Fantom ekstremite ağrısı değerlendirme ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Phantom limb pain rating scale: A scale development study
- Tez No: 692381
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURAY AKYÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ampütasyon, Ağrı, Ağrı ölçümü, Ekstremiteler, Hemşirelik, Ölçek geliştirme, Ölçekler, Amputation, Pain, Pain measurement, Extremities, Nursing, Scale development, Scales
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, fantom ekstremite ağrısını değerlendirerek ölçmeye yarayan geçerli ve güvenilir bir ağrı değerlendirme ölçeği geliştirilmesi amaçlandı. Araştırma, metodolojik bir araştırma niteliğinde olup, İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesinde 01 Ocak 2015 – 31 Aralık 2020 tarihleri arasında ampütasyon uygulanan toplam 258 hastayla 29 Mart 2021 – 10 Mayıs 2021 tarihleri arasında telefon ile görüşülerek gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında“Kişisel Bilgi Formu”ve araştırmacı tarafından geliştirilen taslak ölçek kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve güvenirlik analizleri için Kuder-Richardson 20 ve Spearman korelasyon testleri kullanıldı. Fantom ekstremite ağrısı değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesinde Keşfedici (açımlayıcı) Faktör Analizi, geçerlik güvenirlik değerlendirmelerinde Reliability Analiz ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (AMOS) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık en az p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Tek faktör altında 16 maddeden oluşan fantom ekstremite ağrısı değerlendirme ölçeğinin faktör ağırlıkları incelendiğinde; Faktör 1'de en düşük 0,483 en yüksek 0,815 arasında saptandı. Fantom ekstremite ağrısı değerlendirme ölçeği sorularının iç tutarlılığını gösteren Kuder-Richardson 20 değeri 0,921 olarak bulundu. Buna göre ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğu belirlendi. Fantom ekstremite ağrısı değerlendirme ölçeği toplam puanı 1 ile 16 arasında değişmekte olup, ortalama 11,19±4,94 puan olarak bulundu. Uyum ölçütlerinden Yaklaşık Hataların Ortalama Karekökü (RMSEA-Root Mean Square Error of Approximation) Normlaştırılmış Uyum İndeksi (NFI-Normed Fit Index), Göreceli Uyum İndeksi (RFI -Relative Fit Index), Standartlaştırılmış Hata Kareler Ortalamasının Karekökü (SRMR-Standardized Root Mean Square Residual), Uyum İyiliği İndeksi (GFI-Goodness of Fit Index), Düzeltilmiş Uyum İyiliği İndeksi (AGFI-Adjusted Goodness of Fit Index) ve düzeltmeli ki-kare değerinin de kabul edilebilir uyum göstermesi, fantom ekstremite ağrısı değerlendirme ölçeğinin kabul edilebilir uyuma sahip olduğu, ölçeğin istatistiksel olarak anlamlı ve geçerli olduğu saptandı (p=0,001; p<0,01). Geliştirilmiş olan bu ölçeğin, geçerlik ve güvenirliği oldukça yüksek bulundu. Fantom ekstremite ağrısını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlendi.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to develop a valid and reliable scale to evaluate and measure phantom limb pain. The research is a methodological study and was conducted in a training and research hospital in Istanbul, between 01 January 2015 and 31 December 2020, with a total of 258 patients who were operated for amputation by telephone interview between March and March 29, 2021 and 10 May 2021. Personal Information Form and a draft scale developed by the researcher were used to collect data. Kuder-Richardson 20 and Spearman correlation tests were used for descriptive statistics and reliability analysis in data analysis. Exploratory (explanatory) Factor Analysis was used in the development of the phantom limb pain rating scale, and Reliability Analysis and Confirmatory Factor Analysis (AMOS) were used in the validity and reliability evaluations. Statistically significance was evaluated at least at the p<0.05 level. When the factor weights of the phantom extremity pain rating scale, which consists of 16 items under a single factor, are examined; In factor 1, the lowest was 0.483 and the highest was 0.815. The Kuder-Richardson 20 value, which indicates the internal consistency of the phantom limb pain rating scale questions, was found to be 0.921, and the scale was found to be highly reliable. The total score of the phantom limb pain rating scale ranged from 1 to 16, with an average of 11.19±4.94 points. It was determined that the fit criteria Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA), Normed Fit Index (NFI), Relative Fit Index (RFI), Standardized Root Mean Square Residual (SRMR), Goodness of Fit Index (GFI), Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI) and corrected chi-square values showed acceptable fit, the phantom limb pain rating scale had an acceptable fit, and the scale was statistically significant and valid (p=0.001; p<0.01). It has been determined that this developed scale has a high validity and reliability, and is a reliable and valid measurement tool in evaluating the phantom limb pain of individuals.
Benzer Tezler
- Alt ekstremite amputelerinde trınıty amputasyon ve protez deneyim ölçeğinin (TAPES) güvenirlik ve geçerliği
Validity and reliability of trinity amputation and prosthesis experience scales (TAPES) in lower limb amputees
SEMRA TOPUZ
Doktora
Türkçe
2009
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiProtez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. F. GÜL ŞENER
- Unilateral diz üstü amputelerde mikroişlemcili ve mekanik diz eklemli protezlerin mobilite düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of microprocessor and mechanical knee joint prostheses on the mobility level and life quality in unilateral above-knee amputees
MUSTAFA GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Ortopedi ve Travmatolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiOrtez-Protez Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA CANDAN ALGUN
- Diyabetik ve travmatik transtibial amputelerde eklem pozisyon hissinin karşılaştırılması ve proteze uyum, denge ve fonksiyonel performans ile eklem pozisyon hissi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Comparison of joint position sense in diabetic and traumatic transtibial amputees and investigation of the relationship between compliance with the prosthesis, balance and functional performance with joint position sense
MELEK MERVE ERDEM
Doktora
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA TOPUZ
- Amputasyondan sonra normal yaşama yeniden katılım sürecinin yaşam kalitesi ve fonksiyonel düzey ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of reintegration to normal living process with quality of life and functional level after amputation
SENEM DEMİRDEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiProtez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEZBAN BAYRAMLAR
- Postoperatif ağrıda kontralateral transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonunun (TENS) etkinliği
Contralateral analgesic effect of transcutaneous electric nerve stimulation (TENS) in postoperatif pain
HÜLYA YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. ALP ÇETİN