18 yaş üstü bireylerin internetten sağlık bilgisi arama davranışı, e- sağlık okuryazarlığı ve siberkondri durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of online health i̇nformation seeking behavior, e-health literacy and cyberchondria status of i̇ndividuals over the age of 18
- Tez No: 666306
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Aile Hekimliği, Psikoloji, Psychiatry, Family Medicine, Psychology
- Anahtar Kelimeler: İnternet, e-sağlık okuryazarlığı, siberkondri, online sağlık arama davranışı, Elektronik sağlık, Sağlık, Sağlık bilinci, Sağlık okuryazarlığı, internet, e- health literacy, cyberchondria, online health information seeking behavior, E-health, Health, Health awareness, Health literacy, Internet
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada amaçlarımız; sağlık arama davranışı olarak internetin ne düzeyde kullanıldığının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi, internetten sağlık bilgisi arama- e- sağlık okuryazarlığı- siberkondri düzeylerinin ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesidir. Materyal ve Metot: Çalışmamıza 529 gönüllü katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik verilerin sorgulandığı 22 soruluk bir form; katılımcıların e-sağlık okuryazarlık düzeyini belirlemek için e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve katılımcıların siberkondri düzeyini değerlendirmek için 33 soruluk Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ) uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma, kategorik veriler sayı ve yüzde şeklinde ifade edilmiştir. Sürekli değişkenlerin gruplar arası analizinde Kolmogorov-Smirnov Uyum İyiliği Testi ile normallik analizleri yapılmıştır. Normal dağılıma uymayan verilerin iki grup arasındaki karşılaştırmaları için Mann Whitney U Testi, üç grup ve üzerindeki karşılaştırmaları için Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Bu karşılaştırmalarda ileri analizler için ise Mann Whitney U Testi, kategorik verilerin karşılaştırmasında ise Ki-Kare Testi kullanılmıştır. Ölçekler arası doğrusal ilişki Pearson Korelasyon Testi kullanılarak yapılmıştır. Analizler IBM SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) versiyon 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan toplam 529 kişinin yaş ortalaması 39,41±12,73 yıl (%55,2'si >35 yaş) olarak saptanmıştır. Katılımcıların %94'ü sağlık bilgisi aramak amacıyla interneti kullandığını bildirmiştir. Sağlıkla ilgili konular nedeniyle internet kullanımının; 35 yaş ve altındaki katılımcılarda, kadınlarda ve eğitim düzeyi yüksek olanlarda anlamlı derecede daha fazladır. e-Sağlık Okuryazarlık Ölçeği puanlarının; 35 yaş ve altındaki katılımcılarda 35 yaş üzerine göre, çocuk sahibi olmayanlarda olanlara göre, üniversite-yüksek lisans mezunlarında ilköğretim mezunlarına göre, > 10000 TL geliri olanlarda 3001 - 10000 TL arası geliri olanlara göre, çalışanlarda çalışmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir (p<0.05). Siberkondri toplam ölçek puanlarının; 35 yaş ve altındaki katılımcılarda 35 yaş üzerine göre, sağlık çalışanı olmayanlarda sağlık çalışanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir (p<0.05). e-Sağlık Okuryazarlık Ölçeği ile Siberkondri Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde, düşük veya önemsiz derecede kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olduğu saptanmıştır (r=0.240, p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda internetin sağlıkla ilgili bilgi arama amacıyla büyük oranda kullanıldığı; günlük internet kullanım düzeyi- e-sağlık okuryazarlığı-siberkondri arasında pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, e-sağlık okuryazarlığı düzeyi ile siberkondri düzeyinin karşılaştırıldığı literatürdeki ilk çalışmadır. e-Sağlık okuryazarlığını artırıp hastaları siberkondriden koruyabilmek için ilişkili faktörlerin belirlenmesi ve bu konuda daha fazla çalışma yapılması son derece önemlidir.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, we aim to determine the level of internet usage as health information seeking behavior and what factors affecting it, and to determine the level of online health information seeking behavior- e-health literacy- cyberchondria and the relationship among them. Material and Method: 529 volunteers participated in our study. A form consisting of 22 questions asking about the participants' sociodemographic data, E-health Literacy Scale to determine the level of the participants' e-health literacy and Cyberchondria Severity Scale consisting of 33 questions to determine the level of the participants' cyberchondria are applied to the participants. While evaluating the results from this study, continuous variables were expressed as mean ± standard deviation, and categorical data were expressed as numbers and percentages. In the intergroup analysis of continuous variables, normality analyzes were performed by using Kolmogorov-Smirnov Goodness of Fit Test. The Mann Whitney U Test was used for the comparison of the data which did not fit the normal distribution between the two groups, and the Kruskal Wallis Test was used for the comparisons of the three groups and more. The Mann Whitney U Test was used for further analysis in these comparisons, and the Chi-Square Test was used for the comparison of categorical data. The linear relationship between the scales was determined by performing the Pearson Correlation Test. Analyzes were performed with IBM SPSS (Statistics Package Program for Social Sciences) version 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA). Statistical significance level was accepted as p<0.05. Findings: The mean age of total of 529 participants is found as 39.41±12.73 years (55.2% of them >35 years) in this study. 94% of the participants state that they use the internet to search health information. Internet usage due to health-related issues is significantly higher in the participants aged 35 and younger, women, and those with higher education levels. e-Health Literacy Scale scores are significantly higher among participants aged 35 and younger than those over 35, participants who do not have children compared to those who have children, university-master's graduates compared to primary school graduates, participants with an income of > 10000 TL compared to those with an income of 3001 - 10000 TL, and participants who are employed compared to those who do not work (p <0.05). Cyberchondria total scale scores are statistically significantly higher in participants aged 35 and younger than in those over 35, and participants who are non-health workers compared to those who are health workers (p<0.05). Low or insignificant strong and statistically significant positive correlation was found between the e-Health Literacy Scale and Cyberchondria Scale total scores (r=0.240, p<0.001). Result: Internet mostly used for searching health information and a positive relationship among the level of daily internet usage- e-health literacy – cyberchondria was found in the study. This study is the first research which compares the level of e-health literacy and the level of cyberchondria in the literature. In order to increase e-health literacy and protect the patients from cyberchondria, determining the related factors and researching on this subject more is significantly important.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda tamamlayıcı ve alternatif tıp bilgi, tutum ve farkındalık durumunun araştırılması
Public knowledge, attitude and behaviours of complementary and alternative medicine in family medicine clinics
GÖZEN SOĞUKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK TOPRAK
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerin erişkin aşıları hakkındaki farkındalıklarının, mevcut erişkin aşılanma durumlarının tespiti ve değerlendirilmesi
The determination and evaluation of the awareness levels about adult immunization and status of being vaccinated of the individuals applied to the family medicine clinics
MEHMET KORAY BOLATKALE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU
- SBÜ Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniklerine başvuran erişkinlerde dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı ile yetişkinlerin beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between digital healthy diet literacy and adults' nutritional knowledge of adults who attended to sbu Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital family medicine polyclinic
FATMA YAMAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM SUVAK
- The expectations and perceptions of Generation Z toward local public services: Case of Ankara Metropolitan Municipality
Z kuşağının yerel kamu hizmetlerine yönelik beklentileri ve algıları: Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği
BÜNYAMİN DAĞ
Doktora
İngilizce
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZAİ ÖZTOP
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran hemşirelerin human papilloma virüs enfeksiyonu ve aşılamasına ilişkin sağlık inançları
Health beliefs about human papilloma virus infection and vaccination of nurses applying to Ankara Univercity Familiy medicine clinics
DERYA ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER