İlaçla ilişkili çene osteonekrozunun panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde fraktal boyut analiz yöntemiyle değerlendirilmesi
Fractal dimension evaluation of medication related osteonecrosis of jaws in panoramic and CBCT images
- Tez No: 702126
- Danışmanlar: PROF. DR. DERYA YILDIRIM
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Bifosfonatlar, Boyut analizi, Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, Osteonekroz, Radyografi-panoramik, Zoledronik asit, Çene, Biphosphonates, Size analysis, Cone-beam computed tomography, Osteonecrosis, Radiography-panoramic, Zoledronic acid, Jaw
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlaçlarla ilişkili çenelerin osteonekrozu (Medication related osteonecrosis of the jaw- MRONJ) bifosfonat tedavisinin şiddetli bir komplikasyonudur. MRONJ'a neden olan erken kemik değişikliklerini bulmak diş hekimine tedavi planlaması ve hasta bakımında yardımcı olabilir. Fraktal boyut (FB), bir modelin detayını inceleyerek, karmaşıklığını analiz eden matematiksel bir yöntemdir. Panoramik, periapikal radyografilerde kullanılmış ve FB'nin kemik kütlesi ilekorelasyon gösterdiği belirlenmiştir. Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) vePanoramik Radyografi (OPG) görüntülerinde FB değerlendirmesi, bifosfonatlarla ilişkili erken kemik değişikliklerinin tespitinde yararlı bir tanı aracı olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, MRONJ hasta grubu ile yaş ve cinsiyet açısından uyumlu sağlıklı bir kontrol grubunun KIBT ve OPG görüntülerinde fraktal boyutu analizi ile çene kemiklerindeki muhtemel değişiklikleri belirlemekti. Bu retrospektif çalışmaya, 41- 88 yaşları arasında, kadın ve erkek, 26 MRONJ bulunan hasta ve sistemik olarak sağlıklı, yaş-cinsiyet bakımından uyumlu 28 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Bu hastalara ait hem Panoramik (OPG/ Planmeca Promax, Helsinki, Finlandiya) hem Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT/ Planmeca Promax 3DMid, Helsinki, Finlandiya) görüntüleri seçildi. Görüntüler TIFF formatında dışarı aktarıldı, Image J yazılım programına (National Institutes of Health,Bethesda, MD, ABD) kaydedildi, standardizasyon için anatomik yapı dikkate alınarak süngerimsi kemik yapıda belirli alanlar (region of interest – ROI) belirlendi ve Image J programında FB analizi yapıldı. Her örneğin FB analizi, kutu sayma yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Çalışmada elde edilen verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics V20,0 programı (IBM Corp., Armonk, N.Y., USA) ile gerçekleştirildi. KIBT görüntülerinde MRONJ'lu hasta ve sağlıklı kontrol gruplarına ait FB değerleri karşılaştırıldığında, sol taraftaki ROI 5 bölgesi dışında bütün ROI alanlarında kontrol grubuna ait FB değerleri MRONJ'lu hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti. OPG görüntülerinde MRONJ'lu hasta ve sağlıklı kontrol gruplarına ait FB değerleri karşılaştırıldığında, hiçbir ROI alanında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p<0,05) Bu çalışmanın sonucunda FB analizinin invaziv bir yöntem olması, ekonomik olması, teknik hassasiyetinin düşük olması gibi avantajları da dikkate alınarak MRONJ'un erken kemik değişikliklerini saptamada faydalı olabileceği söylenebilir. Çalışmamızda hastalığın kemik değişiklikliklerini saptamada KIBT sonuçları OPG sonuçlarından daha başarılı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Medication related osteonecrosis of the jaw (MRONJ) is a severe complication of bisphosphonate therapy. Finding the early bone changes that cause MRONJ can assist the dentist in treatment planning and patient care. Fractal dimension (FB) is a mathematical method that analyzes the complexity of a model by examining its detail. It was used in panoramic, periapical radiographs and it was determined that FB correlated with bone mass. FB evaluation in Cone-Beam Computed Tomography (CBCT) and Panoramic Radiography (OPG) images has been reported to be a useful diagnostic tool for detecting early bone changes associated with bisphosphonates. The aim of this study was to determine the possible changes in the jaw bones of the MRONJ patient group and a healthy control group matched in terms of age and gender by fractal dimension analysis in CBCT and OPG images. This retrospective study included 26 patients with MRONJ and 28 systemically healthy, age-sex matched individuals included to this retrospective study. Both Panoramic (OPG/Planmeca Promax, Helsinki, Finland) and Cone-Beam Computed Tomography (CBCT/Planmeca Promax 3DMid, Helsinki, Finland) images of these patients were selected. The images were exported in TIFF format, and were exported to the Image J software program (National Institutes of Health, Finland). Bethesda, MD, USA). FB analysis of each sample was performed using the box-counting method. Statistical analysis of the data obtained in the study was performed with the IBM SPSS Statistics V20.0 program (IBM Corp., Armonk, N.Y., USA). When the FB values of patients with MRONJ and healthy control groups were compared in CBCT images, FB values of the control group were statistically significantly higher than the patient group with MRONJ in all ROI areas except the ROI 5 region on the left. When FB values of patients with MRONJ and healthy control groups were compared in OPG images, no statistically significant difference was observed in any ROI area (p<0.05) As a result of this study, FB analysis has advantages such as being an invasive method, being economical, and having low technical sensitivity and FA may be useful in detecting early bone changes in MRONJ. In our study, CBCT results seem to be more successful than OPG results in detecting bone changes of the disease.
Benzer Tezler
- Antirezorptif ilaç kullanımı sonucu gelişen çene osteonekrozunun retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective analysis of medication-related osteonecrosis of the jaw associated with antiresorptive therapy
MEHMET ALTAY SEVİMAY
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiGazi ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT ÇETİNER
- İlaçla ilişkili çene osteonekrozu gelişen hastalarda mandibular trabeküler kemiğin fraktal analiz yöntemiyle incelenmesi
Investigation of mandibular trabecular bone in patients with drug-related osteonecrosis of the jaw using fractal analysis method
CENNET ŞULE DEMİREZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. MEHMET EMRE BENLİDAYI
- Çenelerin ilaca bağlı osteonekrozunda emdogainin önleyici ve tedavi edici etkinliğinin deneysel olarak araştırılması
Experimental investigation of the preventive and therapeutic efficacy of emdogain in medication-related osteonecrosis of the jaws
CEMİL EREN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiErciyes ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAY YILMAZ ASAN
- Medikal onkoloji uzmanlarının medikal ilaçlarla ilişkili çene osteonekrozu (MRONJ)'na dair tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes of medical oncology experts on medication related osteonecrosis of the jaw (MRONJ)
SEMİH KARCI
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KÜÇÜKKOLBAŞI
- Deneysel olarak oluşturulan bifosfonata bağlı çene nekrozunda kök hücre uygulamalarının etkinliğinin radyolojik ve biyokimyasal olarak değerlendirilmesi
The radiologic and biochemical assessment of stem cell applications in experimentally developed bisphosphanate related osteonecrosis of the jaws
SUHEYB BİLGE
Doktora
Türkçe
2016
Diş HekimliğiErciyes ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ABDURRAHMAN ETÖZ
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP BURÇİN GÖNEN