Algılanan ebeveynlik biçimleri, bağlanma biçimleri, erken dönem uyumsuz şemalar ve psikolojik farkındalık arasındaki ilişkiler
The relationships among perceived parenting styles, attachment styles, early maladaptive schemas and psychological mindedness
- Tez No: 699337
- Danışmanlar: PROF. DR. HALUK ARKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Bağlanma, Duygusal farkındalık, Erken dönem uyum bozucu şemalar, Farkındalık, Yetişkinlerde bağlanma, Ölçekler, Perceived parenting styles, Attachment, Emotional awareness, Early maladaptive schemas, Awareness, Adult attachment, Scales
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Psikolojik farkındalık: kişinin davranışlarını ve deneyimlerini anlayabilmek amacıyla düşünce, duygu ve eylemleri arasındaki ilişkileri anlama kapasitesi şeklinde tanımlanmaktadır. Mevcut çalışmada psikolojik farkındalık kapasitesi açısından belirleyici olduğu düşünülen algılanan ebeveynlik biçimleri, yetişkin bağlanma biçimleri ve erken dönem uyumsuz şemalara yer verilmiş ve bu değişkenlerin psikolojik farkındalıkla olan ilişkisi araştırılmıştır. İlk olarak, söz konusu değişkenlerin psikolojik farkındalık düzeylerine göre (düşük veya yüksek) farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Ardından, bu değişkenlerin psikolojik farkındalığı yordama gücü tespit edilmiştir. Son olarak, yetişkin bağlanma biçimleri ve psikolojik farkındalık arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracılık rolleri incelenmiştir. Bu doğrultuda 393 katılımcılıya uygun örnekleme yoluyla ulaşılmıştır. Veri toplama araçları olarak, Sosyodemografik Bilgi Formu, Psikolojik Farkındalık Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Young Ebeveynlik Ölçeği, Young Şema Ölçeği-Kısa Form 3 kullanılmıştır. Bulgular, erken dönem uyumsuz şemaların ve bağlanma biçimlerinin psikolojik farkındalık düzeylerine göre farklılaştığı göstermektedir. Ebeveynlik biçimleri açısından ise yalnızca babaya ilişkin aşırı koruyucu/evhamlı ebeveynlik açısından farklılaşmaya rastlanılmıştır. Regresyon analizi sonuçları, babaya ilişkin aşırı koruyucu/evhamlı ebeveynliğin, yetişkin bağlanma biçimlerinin ve erken dönem uyumsuz şemaların psikolojik farkındalığın anlamlı yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Aracılık analizi sonuçları ise yetişkin bağlanma biçimleri ve psikolojik farkındalık arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracılık rollerinin anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular literatür bağlamında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Psychological mindedness is defined as the capacity to understand the relationships between thoughts, feelings and actions in order to understand one's behaviors and experiences. In the current study, perceived parenting styles, adult attachment styles and early maladaptive schemas, which are thought to be determinative in terms of psychological mindedness capacity, were included and the relationship of these variables with psychological mindedness was investigated. First, it was examined whether the variables in question differed according to the levels of psychological mindedness (low or high). Then, the predictive power of these variables in psychological mindedness was determined. Finally, the mediating roles of early maladaptive schemas in the relationship between adult attachment styles and psychological mindedness were examined. Accordingly, 393 participants were reached through convenient sampling. Sociodemographic Information Form, Psychological Mindedness Scale, Experiences in Close Relationships Inventory-II, Young Parenting Scale, Young Schema Questionnaire Short Form 3 were used as data collection tools. Findings show that early maladaptive schemas and attachment styles differ according to psychological awareness levels. In terms of parenting styles, there was only a differentiation in terms of overprotective/anxious parenting regarding the father. The results of the regression analysis revealed that paternal overprotective/anxious parenting, adult attachment styles, and early maladaptive schemas were significant predictors of psychological mindedness. The mediation analysis results, on the other hand, revealed that the mediating role of early maladaptive schemas was significant in the relationship between adult attachment styles and psychological mindedness. The findings are discussed in the context of the literature.
Benzer Tezler
- Evli bireylerde bağlanma stilleri ve aldatma eğiliminin şema terapi modeli çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of attachment styles and infidelity tendency among married individuals with in the frame of schema therapy model
BURCU ÇIKIT
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATİLLA TEKİN
- Yetişkinlerde algılanan ebeveynlik biçimleri, bağlanma stilleri ve kişilerarası bağımlılık eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived parenting styles, attachment styles and interpersonal dependency tendency in adults
BÜŞRA TUĞÇE ÖZDAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE KÖROĞLU
- Genç yetişkinlerde bağlanma stillerinim algılanan ebeveyn ilişkisi ve sanal ortam yalnızlığıma etkisinin incelenmesi
The relationship between attachment styles, perceived parental relationship and virtual environment loneliness in young adults
MELODİ FAHRİYE ARICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN GİRGİN
- Genç yetişkinlerde algılanan ebeveyn tutumları ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkide yetişkin bağlanmanın ve kişilerarası ilişki tarzının aracı rolü
The mediating role of adult attachment and interpersonal relationship style in the relationship between perceived parental attitudes and psychological well-being in young adults
TUTKU OYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET KARA
- Konversiyon bozukluğu tanısı konan ergenlerde yüz ifadelerinin, duygu tanımlama becerilerin ve ilişkili etmenlerin değerlendirilmesi
The evaluation of facial expressions, emotion identification abilities and relationship effect of the adolescents with conversion disorder
SERHAT KALA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLŞAD FOTO ÖZDEMİR