanma ile yalnızlık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between successful aging and loneliness level in elderly individuals
SÜMEYYE ÜSTÜN ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiKto Karatay ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HATİCE BUDAK
- Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma
Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging
YAŞAR ŞEKERCİ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN