Çerçeve hikâye külliyatlarında metinlerarasılık: Hayvan hikâyeleri (inceleme)
Intertextuality in frame tale collections: Animal stories (review)
- Tez No: 671176
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL KOCAER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Hayvanlar, Hikaye, Hint edebiyatı, Karakter, Metinlerarasılık, Türk edebiyatı, Çeviri, Frame story, animal story, Classical Turkish literature, translation, Indian literature, intertextuality, character representation, Animals, Story, Character, Intertextuality, Turkish literature
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, oluşumu milattan öncelere dayanan çerçeve hikâye tekniğiyle farklı yüzyıllarda meydana getirilmiş Hint edebiyatına ait çerçeve hikâyeler ve Klasik Türk edebiyatında Farsçadan Türkçeye tercüme edilmiş mensur çerçeve hikâye külliyatlarının birbirleriyle olan etkileşimleri kapsamında, içerdikleri hayvan hikâyelerinin tespitini ve benzer hayvan hikâyelerinin sağladığı metinlerarasılığın incelenmesini konu almaktadır. Çerçeve hikâye, birçok farklı hikâyeyi ortak anlam içerisinde planlı bir şekilde bünyesinde barındıran ve o hikâyeleri konu bütünlüğüyle kapsayan ana hikâye olarak tanımlanmaktadır. Çerçeve hikâye türünde yazılmış olan eserler, yazılış şekilleri ve amaçları itibariyle yalnızca Doğu edebiyatı mütercimleri değil Klasik Dönem Türk edebiyatı mütercimleri tarafından da ilgi görmüş, defalarca tercüme edilmiştir. Bu durumun yanı sıra çerçeve hikâye türü ve hayvan hikâyelerinin bilinen en eski örneklerinin Hint edebî coğrafyasında ortaya çıkması ve Farsçadan Türkçeye tercüme edilen çerçeve hikâye türü mensur eserlerin çoğunun Hint kökenli olması; iki ekol arasındaki hayvan hikâyeleri ve hikâyelerde bulunan hayvanların temsil ettiği karakter özelliklerinin bir benzerlik gösterip göstermeyeceği fikrini ortaya çıkarmıştır. Konu dâhilinde, Hint edebî çerçeve hikâyelerinden Pança Tantra, Şukasaptati, Kathâsaritsâgara ve Hitopadeşa; Klasik Dönem Farsçadan tercüme mensur çerçeve hikâye külliyatlarından da Kelîle ve Dimne, Düstûr-ı Şâhî, Tûtî-nâme, Sindbâd-nâme ve İlâhînâme taranmış ve içerilerinde toplam iki yüz kırk sekiz adet hayvan hikâyesi tespit edilmiştir. Hayvan hikâyeleri arasındaki benzerliklerin, olay örgüsü ve karakter benzerliği ile motif benzerliği şeklinde iki yönde geliştiği saptanmıştır. Hayvanların temsil ettiği karakter özellikleri noktasında ise Hint edebiyatına ait çerçeve hikâyelerin kendi içlerinde ve Hint kökenli Farsçadan tercümeler arasında benzer özellikler taşıdığı; Fars kökenli Farsçadan tercümelerin farklı özellikleri olduğu anlaşılmıştır. Bu tezle birlikte, Klasik Dönem Türkçe mensur eserleri üzerine yapılan çalışmalarda eksik olduğu düşünülen çerçeve hikâye ve hayvan hikâyesi türlerine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Klasik Türk edebiyatı araştırmacılarının dikkatlerini bu türe ait eserler üzerine vererek karşılaştırmalı çalışmalarda bulunması, çerçeve hikâye türünün daha iyi anlaşılmasına ve yorumlanmasına olanak sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This thesis focuses on the Indian frame stories created in different centuries with the frame story technique the formation of which dates back to BC and the prose frame story corpus translated from Persian to Turkish in Classical Turkish literature within the scope of interactions with each other; identify the animal stories they contain and examines the intertextuality provided by similar animal stories. The frame story is defined as the main story that includes many different stories in a collective meaning in a planned way and covers those stories with the integrity of the subject. The works written in the frame story type in terms of their writing style and purpose have attracted attention not only by the translators of Eastern literature but also by translators of Classical Period Turkish literature and have been translating many times. In addition to this situation, the earliest known examples of the frame story genre and animal stories emerged in Indian literary geography with most of the frame story type prose works translated from Persian into Turkish are of Indian origin, revealed that idea whether: Are there any similarities the animal stories between the two schools and the character traits represented by the animals in the stories? Within the scope of the subject, when were scanned Pança Tantra, Şukasaptati, Kathâsaritsâgara and Hitopadeşa from Indian literary frame stories; Kelîle ve Dimne, Düstûr-ı Şâhî, Tûtî-nâme, Sindbâd-nâme and İlâhînâme from the Classical Period the prose frame story corpus translated from Persian, a total of two hundred and fortyeight animal stories identified. It was determined that the similarities between the animal stories developed in two directions as plot and character similarity and motif similarity. In terms of character traits represented by animals, Indian frame stories have similar characteristics within themselves and between translations from Persian of Indian origin; it has understood that the translations from Persian of Persian origin have different features. With this thesis, it is aimed to contribute to the frame story and animal story genres, which are thoughted to be missing in the studies on Classical Period Turkish prose works. The fact that Classical Turkish literature researchers focus their attention on the research of this genre and conduct comparative studies will allow a better understanding and interpretation of the frame story genre.
Benzer Tezler
- Türk edebiyatında sindbâd-nâme çevirileri: Tuhfetü'l-Ahyâr ve Kitâb-ı Sindbâd-nâme
Sindbadnâme translations in Turkish literature: Tuhfetü?l-Ahyâr and Kitâb-i Sindbâd-nâme
GÜLŞAH GAYE FİDAN
Doktora
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA SABİHA KUTLAR OĞUZ
- A framework to improve user story sets through collaboration
Kullanıcı hikaye kümelerini işbirlikçi şekilde iyileştiren bir çerçeve
SALİH GÖKTUĞ KÖSE
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBoğaziçi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BAŞAK AYDEMİR
- Effective storytelling in digital marketing: A proposed framework
Dijital pazarlamada etkili hikaye anlatımı: Bir çerçeve önerisi
ELİF YILMAZ
Doktora
İngilizce
2019
İşletmeİstanbul Bilgi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YONCA ASLANBAY
- Designing for ludonarrative harmony: A framework-based evaluation of interactive storytelling
Ludonaratif uyum için tasarım: Etkileşimli anlatının sistematik bir çerçeve ile değerlendirilmesi
CEM ÇELİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKÇAY KAVAKOĞLU
- Tûtînâme (metin ve inceleme)
Tutinameh (tales of a parrot) (text and research)
ADEM AĞAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİL ALTAY GÖDE