Ankilozan spondilitli hastalarda spinal mobilite parametrelerinin uyku ve yaşam kalitesi ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of spinal mobility parameters with sleep and quality of life in patients with ankylosing spondilitis
- Tez No: 680881
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLGÜN MESCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Romatoloji, Physical Medicine and Rehabilitation, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Ankilozan Spondilit, Uyku, Hareketlilik, Omurga, Spondilit-ankilozan, Uyku kalitesi, Mobility, Spine, Spondylitis-ankylosing, Sleep, Quality of sleep
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Ankilozan spondilit hastalarda kas iskelet sisteminde tutulum yaparak fiziksel kısıtlanmalara ve yapısal hasara sebep olarak fonksiyonu büyük ölçüde etkiler. Hastalığın meydana getirdiği fiziksel ve fonksiyonel bozukluklar sonucuyla uyku bozuklukları ve yaşam kalitesinde bozulma sıkça gözlenebilmektedir. Bu çalışmadaki amacımız; Ankilozan Spondilitli hastalarda mobilite parametrelerinin uyku ve yaşam kalitesiyle olan ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon kliniğinde takipli olan ve Mart 2021- Haziran 2021 tarihleri arasında başvuran Ankilozan Spondilit (AS) tanılı hastalar, dahil edilme ve dışlama kriterleri göz önünde bulundurularak çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, boy, kilo gibi demografik verileri kaydedildi. Hastalık aktivitesi Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI) ile spinal mobilitesi Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMI) ile fonksiyonel durumu Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI) ile değerlendirildi. Ağrı düzeyi tespiti için Vizüel Analog Skala (VAS) kullanıldı. Bu hastaların rutin takibinde kullandığımız labaratuar değerlerinden eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve C- reaktif protein (CRP) değerleri kaydedilip, hastalık süresi, kullandığı medikal ilaçlar, HLA-B27 pozitifliği, sigara öyküsü sorgulandı. Hastaların uyku kalitesini değerlendirmek için Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve yaşam kalitesini değerlendirmek için Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Ölçeği (ASQoL) kullanıldı. Hastaların BASMI total skoru ve alt parametreleri ile uyku ve yaşam kalitesi arasında korelasyon yapıldı. Ayrıca demografik veriler, hastalık aktivitesi, fonksiyon gibi diğer hastalık parametrelerinin de uyku ve yaşam kalitesi ile ilişkisi değerlendirildi. 15 Bulgular: Çalışmamızda hastaların %39,8'si (n=37) kadın, %60,2'si (n=56) erkek idi. Olgularımızın %50,5'nde kötü uyku kalitesi (PUKİ>5) olduğunu saptadık. Kötü uyku kalitesine sahip olanların BASFI, BASDAI, ASQoL, BASMI, VAS, VAS gece skorları iyi uyku kalitesine sahip olanlardan yüksek bulundu (p<0,001). PUKİ total skoru ve alt bileşenlerinden ilaç kullanımı hariç diğer tüm bileşenleri BASDAI, BASFI, ASQol, VAS değerleri ile orta-yüksek düzeyde ilişkiliydi (p<0,05). PUKİ total skoru ve BASFI, VAS total arasında orta düzeyde; ASQOL, BASDAI, VAS gece değerleri arasında ise güçlü düzeyde bir ilişki bulunmaktaydı (p<0,05). PUKİ'nin ilaç kullanımı hariç diğer alt parametreleriyle BASDAI arasında orta dereceli anlamlı ilişki olduğunu gördük (p<0,05). BASMİ total skoru ile PUKİ arasındaki ilişkiyi anlamlı bulduk (p<0,05). BASMI skoru ile uyku bileşenleri arasında ise subjektif uyku kalitesi, uyku latansı, uyku süresi, alışılmış uyku etkinliği ile zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki gördük (p<0,05). Mobilite parametrelerinden modifiye schober ölçümü ve intermalleolar mesafenin PUKİ total skoru, ASQoL, BASDAI, BASFI ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde ilişkili olduğunu gördük (p<0,05). Çalışmamızda uyku bozukluğu üzerine bağımsız olarak etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik çoklu lojistik regresyon analizi yaptık. Lojistik regresyon sonuçlarına göre %10 anlamlılık düzeyinde BASDAI değişkeninin uyku kalitesine diğer değişkenler dahil iken (BASMI, BMI, VAS, BASFI) istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu gördük. Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlara göre Ankilozan spondilitli hastalarda uyku bozuklukları sık görülmektedir. Çalışmamızda hastalarda uyku ve yaşam kalitesinin mobilite kısıtlılıkları, hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum ve ağrıdan olumsuz etkilendiği gördük. Fakat hastalık aktivitesinin hem yaşam kalitesi hem uyku kalitesi üzerinde daha çok etkisi olduğu gördük. Bu yüzden özellikle hastalık aktivitesinin takibi ve bunu etkileyen diğer faktörlerin belirlenmesinin önemli olduğunu düşünmekteyiz. Hastaların uyku ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler konusunda klinisyenin farkındalığı ve hastalık yönetiminini buna göre sağlaması önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: Ankylosing spondylitis affects the function to a great extent by affecting the musculoskeletal system in patients, causing physical limitations and structural damage. As a result of the physical and functional disorders caused by the disease, sleep disorders and deterioration in quality of life are frequently observed. Our aim in this study; to examine the relationship of mobility parameters with sleep and quality of life in patients with Ankylosing Spondylitis. Patients and Methods: Patients diagnosed with Ankylosing Spondylitis (AS) who were followed up in the Physical Medicine and Rehabilitation Clinic of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital and applied between March 2021 and June 2021 were included in the study, considering the inclusion and exclusion criteria. Demographic data of the patients such as age, gender, height and weight were recorded. Disease activity was assessed with the Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), spinal mobility with the Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI), and functional status with the Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI). Visual Analogue Scale (VAS) was used for pain level determination. The erythrocyte sedimentation rate (ESR) and C-reactive protein (CRP) values, which are the laboratory values used in the routine follow-up of these patients, were recorded and the duration of the disease, the medical drugs used, HLA-B27 positivity, and smoking history were questioned. The Pittsburg Sleep Quality Index (PUKI) was used to evaluate the sleep quality of the patients and the Ankylosing Spondylitis Quality of Life Scale (ASQoL) was used to evaluate the quality of life. The BASMI total score and sub-parameters of the patients were correlated with sleep and quality of life. In addition, the relationship between sleep and quality of life of other disease parameters such as demographic data, disease activity, and function were also evaluated. 17 Results: In our study, 39.8% (n=37) of the patients were female and 60.2% (n=56) were male. We found that 50.5% of our cases had poor sleep quality (PUKI>5). Those with poor sleep quality had higher BASFI, BASDAI, ASQoL, BASMI, VAS, VAS nighttime scores than those with good sleep quality (p<0.001). PUKI total score and all of its sub-components except drug use were moderately- highly correlated with BASDAI, BASFI, ASQol, and VAS values (p<0.05). PUKI total score and BASFI were intermediate between VAS total; There was a strong correlation between ASQOL, BASDAI and VAS night values (p<0.05). We found that there was a moderately significant relationship between BASDAI and other sub- parameters of PUKI except drug use (p<0.05). We found a significant relationship between BASMI total score and PUKI (p<0.05). We found a weakly significant correlation between the BASMI score and sleep components, with subjective sleep quality, sleep latency, sleep duration, and habitual sleep efficiency (p<0.05). Among the mobility parameters, we found that modified schober measurement and intermalleolar distance were statistically significantly associated with PUKI total score, ASQoL, BASDAI, BASFI (p<0.05). In our study, we performed multiple logistic regression analysis to determine the factors that independently affect sleep disturbance. According to the logistic regression results, we found that the BASDAI variable at the 10% significance level had a statistically significant effect on sleep quality, while other variables were included (BASMI, BMI, VAS, BASFI). Conclusion: According to the results of our study sleep disorders are common in patients with ankylosing spondylitis. In our study, we found that sleep and quality of life in patients were adversely affected by mobility limitations, disease activity, functional status and pain. However, we found that disease activity had a greater effect on both quality of life and sleep quality. Therefore, we think that it is important to monitor the disease activity and to determine other factors affecting it. It is important for the clinician to be aware of the factors affecting the sleep and quality of life of patients and to provide disease management accordingly.
Benzer Tezler
- Aksiyel spondiloartritli erkek hastalarda aerobik egzersiz ile kombine edilen inspiratuvar kas eğitiminin hastalık aktivitesi, solunum fonksiyonları, diyafram kalınlığı, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, uyku kalitesi, gündüz uykululuk düzeyleri ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of inspiratory muscle training combined with aerobic exercise on disease activity, respiratory functions, diaphragm thickness, functional exercise capacity, sleep quality, daytime sleepiness levels and quality of life in male patients with axial spondyloarthritis
MERTCAN AY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR AYKURT KARLIBEL
- Ankilozan spondilit hastalarında obstrüktif uyku apnesi sıklığı
The frequency of obstructive sleep apnes in patients with ankylosing spondilitis
ARZU GULIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göğüs HastalıklarıErciyes ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ TUTAR
- Ankilozan spondilitli hastalarda postüral denge, düşme riski ve yaşam kalitesinin sağlıklı popülasyonla karşılaştırılması
Comparison of postural balance, fall risk and quality of life with healthy population in patients with ankylosing spondylitis
MEHMET OZAN BİNGÖL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KARADAĞ
- Ankilozan spondilitli erkek hastaların simfizis pubisindeki radyolojik değişiklikler ile hastalık aktivite parametrelerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ARİF BİLEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE REŞORLU
- Ankilozan spondilit hastalarında düşme korkusu: Postür ve denge ile ilişkisinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Fear of falling in patients with ankylosing spondilitis: A comparison of its relationship with posture and balance with healthy controls
HAKAN BÜLBÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonOndokuz Mayıs ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ULUS