SBÜ Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniklerine başvuran erişkinlerde dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı ile yetişkinlerin beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between digital healthy diet literacy and adults' nutritional knowledge of adults who attended to sbu Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital family medicine polyclinic
- Tez No: 800134
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM SUVAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, beslenme bilgisi, dijital sağlık okuryazarlığı, Beslenme, Beslenme davranışı, Diyet, Health Literacy, Nutritional Knowledge, Digital Health Literacy, Nutrition, Nutrition knowledge, Feeding behavior, Diet
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Teknolojide yaşanan büyük gelişimler sayesinde toplumsal hayatın dijital platformlar üzerinden ilerlemesi her geçen gün artmaktadır. İnsanların bilgiye ulaşmasında internetin sunduğu seçeneklerin artmasıyla beraber sağlık bilgisi alanında da internet ve sosyal ağların bilgi kaynağı olarak rolü genişlemektedir. Bu sebepler dijital sağlık okuryazarlığı kavramını ortaya çıkarmıştır. Primer görevi koruyucu hekimlik olan aile hekimlerine de bireylerin uygun sağlık tutumları edinmesinde, sağlık bakımının her düzeyinde yapılan bilgilendirmenin bireylere ulaştırılabilmesinde büyük görev düşmektedir. Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran erişkinlerde dijital sağlıklı diyet okuryazarlığının yetişkin bireylerin beslenme bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel ve tanımlayıcı olarak planlanan araştırmamızda 01.02.2023 ile 01.03.2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuran 18 yaş üstü, sorulara cevap verecek mental, dil ve sosyal yeterliliği olan hastalar değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılmasını engelleyecek fiziksel, zihinsel engel durumu olan ve internet kullanıcısı olmayan hastalar çalışmadan dışlanmıştır. Dahil edilme kriterlerine uyan 190 hastaya yüz yüze anket çalışması yapılmış, sosyodemografik özellikleri, dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı, yetişkinler için beslenme bilgi düzeyi (YETBİD) ölçekleri sorulmuştur. Elde edilen bilgiler IBM SPSS 21.0 programı (Statistical Package for the Social Science) ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların 120'si (%63,2) kadın, 119'u (%62,6) evli, yaş ortalaması 36,39 ± 12,19 yıldır. Dijital sağlık okuryazarlığı ölçek indeks puanı ortalaması 23,66 ± 11,39 olup en düşük 0 en yüksek 50 puanı içermektedir. YETBİD besin sağlık bilgisi toplam puan 55,78 ± 7,48 olup en düşük 39 en yüksek 78 puanı içermektedir. YETBİD besin sağlık bilgisi puanı; evli (p=0,050), üniversite mezunu olanlarda (p<0,001) daha yüksektir. Memur olanların YETBİD besin sağlık bilgisi puanı işçi ve ev hanımlarına göre daha yüksektir (p=0,002). Kronik hastalığı olanların (p=0,008) ve günlük internet kullanımı 1 saatten az olanların (p<0,001) YETBİD besin sağlık bilgisi puanı daha düşüktür. YETBİD besin tercihi toplam puan 38,67 ± 5,95 olup en düşük 24 en yüksek 48 puanı içermektedir. YETBİD besin tercihi puanı üniversite mezunu olanlarda (p<0,001) ve beslenme eğitimi alanlarda (p=0,006) daha yüksektir. Memur olanların YETBİD puanı ev hanımlarına göre daha yüksektir (p=0,015). Günlük 1 saatten az internet kullanımı olanların YETBİD besin tercihi puanı daha düşüktür (p<0,001). Yaş ile YETBİD besin sağlık bilgisi (p<0,001, r=-0,290) ve YETBİD besin tercihi (p=0,032, r=-0,156) arasında negatif yönde zayıf bir ilişki vardır. YETBİD besin sağlık bilgisi ile YETBİD besin tercihi arasında pozitif yönde orta düzey bir ilişki vardır (p<0,001, r=0,616). Katılımcıların YETBİD besin tercih puanını, YETBİD besin sağlık bilgisi puanının etkisini incelemek amaçlı kurulan regresyon modelinde, modelin açıklayıcılığı %37,9 olarak saptandı. Model p değeri <0,001 olup besin sağlık bilgisi puanının besin tercihi puanını etkilediği saptandı. Sonuç: Eğitim düzeyi ve bireylerin beslenme bilgi düzeyinin ilişkili olduğu, beslenme bilgi düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının sosyodemografik özelliklerden etkilendiği görülmüştür. Bu sebeple, sağlık otoriteleri tarafından eğitici programlar uygulanmalı ve sağlığın geliştirilmesine katkı sağlanmalıdır. Dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı ve yetişkinlerin beslenme tercihi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Dijital sağlık okuryazarlığı ve beslenme davranışlarının uzun dönem etkilerinin incelenmesi ve daha büyük örneklemlerle çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Thanks to the great developments in technology, the progress of social life through digital platforms is increasing day by day. With the increase in the options offered by the internet for people to access information, the role of the internet and social networks as a source of information in the field of health information is expanding. These reasons have revealed the concept of digital health literacy. Family physicians, whose primary duty is preventive medicine, have a great responsibility in acquiring appropriate health attitudes of individuals and in delivering information to individuals at all levels of health care. In this study, it was aimed to reveal the relationship between digital healthy diet literacy and nutritional knowledge levels of adults who applied to SBU Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics. Materials and Methods: In our study, which was planned as an observational and descriptive study, patients evaluated over the age of 18 who applied to Health Sciences University Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital family medicine outpatient clinics for any reason between 01.02.2023 and 01.03.2023 and had mental, language and social competence to answer questions. Patients with physical or mental disability that would prevent them from participating in the study and who were not internet users were excluded from the study. A face-to-face survey was conducted with 190 patients who met the inclusion criteria, and their sociodemographic characteristics, digital healthy diet literacy, and nutritional knowledge level for adults (YETBİD) scales were asked. The obtained information was analyzed with the IBM SPSS 21.0 program (Statistical Package for the Social Science). Results: 120 (63.2%) of the participants were women, 119 (62.6%) were married, and the mean age was 36.39 ± 12.19 years. The digital health literacy scale index score average is 23.66 ± 11.39 and includes the lowest 0 and the highest 50 points. YETBİD nutritional health information total score is 55.78 ± 7.48 and includes the lowest 39 and the highest 78 points. YETBİD nutritional health knowledge score; It is higher in married (p=0.050) and university graduates (p<0.001). The YETBİD nutritional health knowledge score of the civil servants is higher than the workers and housewives (p=0.002). Those with chronic diseases (p=0.008) and those with daily internet use less than 1 hour (p<0.001) have a lower YETBİD nutritional health knowledge score. YETBİD food preference total score is 38.67 ± 5.95 and includes the lowest 24 and the highest 48 points. The YETBİD food preference score is higher in university graduates (p<0.001) and those with nutrition education (p=0.006). The YETBİD score of the civil servants is higher than the housewives (p=0.015). Those who use the Internet for less than 1 hour a day have a lower YETBİD food preference score (p<0.001). There is a weak negative correlation between age and YETBİD nutritional health knowledge (p<0.001, r=-0.290) and YETBİD food preference (p=0.032, r=-0.156). There is a moderate positive correlation between YETBİD nutritional health knowledge and YETBİD food preference (p<0.001, r=0.616). In the regression model established to examine the YETBİD food preference score of the participants and the effect of the YETBİD nutritional health knowledge score, the explanatory power of the model was found to be 37.9%. The model p value was <0.001 and it was determined that the nutritional health knowledge score affected the food preference score. Conclusion: It has been observed that education level and nutritional knowledge level of individuals are related, and nutritional knowledge level and healthy lifestyle behaviors are affected by sociodemographic characteristics. For this reason, educational programs should be implemented by health authorities and contribute to the development of health. No significant relationship was found between digital healthy diet literacy and adults' nutritional preferences. It is recommended to examine the long-term effects of digital health literacy and nutritional behaviors and to conduct studies with larger samples.
Benzer Tezler
- SBÜ Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin siyah çay tüketim miktarları ile beck depresyon ölçeği sonuçlarının karşılaştırılması
A comparison of black tea consumption and beck depression scale results of 18-65 years old individuals at Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital family medicine polyclinic
BURAK BABAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
- Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniği'ne başvuran erişkinlerde pandemi sürecinin internet bağımlılığı ile beslenme davranış ölçeği puanlarına ve vücut kitle indeksine etkisi
Effect on internet addiction and nutritional behavior scale scores and body mass of the pandemic process in adults who applied to Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital Family Medicine Polyclinic
ZEYNEP BÜŞRA YÜRÜMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZLEM SUVAK
- Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran 18-65 yaş arası bireylerin sosyaldestek algısı ile yaşamsal stresleri arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
TURGAY ADANIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
- Ankara ilinde çalışan Aile Hekimliği asistanlarının asetilsalisilik asit kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitude and behaviours of family medicine resident physicians working in Ankara regarding acetylsalicylic acid uses
NURİ KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
- Aile hekimliği asistanlarının 65 yaş üstü hastalarda klinik ilaç tedavisi yönetiminin TİME kriterlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine assistants' clinical drug therapy management in patients over 65 years of age according to TİME criteria
NAFİYE MERVE YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU