Sound symbolism associations of Turkish speakers
Türkçe konuşanlarda ses sembolizmi çağrışımları
- Tez No: 676936
- Danışmanlar: PROF. DR. FERHAT KENTEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Antropoloji, Linguistics, Anthropology
- Anahtar Kelimeler: Anlam, Bilişsel dil bilim, Nedensellik, Psikodilbilim, Ses, Ses bilim, Ses sembolizmi, Türkçe, İkonizm, Meaning, Cognitive linguistics, Causality, Psycholinguistics, Voice, Phonology, Sound symbolism, Turkish, Iconicity
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ses ve anlam arasındaki ilişki uzun zaman boyunca insanlığın merakını celbetmiştir. 20. yüzyıl başlarında Ferdinand de Saussure'ün ses-anlam ilişkisinin keyfi olduğunu öne sürüşünden bu yana, bu güçlü fikrin yerini alacak bir teori öne sürülememişti. Ses sembolizmi fikri Plato'nun söylemlerine kadar uzansa da, bu alanı destekleyen çalışmalar özellikle son 20 yılda yoğunlaşmış ve meseleyi ses sembolizmi var mıdır yok mudur noktasından ne ölçüde vardır noktasına getirmişlerdir. Kelimelerdeki belli seslerin belli anlamlara karşılık geldiği sadece belli diller çerçevesinde değil diller-arası bir düzeyde ispatlanmıştır. Türkçe konuşanların ses sembolik çağrışımlarını inceleyen ilk çalışma olması sebebiyle, kavramların çeşitliliği hedeflenmiş ve 8 anlam kategorisinin (ebat, şekil, güç, hız, cinsiyet, kötülük, komiklik, parlaklık) her birinde zıt anlamlı çiftler oluşturacak şekilde çeşitli uydurulmuş kelimelere karşı verilen reaksiyonlar test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Türkçe konuşanların belli sesleri belli anlamlarla eşleştirmeye meğilli oldukları ve anlamdaki güç açısından seslerin etkisinin kelime uzunluğunun etkisinden daha fazla olduğu görülmüştür. Bu gibi çağrışımlardaki farklar ve benzerlikler, kültürel farklar temelinde açıklanmış ve ses sembolik çağrışımlar phone (ses) ve index (işaret etmek) kelimeleri harmanlanarak phondexicality (sesin anlamı işaret edebilirliği) olarak tanımlanmıştır. Kelimelerin uzlaşımsal olmaları yönüyle keyfi, fakat her zaman nedensel oldukları öne sürülmüştür.
Özet (Çeviri)
The relationship between speech sounds and meaning has long been a matter of interest. Since the beginning of the 20th century when Ferdinand de Saussure suggested that the link between speech sounds and meaning is arbitrary, there hasn't been an entrenched theory replacing it. However, although the idea of sound symbolism is as old as Platonean discourse, particularly studies in the last two decades have been able to go further to shift the question from whether non-arbitrariness exists to what the scale of its existence is. It has been proved that there are words whose sounds correspond to certain meanings which hold not only language specifically but also cross-linguistically. Being the first study which investigates Turkish speakers' sound symbolic associations, an extensive semantic range was targeted and 8 semantic categories (size, shape, strength, speed, gender, villainness, funniness, brightness) with nonce words within each category in forms of binary pairs were tested. The results revealed that Turkish speakers tend to associate certain sounds with certain meanings and that the effect of speech sounds surpass the effect of word length with respect to strength. The differences and similarities of such associations were explained by cultural variances. A neologism was proposed to describe sound symbolic associations as; phondexicality – a blend word embracing phone and index. Words are propounded to be arbitrary with respect to their conventionality, but they are always motivated.
Benzer Tezler
- Ses sembolizmi ve eski Türkçe sözlükbirimlerin ses sembolizmi açısından incelenmesi
Sound symbolism and analysis of old Turkish lexemes in terms of sound symbolism
DENİZ DEMİRYAKAN
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimDüzce ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT ÖZGÜR DEMİRCİ
PROF. DR. CANER KERİMOĞLU
- Semboller, alegoriler, Mozart ve son operası Sihirli Flüt
Symbols, allegories, Mozart and the final opera the Magic Flute
AYKAN AYDIN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2024
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM ÜNAL
- Su elemanlarının kentsel mekanlarda ve yeşil alanlarda kullanımı
Başlık çevirisi yok
AYSUN CENDERE
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALE ÇIRACI
- Para piyasasında banka dışı mali kesimde finansal farklılaşma: Factoring, forfaiting, leasing ve özel finans kurumları
Başlık çevirisi yok
MÜGEHAN ACARASLAN
- Başlangıç düzeyi okuyucularının okuma kaygısı ve okuma motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of beginning level readers' reading anxiety and reading motivations in terms of various variables
EMİNE NİHAN ULUSOY DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
DR. ZEYNEP AYDEMİR