Bipolar bozukluk tanılı hastalarda içselleştirilmiş damgalanmanın hastalık özellikleri, evlilik ve sosyodemografik özellikler ile ilişkisi
Internalized stigma in patients with bipolar disorder and its association with clinical, marital and sociodemographic characteristics
- Tez No: 678995
- Danışmanlar: PROF. DR. SİMAVİ VAHİP
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, İçselleştirilmiş Damgalanma, Hastalık Özellikleri, Evlilik, Sosyodemografik Özellikler, Damgalama, Psikiyatrik hastalar, Psikiyatrik hastalıklar, Bipolar Disorder, Internalized Stigma, Clinical Characteristics, Marital, Sociodemographic Characteristics, Stigmatization, Marriage, Psychiatric patients, Psychiatric sickness, Socio-demographic characteristics
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ: Bipolar bozukluk duygudurum episodlarıyla seyreden, episodlar arasındaki dönemde eşikaltı belirtilerin görülebildiği kronik, yineleyici ve kompleks bir duygudurum bozukluğu olup dünya genelinde yetiyitimine sebep olan hastalıklar arasında üst sıralarda yer almaktadır. İçselleştirilmiş damgalanma, toplum tarafından benimsenen olumsuz kalıp yargıların farkındalığı, bu yargılara katılma ve bunların içselleştirilmesi ile kişide olumsuz duygulara yol açan bir durumu ifade eder ve bipolar bozukluk tanılı hastalarda işlevsellikte ve sosyal uyumda bozulmanın yanı sıra hastalık seyrinde görülen olumsuz özelliklerle ilişkilendirilmektedir. Türkiye'de bipolar bozukluk tanılı hasta grubunda içselleştirilmiş damgalanma ve ilişkili faktörlerin incelendiği çalışma sayısı kısıtlıdır. Bu açıdan içselleştirilmiş damgalanma kavramının bipolar bozukluk tanılı hastaların hastalık özellikleri, evlilik ve sosyodemografik özellikleri ile ilişkisinin araştırılması, hastalara daha bütüncül bir yaklaşımda bulunulması ve tedavi sürecinde buna yönelik etkin psikososyal müdahaleler geliştirilmesi açısından yol gösterici nitelikte olabilecektir. AMAÇ: Bu araştırmada Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Affektif Hastalıklar Birimi'nde bipolar bozukluk tanısıyla izlenmekte olan hastaların içselleştirilmiş damgalanma düzeylerinin belirlenmesi ve içselleştirilmiş damgalanma düzeylerinin hastalık özellikleri, evlilik ve sosyodemografik özellikler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: 19.11.2020-31.03.2021 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Affektif Hastalıklar Birimi polikliniğine başvuran bipolar bozukluk tanılı ardışık her hastaya çalışma anlatılmış, çalışmaya katılmayı kabul eden, bilgilendirilmiş yazılı onam veren ve araştırmaya alım ölçütlerini karşılayan 118 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Önceden amaca yönelik olarak hazırlanan bir Görüşme ve Bilgi Toplama Formu aracılığıyla hastaların psikiyatrik hastalıklarına, evlilik ilişkili özelliklerine ve sosyodemografik özelliklerine ilişkin veriler toplanmış, hasta tarafından Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ)'nin doldurulması istenmiş ve hastaların VII psikiyatrik hastalıkları, tedavi ve seyir özellikleri gibi yönlerden toplanan bilgiler için olası tüm bilgi kaynakları kullanılmıştır. Bu kaynaklar başlıca hasta, hasta yakını ve hastaya ilişkin kayıt ve belgelerin tümüdür. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS programının 25. sürümü kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık için p değeri <0,05 olarak alınmıştır. BULGULAR: Araştırmaya bipolar bozukluk tanılı 118 hasta dahil edilmiştir. Tüm örneklemde toplam RHİDÖ puan ortalaması 56,50 ±13,65 saptanmış olup, RHİDÖ ile ölçülen içselleştirilmiş damgalanma düzeylerinin toplam hastalık süresi ve yaş azaldıkça arttığı, episod sıklığı arttıkça arttığı; hızlı döngülülük özelliğinin ve episodlar arası kalıntı belirtilerin görüldüğü gruplarda, işsiz hastalarda ve kadın cinsiyette daha yüksek olduğu bulunmuştur. İçselleştirilmiş damgalanmayla ilişkili alt alanlar arasında yabancılaşma ve damgalanmaya karşı direnç öne çıkmakta olup, yabancılaşma düzeylerinin toplam hastalık süresi ve yaş azaldıkça arttığı, episod sıklığı ve toplam eğitim süresi arttıkça arttığı; hızlı döngülülük özelliğinin, özkıyım girişimi öyküsünün ve episodlar arası kalıntı belirtilerin görüldüğü gruplarda, işsiz hastalarda ve kadın cinsiyette daha yüksek olduğu bulunmuştur. Damgalanmaya karşı direncin ise hastaneye yatış öyküsü bulunan grupta daha düşük, ailede özkıyım girişimi veya tamamlanmış özkıyım öyküsü bulunan grupta ise daha yüksek olduğu saptanmıştır. TARTIŞMA VE SONUÇ: Bu çalışmada bipolar bozukluk tanılı hastalarda içselleştirilmiş damgalanma düzeylerinin Türkiye'de bildirilen bulgularla benzer olduğu ancak uluslararası literatürdeki bulgulardan kabaca düşük bulunduğu söylenebilir. İçselleştirilmiş damgalanmanın hastalık sürecinin daha erken dönemlerindeki ve daha genç hastalarda daha yüksek bulunduğu, hızlı döngülülük, sık episod yaşama ve episodlar arası kalıntı belirtilerin görüldüğü hastalarda daha fazla saptandığı göz önünde bulundurulursa, içselleştirilmiş damgalanmaya yönelik psikososyal müdahalelerin ve konuya özelleşmiş uygun psikoeğitim programlarının erken dönemde uygulanmasının önemli olduğu öne sürülebilir. Çalışmamızda elde edilen bulguların ve bu alanda ileride yapılacak araştırmaların yol göstericiliğinde, içselleştirilmiş damgalanmanın çok boyutlu ve bütüncül şekilde ele alınması ile uygulanacak girişimler bipolar bozukluk tanılı hastaların işlevsellik düzeylerine ve hayat kalitelerine olumlu katkıda bulunabilecektir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION: Bipolar disorder is a chronic, recurrent and complex mood disorder characterized by mood episodes and sub-threshold symptoms in-between mood episodes can be present. Bipolar disorder is among top diseases that cause disability worldwide. Internalized stigmatization refers to a situation that causes negative emotions in the individual by the awareness of negative stereotypes adopted by the society, participation in these judgments and their internalization, and it is associated with the negative clinical features seen in the course of the disease as well as impaired functionality and social adaptation in patients diagnosed with bipolar disorder. The number of studies examining internalized stigma and related factors in patients diagnosed with bipolar disorder in Turkey is limited. In this respect, researching the relationship between the concept of internalized stigmatization with illness characteristics, marital and sociodemographic characteristics of patients with bipolar disorder may be a guide in terms of taking a more holistic approach to patients and developing effective psychosocial interventions in the treatment process. OBJECTIVE: Aim of this study is to assess internalized stigma levels in patients with bipolar disorder, who are currently in follow-up in mood disorders clinic in Ege University School of Medicine, department of psychiatry and to investigate clinical, marital and sociodemographic features for a possible association with internalized stigma levels. METHOD: Study was conducted at a specialized mood disorders clinic in Ege University School of Medicine, department of psychiatry between 19.11.2020 and 31.03.2021. Each consecutive patient with bipolar disorder diagnosis who applied to mood disorders clinic was informed and invited to the study. 118 patients who agreed to participating in the study, gave informed consent and met inclusion criteria were included in the study. A specifically prepared form was used to collect information about disorder related, marital and sociodemographic characteristics of patients and patients were asked to fill in“Internalized Stigma of Mental Illness Scale-ISMIS”. All possible sources such as patient records and caregivers were also evaluated in order to increase reliability and quality of the information collected. Statistical IX analysis of data was conducted by SPSS version 25 and a statistical significance level of p<0,05 was determined. RESULTS: 118 patients with bipolar disorder diagnosis were included in the study. Mean total ISMIS score was 56,50 ±13,65 in the whole sample and was found to increase with a shorter total duration of illness and lower age, higher episode frequency; in patients with rapid cycling and interepisodic symptoms, unemployed patients and female patients. Among subareas related with internalized stigma, alienation and stigma resistance is emphasized. Alienation ISMIS scores were found to increase with a shorter duration of illness and lower age, higher episode frequency; in patients with rapid cycling and interepisodic symptoms as well as in patients with a history of suicide attempt, unemployed patients and female patients. Stigma resistance was found to be weaker in patients with a history of previous hospitalization and stronger in patients with a family history of suicide attempt or completed suicide. DISCUSSION AND CONCLUSION: In this study, it can be commented that the internalized stigmatization levels in patients diagnosed with bipolar disorder are similar to the findings previously reported in Turkey, but are roughly lower than the findings in the international literature. Considering that internalized stigmatization is found higher in earlier stages of the illness process and in younger patients, as well as in patients with rapid cycling, frequent episodes and residual symptoms between episodes, it might be important to implement psychosocial interventions for internalized stigmatization and appropriate psychoeducation programs in the early period of the illness. With the guidance of the findings obtained in our study and future researches in this field, interventions to be implemented with a multidimensional and holistic approach towards internalized stigmatization may positively contribute to the functionality levels and quality of life of patients with bipolar disorder.
Benzer Tezler
- Ötimik bipolar bozukluk tanılı hastalarda özkıyım davranışı ve yordayıcıları: Psikolojik dayanıklılık, benlik saygısı, içselleştirilmiş damgalanma ve klinik özellikler
Suicidal behavior and its predictors in patients diagnosed with euthymic bipolar disorder: Psychological resilience, self-esteem, internalized stigma and clinical features
HAVVA ATASOY KAPLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT IŞIK
- Psikiyatri polikliniğinde takip edilen hastalarda içselleştirilmiş damgalanma, benlik saygısı ve algılanan sosyal destek
Internalized stigma, self-esteem and perceived social support in patients followed in psychiatric outpatient clinic
HÜLYA KÖK
- Bipolar bozuklukta çift uyumu, içselleştirilmiş damgalanma, psikolojik katılık ve oyunsallık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between dyadic adjustment, internalized stigma, psychological inflexibility, and playfulness in bipolar disorder
VEYSEL GÜLEÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN KURT
- Şizofreni ve bipolar bozukluğu olan hastalarda içgörü, ,içselleştirilmiş damgalanmanın ilaç uyumu üzerine etkisi
Effect of insight-oriented internalized stigmatization on drug compliance in patients with schizophrenia and bipolar disorder
GİZEM GÖKALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikYıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
- Remisyon dönemindeki şizofreni tanılı hastalar ve bipolar bozukluk tanılı hastalar ile sağlıklı kontrollerde içgörü, içselleştirilmiş damgalanma başa çıkma tutumları ve işlevsellik
In patients with a diagnosis of schisophrenia and bipolar diagnosis in the remission period with healthy controls i̇nsight, internalized stigma, coping attitudes and functionality
DAMLA BERİVAN BASKIN ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL GÖKA
DR. HASAN KAYA