Oedipus through the Arab lens: Anthologized English translations of Arab reworkings of Oedipus Rex
Arap gözleri aracılığıyla Oedipus: Oedipus Rex'in çalışmalarının antolojik İngilizce tercümeleri
- Tez No: 690374
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ERGİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Antoloji, Arap kültürü, Tiyatro, Tiyatro oyunları, Yeniden yazmak, Çeviri, İngilizce, Anthology, Arabian culture, Theatre, Theater plays, Rewriting, Translation, English
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Oedipus Rex'in Arap dünyasındaki yeniden işlemelerinin İngilizce'ye çevirileri incelenmiştir. İncelenen oyunlar The Arab Oedipus: Four Plays (Carlson, 2005) başlıklı antolojide bir arada bulunmaktadır. Dört farklı Arap Oedipus yeniden işlemesinin İngilizce çevirilerinin yer aldığı antoloji, Marvin Carlson'ın editörlüğünde derlenmiştir. Bu oyunlar, sundukları farklı dünya görüşleri aracılığıyla Batı ile hesaplaşmada yeni bir seyir kazandırmışlardır ve tarihsel arka planlarının sunduğu şartlara birer tepki olarak düşünülebilirler. Çalışmanın teorik çerçevesi çok disiplinli bir metodolojiye dayanmaktadır. Anglofon ve Arap edebi dizgeleri arasındaki etkileşim açısından antolojilerin rolü ele alınıp tartışılırken, André Lefevere'in (1992)“yeniden yazım olarak çeviri”ve“çevirileri antolojileştirme”kavramları irdelenmekte ve kullanılmaktadır. Burç İdem Dinçel'in (2019), tiyatronun bedensel varlığı ve potansiyeli aracılığıyla ortaya çıkan bir fiilî üretim biçimi olarak çeviriyi“yeniden işleyiş”olarak önermesi, çalışmanın esas kavramsal ve kuramsal ayağını oluşturmaktadır. Ayrıca, Arap Oedipus metinlerinin İngilizce'ye çevirilerinin yeniden yazım/işlenişleri ve antolojileştirilmeleri arasındaki ilişkisellik Başak Ergil'in (2021)“çeviri yoluyla yeniden kanonlaştırma”kavramı üzerinden ele alınmıştır. Ayrıca teknik ve tematik açıdan incelenen oyunların Arapça yeniden yazımlarının İngilizce çevirilerinin Oedipus'a farklı bakış açıları bahşedip etmediği, içerik ve dramatik yaklaşım bakımından orijinal metinlerden ne gibi farklılıklar gösterdikleri sorgulanmıştır. Tezde, söz konusu Arapça yeniden işlemelerin ve İngilizceye çevirilerinin Oedipus'a kazandırdığı farklı perspektifleri ortaya çıkarmak üzere metinler dramatic ve performative açılardan ele alınmaktadır. Çalışmada, Arap oyun yazarlarının (yeniden işleyenlerin) Batı dramatik metinlerini ele alış, kendi yorumlarını ve belki de zaman içinde bir gelenek oluşturabilecek melez dramatik biçemlerini ortaya koyuş biçimleri ele alınmaktadır. Buradan yola çıkılarak, söz konusu Arapça yeniden işlemelerin antolojileştirilmiş İngilizce çevirilerinin, Arap kültüründeki yolculuklarından Batı dünyasına dönüşlerinde, Arap ve Batı kültür ve yazın kanonları arasında bir diyalog tesis edilmesine katkıda bulunduğu öne sürülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the anthologized English translations of the reworkings of Oedipus Rex in the Arab world. The English language reworkings of the plays are collected in form of a translated anthology, The Arab Oedipus: Four Plays (Carlson, 2005), which consists of the English translations of four Arabic Oedipus reworkings compiled by Marvin Carlson. These plays may be regarded as a response to the circumstances of their historical background, as they provide different worldviews in their process of reinterpretation of a canonized dramatic text of the Western tradition, which made the confrontation with the West take a different avenue. The theoretical framework of this study is based on a multidisciplinary methodology. As the role of this anthology is addressed and discussed in terms of the interaction between Anglophone and Arab literary systems, André Lefevere's (1992) notions of“translation as rewriting”and“anthologizing translations”are discussed. Translation as a mode of actual production that comes into being through the corporeality of theater as coined by Burç İdem Dinçel (2019) as“reworking”basically contributes to the theoretical and conceptual elaborations of the thesis. Additionally, the correlation of rewriting/reworking and anthologizing of translated Arab Oedipus plays is regarded in terms of Başak Ergil's (2021) concept of“translational recanonization”. In this study, the plays are examined in dramatic and performative terms to reveal in what ways these Arabic reworkings and their English translations have bestowed Oedipus with different perspectives. This study introduces the way Arab playwrights (reworkers) tackle the Western dramatic texts and eventually come up with their own interpretations and hybrid dramatic styles which may in time end up as a tradition. This thesis follows up by proposing that the anthologized English translations of these Arab reworkings have contributed to the making of a dialogue between Arab and Western cultural and literary canons as well as traditions on their return from their Arab odyssey.
Benzer Tezler
- William Shakespeare'in“Hamlet”oyununun psikanaliz çerçevesinde; Sigmung Freud, Carl Gustav Jung ve Jacques Lacan üzerinden incelenmesi
An analysis of William Shakespeare's“Hamlet”through Sigmung Freud, Carl Gustav Jung and Jacques Lacan within the framework of psychoanalysis
SİNEM HACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BARIŞIK
DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN ÖMER AKGÜL
- Examination of king oedi̇pus, a fictional character, through ethical and political values
Kurmaca bir karakter olan Kral Oidipus'un etik ve politik değerler üzerinden incelenmesi
NİHAYET NİHAL KÖSE
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Felsefeİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERDA KEMAL KESKİN
- Tracing the tragic through Ancient Greek theatre and Howard Barker's Theatre of Catastrophe
Antik Yunan tiyatrosu ve Howard Barker'ın Felaket Tiyatrosu aracılığıyla tragedyanın izini sürmek
TUĞBA ÇANAKÇI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara Sosyal Bilimler Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜMRE GİZEM ERİŞ
- The representation of gender in relation to oedipus complex in D.H.Lawrence's novel entitled Sons and Lovers
D. H. Lawrence'ın Oğullar ve Sevgililer adlı romanında cinsiyet kavramının oedipus karmaşası ile ılişkili olarak ıncelenmesi
MÜGE SARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMALETTİN YİĞİTER
- A culture-sensitive and non-heteronormative examination of the Oedipus complex at the junction of anthropology and psychoanalysis
Antropoloji ve psikanalizin buluşma noktası: Oedipus kompleksine dair heteronormativite karşıtı ve kültüre duyarlı bir inceleme
İLKAN CAN İPEKÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
AntropolojiYeditepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE HİLAL TUZTAŞ HORZUMLU