İsparta il merkezindeki yaşlılarda yaşlı dostu şehir algısı ve aktif yaşlanmanın yaşam kalitesine etkisi
Age-friendly city perception and the effect of active aging on quality of life for elderly people in İsparta city center
- Tez No: 897136
- Danışmanlar: PROF. DR. ERSİN USKUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Aktif Yaşlanma, Yaşlı Dostu Sağlık Hizmetleri, Yaşlı Dostu Şehir ve Topluluklar, Yaşlılarda Yaşam Kalitesi, Yaşam Kalitesi, Active Aging, Age-Friendly Health Cares, Age-Friendly Cities and Communities, Quality of Life, Quality of Life for the Elderly
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı Isparta il merkezinde yaşayan yaşlıların sosyodemografik özelliklerinin, yaşlı dostu şehir algılarının ve aktif yaşlanma düzeylerinin yaşam kalitesine etkisini incelemektir. Kesitsel tipteki bu çalışma Mart 2023- Ağustos 2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırma evrenini Isparta il merkezinde yaşayan 36,500 yaşlı oluşturdu. Örneklem sayısı hesaplamak için yaşam kalitesi evren standart sapması () 7, ortalamaya göre yapılmak istenen sapma (d) 0,7 ve anlamlılık düzeyi (%5 için t=1.96) alınarak 786 bulundu, örneklemeyi kolaylaştırması için 800 kişiye ulaşılması hedeflendi. Çalışma 653 kişiye (%81,62) ulaşılarak tamamlandı. Araştırmanın bağımlı değişkeni yaşlıların yaşam kalitesi, bağımsız değişkenleri sosyodemografik özellikler, yaşlı dostu şehir algısı ve aktif yaşlanma düzeyiydi. Yaşlıların yaşam kalitesi için YYK-Kısa ölçeği, yaşlı dostu şehir algısı için AFCCQ-TR ölçeği ve aktif yaşlanma düzeyi için AYÖ kullanıldı. Veriler yüz yüze toplandı ve SPSS 22.0 programı ile analiz edildi. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler, bağımsız gruplarda t testi, Pearson korelasyon testi, Mann Whitney U testi ve lineer regresyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için sınır değer p<0,005 kabul edildi. Bu çalışmaya katılanların YYK-Kısa puan ortalaması 47,8±9,5; AFCCQ-TR toplam puan ortalaması 13,5±12,4; AYÖ toplam puan ortalaması 149,9±43,4 bulundu. Yaşlıların düzenli işte çalışması, arkadaşının olması, hobisinin olması, spor veya egzersiz yapması, eğitim durumunun ilköğretim ve altında olması, gelirinin giderine eşit veya giderinden fazla olması, sağlık durumunun orta veya iyi olması, sigara içmemesi, günlük işlerini kendisinin yapması, medeni durumunun evli olması yaşlı dostu şehir algısının yüksek olması, aktif yaşlanma düzeyinin yüksek olması yaşam kalitesini arttıran faktörler olarak bulundu. Yaşlı nüfusu giderek artmaktadır, bu sebeple yaşlıların yaşadığı şehirlerde onlara uygun hizmetlerin yapılması, aktif yaşlanma düzeylerine arttırmaya yönelik çalışmaların planlanması, yaşlıların yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi, yaşam kalitesini arttırmaya yönelik önlemler alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to investigate the impact of sociodemographic variables, age-friendly city perceptions, and active aging levels on the quality of life of the elderly living in Isparta's city center. This cross-sectional study was done from March 2023 to August 2024. The research universe included 36,500 senior persons who lived in Isparta's city center. To compute the sample size, the quality of life universe standard deviation () was 7, the intended deviation from the mean (d) was 0.7, and the significance threshold (t=1.96 for 5%) was used, yielding 786 results. To assist sampling, it was planned to reach 800 persons. The study was completed with 653 participants (81.62%). The study's dependent variable was older quality of life, whereas the independent factors were sociodemographic characteristics, perception of an age-friendly city, and level of active aging. The YYK-Short scale was used to assess older quality of life, the AFCCQ-TR scale for perceptions of age-friendly cities, and the AYO scale for active aging. Data were collected face-to-face and analyzed using the SPSS 22.0 program. The data was analyzed using number, percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum values, t-test in independent groups, Pearson correlation test, Mann Whitney U test, and linear regression. The p-value of <0.005 was considered statistically significant. The individuals in this study had an average YYK-Short score of 47.8±9.5, AFCCQ-TR total score of 13.5±12.4, and AYO total score of 149.9±43.4. Having a regular job, having friends, having hobbies, doing sports or exercise, having a primary school education or less, having income equal to or greater than expenses, having moderate or good health, not smoking, doing their own daily chores, marital status is married, having a high perception of an elderly-friendly city, and having a high level of active aging were discovered to be factors that improve the elderly's quality of life. The elderly population continues to grow, so it is recommended that appropriate services be provided for the elderly in the cities where they live, that studies be planned to increase their active aging levels, that factors influencing the elderly's quality of life be identified, and that measures be taken to improve their quality of life.
Benzer Tezler
- Yaşlılık deneyiminde gündüz bakım merkezlerinin rolü: Toplumsal bir değerlendirme Isparta örneği
A social evaluation of the role of day care centers in the aging experience: The case of Isparta
FARUK YAŞAR GÜRDAL
Doktora
Türkçe
2026
GeriatriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiYaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER DURDU
- Anımsama terapisinin yaşlılarda uyum güçlüğüne etkisi
The effect of reminiscence therapy on adaptation difficulty in the elderly
TUĞÇE KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY KESER
- Isparta il merkezinde yaşayan yaşlı hipertansif hastaların fizik aktivite ve diyet uyumları ile bunları etkileyen etmenler
The effectors and adherence of physical activity and diet for hypertensive elders whose living in İsparta city center
PINAR ERSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıSüleyman Demirel ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YONCA SÖNMEZ
- Isparta merkez küçük sanayi sitesi oto tamirhanelerinde çalışan çoçuk işçilerin sosyodemografik özelliklerininn ve işyerinde karşılaştıkları şiddetin belirlenmesi
Determining the sociodemographic characteristics and the violence that employed child labors were exposed to in vehicle repair shops in Isparta center small industrial zone
HAKAN TÜRKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Halk SağlığıSüleyman Demirel ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
- Sağlık hizmetlerinde maliyet paylaşımı konusunda bireylerin bilinç düzeyleri üzerine bir araştırma
Research on the level of individual consciousness about cost sharing in health services
KEVSER SEZER KORUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYGEN OKSAY