Kronik hastalığı olan 65 yaş ve üzeri hastaların influenza ve pnömokok aşıları ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behavior of individuals over 65with chronic disease about influenza and pneumococcalvaccines
- Tez No: 665124
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: İnfluenza, erişkin aşılama, pnömokokal hastalıklar, influenza aşısı, pnömokok aşısı, Aşılama, Aşılar, Bilgi, Geriatri, Kronik hastalık, Pnömokok aşıları, Pnömokok enfeksiyonları, Tutumlar, Influenza, adult vaccination, pneumococcal diseases, influenza vaccine, pneumococcal vaccine, Vaccination, Vaccines, Knowledge, Geriatrics, Chronic disease, Pneumococcal vaccines, Pneumococcal infections, Attitudes, Influenza vaccine
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İnfluenza ve pnömokok hastalığı gibi bulaşıcı solunum sistemi hastalıkları özellikle risk grubundaki kişilerin morbidite ve mortalitesini artırmasının yanısıra, ülkeler için ciddi ekonomik ve iş gücü kaybına neden olmaktadır. Çalışmamızda polikliniğimize gelen ve kronik hastalığı olan 65 yaş üstü hastaların yetişkin aşılanmada önerilen influenza ve pnömokok aşıları ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmeyi, aşılanma oranlarını ve bunu etkileyen faktörleri incelemeyi ve tartışmayı, böylece erişkin aşılanmanın önündeki engelleri saptayarak koruyucu hekimlik gereği aşılanma oranlarını ve hastaların bu konudaki farkındalık düzeyini nasıl artırabileceğimiz konusuna ışık tutmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel bir araştırma olan çalışma, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mayıs-Haziran 2018 tarihlerinde 65 yaş üstü kronik hastalığı olan veri toplama formunu tam/eksiksiz dolduran 236 gönüllü hasta ile yapıldı. Hastalara yaş, medeni durum, işi, eğitim durumu, ailenin gelir düzeyi, kronik hastalıkları, sigara kullanımı, egzersiz yapma, doktor kontrollerine düzenli gidip gitmeme, hangi doktoru daha fazla tercih ettiği, doktorun aşı önerme durumları ve yaşadığı ortamda influenza ve pnömoni için risk grubunda olup olmadığı ile ilgili 15 soru (13 kapalı, 2 açık uçlu) içeren sosyodemografik bilgi formu dolduruldu. Ayrıca hastalara influenza ve pnömokok hastalığı ve aşıları konusunda bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla literatürden yararlanarak tarafımızca hazırlanan bilgi içeren 20'şer soru ve tutum, davranışları sorgulayan 3'er sorudan oluşan veri toplama formu uygulandı. Veri toplama formunda bilgi düzeyini ölçen soruların doğru cevapları Sağlık Bakanlığının www.thsk.gov.tr sitesindeki bilgiler ve Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği'nin (EKMUD) düzenlediği 2016 Erişkin Bağışıklama Rehberi kaynak alınarak belirlendi. Hastalardan elde edilen verilerin analizi NCSS 2007 paket programı kullanılarak analiz edildi. Normal dağılım gösteren niceliksel verilerin iki grup karşılaştırmalarında Student t test kullanıldı. Normal dağılım gösteren üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında One-way ANOVA ve ikili karşılaştırmalarında Bonferroni test kullanıldı. Nitel verilerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare test kullanıldı. Değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde de Pearson Korelasyon Analizi ve Spearman's Korelasyon Analizi kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamız 116'sı erkek, 120'si kadın toplam 236 olguyla yapıldı. Çalışmaya katılan olguların yaşları 65 ile 91 arasında değişmekte olup, ortalaması 71,80±6,40 yaş olarak saptandı. Olguların %69'unun evli, %24,2'sinin eğitim durumunun ilkokul düzeyinde olduğu, %79,2'sinin emekli olduğu, %72'sinin geliri 1300-3000 TL arasında olduğu, %41,5'inin 2 kronik iii hastalığı olduğu gözlendi. Olguların %63,1'inde hipertansiyon, %28,8'inde diyabet, %25,4'ünde kalp hastalığı, %3'nün böbrek hastalığı, %8,1'nin KOAH/Astım hastalığı, %20,8'nin hiperlipidemi ve %38,6'sının diğer hastalıkları olduğu saptandı. Olguların %14,8'i sigara kullandığını, %40,3'ü egzersiz yapmadığını, %58,5'i doktor kontrolüne rutin olarak başvurduğunu, %49,2'si dahiliye uzmanına, %25'i aile hekimine ve %38,1'i diğer birimlere başvurduğunu belirtti. Olguların sadece %32,6'sı doktorunun aşıyı önerdiğini ifade etti. %52,5'i kronik hastalığı olan biriyle yaşadığını, %55,1'i ise 65 yaş üstü biriyle yaşadığını belirtti. Olguların %45,8'i influenza aşısını bir kere yaptırdığını belirtirken sadece %35,6'sı düzenli olarak yılda bir yaptırdığını belirtti. İnfluenza aşısı bilgi düzeyi puanının ortalama 63,73±18,19 olduğunu hesapladık. Çalışmamızda sosyodemografik özellikleri ile düzenli influenza aşısı yaptırma durumunu karşılaştırdığımızda; eğitim düzeyi ve doktorun aşıyı önerme sıklığı artıkça aşılanma oranlarının da arttığını saptadık (sırası ile: p=0,009 p=0,001 p<0,01). Düzenli aşılanma ile yaş, cinsiyet, medeni durum, gelir durumu gibi değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlemedik (p>0,05). Doktor önerisi, eğitim ve gelir düzeyi artıkça influenza aşısı hakkındaki bilgi düzeyinin arttığını gözlemledik (sırası ile: p=0,001, p=0,001, p=0,003; p<0,01). Yaş ile bilgi düzeyi arasında negatif korelasyon olduğunu, yaş artıkça bilgi düzeyinin azaldığını saptadık (r=-0,238; p=0,001; p<0,01). Eğitim seviyesi, doktor önerisi arttıkça influenza aşısını çevresindekilere önerme sıklığının arttığını saptadık (sırası ile: p=0,001, p=0,001; p<0,01). Erkek hastaların influenza aşısını çevresindekilere önerme durumunun kadınlardan fazla olduğunu gözlemledik (p=0,003; p<0,01). Olguların %22'si pnömokok aşısı yaptırdığını belirtirken %21,2'si düzenli pnömokok aşısı (ilk doz konjuge pnömokok aşısı ve ikinci doz polisakkarid pnömokok aşısı) yaptırdığını belirtti. Pnömokok aşısı bilgi düzeyi ortalama puanını 70,57±17,30 olarak hesapladık. Pnömokok aşısı yaptırma durumunu ile yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptamadık (p>0,05). Doktorun aşıyı önerme sıklığı artıkça hastaların pnömokok aşısını yaptırma sıklığının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığını belirledik (p=0,001; p<0,01). Eğitim seviyesi, doktor önerisi arttıkça pnömokok aşısını çevresindekilere önerme sıklığının, pnömokok aşısı bilgi düzeyinin arttığını saptadık (sırası ile: p=0,001, p=0,001; p<0,01). Yaş, cinsiyet, medeni durum, gelir durumu ile pnömokok aşısı önerme durumu ve bilgi düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlemedik (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda saptadığımız influenza ve pnömokok aşısı yaptırma oranları DSÖ'nün risk grubundaki 65 yaş üstü için önerdiği orandan (%90) çok daha düşüktür. Aşılanma oranını artıran öğelerden en belirleyici olanı doktor önerisinin olmasıdır. Doktor önerisinin olması en güçlü iv motivasyon kaynağı iken hastaların eğitim düzeyinin yüksek olması demografik özellikleri arasında en güçlü destekleyici olarak kendini göstermektedir. Aile hekimleri aşılama konusunda çok önemli bir konumda bulunmaktadır. Aile hekimleri hastalarını koruyucu hekimlik gereği her görüşmede erişkin aşılarla ilgili bilgilendirmeli, aşıların etkinliğini, güvenilirliğini vurgulamalı, aşılanma durumlarını yakından takip etmelidir. Aşıların SGK tarafından karşılandığı vurgulanmalı, bebekçocuk aşı sisteminde olduğu gibi erişkin aşıları veri takip sistemi ile aile hekimleri tarafından takip edilmeli, aşılarla engellenebilir ölümcül hastalıklar, erişkin bağışıklama ile ilgili bilgilendirmeler hastalara rutin görüşmeler ve seminerlerde anlatılmalı, aşılardan her fırsatta bahsedilmelidir. Böylelikle aşılanma oranlarını arttırmak için bireylerin erişkin aşılanma ile ilgili farkındalık düzeyleri artırılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: Infectious respiratory system diseases such as influenza and pneumococcal disease increase the morbidity and mortality of people at risk, as well as cause serious economic and labor loss for countries. In our study, we evaluated the knowledge, attitudes and behaviors of patients over 65 years of age with chronic diseases attending our outpatient clinic about influenza and pneumococcal vaccines recommended for adult vaccination, assessed vaccination rates and the factors affecting this. We aimed to determine the barriers to adult vaccination and increase the vaccination rates of the patients as required by preventive medicine and increase the level of awareness on this issue. Materials and Methods: The study, which is a descriptive cross-sectional study, was conducted in Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between May-June 2018 with 236 volunteers over 65 years of age with chronic disease who completed the data collection form. Information was collected about age, marital status, employment status, educational status, family income, chronic diseases, smoking status, exercise status, whether they went to the doctor regularly, which doctor they visited (GP/specialist), whether their doctor recommended vaccination and whether they were in the risk group for influenza and pneumococcal disease using a sociodemographic information form containing 15 questions (13 closed-ended, 2 open-ended). In addition, in order to determine the knowledge, attitude and behavior about influenza and pneumococcal disease and vaccines, a data collection form consisting of 20 questions evaluating knowledge and 3 questions evaluating attitudes and behaviors was applied to the patients. Correct answers to the questions that measured the level of knowledge was based on information provided by www.thsk.gov.tr site of the Ministry of Health and 2016 Adult İmmunization Guide prepared by the Turkish Infectious Diseases and Clinical Microbiology Specialist Association (EKMUD). The data obtained from the patients was analyzed using the NCSS 2007 package program. Student t test was used for comparing two groups of quantitative data with normal distribution. One-way ANOVA was vi used for comparisons of three and more normally distributed groups, and Bonferroni test was used for paired comparisons. Pearson's chi-square test was used to compare qualitative data. Pearson Correlation Analysis and Spearman's Correlation Analysis were also used to evaluate the relationships between variables. Significance was evaluated at the p <0.05 level. Results: Our study was conducted with a total of 236 cases (116 males and 120 females). The ages of the patients included in the study ranged from 65 to 91, and the mean age was found to be 71.80 ± 6.40. We observed that 69% of the cases were married, 24.2% had graduated primary school, 79.2% were retired, 72% had an income between 1300-3000 TL, 41.5% had 2 chronic diseases. The chronic diseases consisted of: hypertension in 63.1%, diabetes in 28.8%, heart disease in 25.4%, kidney disease in 3%, COPD / Asthma disease in 8.1% and hyperlidipemia in 20.8% of the cases. 38.6% had other diseases. We observed that 14.8% of the cases smoked, 40.3% did not exercise, 58.5% routinely went to doctor's controls, 49.2% preferred to visit the internal medicine specialist, 25 % went to family physicians and 38.1% to other units. Only 32.6% stated that their doctor recommended the vaccine. 52.5% stated that they lived with someone with a chronic disease, 55.1% lived with someone over the age of 65. While 45.8% of the cases stated that they had the influenza vaccine only once, only 35.6% stated that they had it regularly (once a year). The mean score of the influenza vaccine knowledge level was 63.73 ± 18.19. When we compared the sociodemographic characteristics with influenza vaccination status; we observed that high education leves and doctor recommendation levels were associated with higher the vaccination rates (respectively: p = 0.009 p = 0.001; p <0.01). We did not observe statistically significant differences between regular vaccination and variables such as age, gender, marital status, income status (p> 0.05). We observed that as the doctor's recommendation, education and income level increased, the level of knowledge about influenza vaccine increased (respectively: p = 0.001, p = 0.001, p = 0.003; p <0.01). We found that there was a negative correlation between age and knowledge level, and knowledge level decreased as age increased (r =- 0.238; p = 0.001; p <0.01). We found that as the education level and doctor's recommendation increased, the frequency of recommending influenza vaccine to those around them also increased (respectively: p = 0.001, p = 0.001; p <0.01). We observed that male patients were more likely to recommend influenza vaccine than women (p = 0.003; p <0.01). While 22% of the cases stated that they had a shot of pneumococcal vaccine, 21.2% stated that they had it regularly (first dose conjugated pneumococcal vaccine and second dosepolysaccharide pneumococcal vaccine). The average pneumococcal vaccine knowledge level score was 70.57 ± 17.30. We found no statistically significant difference between pneumococcal vii vaccination status and variables such as age, gender, marital status, educational status, and income level (p> 0.05). We observed that as the doctor's recommendation of the vaccine increased, the frequency of patients having pneumococcal vaccine shots increased statistically significantly (p = 0.001; p <0.01). As the education levels and doctor's recommendation levels increased, the frequency of recommending pneumococcal vaccine to those around them and knowledge levels concerning pneumococcal disease increased (respectively: p = 0.001, p = 0.001; p <0.01). We did not find a statistically significant relationship between age, gender, marital status, income status, and level of pneumococcal vaccine recommendation and knowledge (p> 0.05). Conclusion: Overall, the rates of influenza and pneumococcal vaccination coverage that we found in our study were much lower than the rate (90%) recommended by WHO for people over 65 and in the risk group. The most decisive factor that increased vaccination rates was a doctor's recommendation. While having a doctor's recommendation is the strongest source of motivation, high education levels are the strongest supporter among the demographic characteristics. Family physicians play a key role in enhancing vaccine acceptance. Family physicians should inform their patients about adult vaccines, emphasize the efficacy and reliability of vaccines, and closely monitor their vaccination status at every consultation as required by preventive medicine. It should be emphasized that the vaccines are covered by the health insurance system, adult vaccines should be monitored by family physicians with a data tracking system similar to the baby-child vaccination system, information about fatal diseases that can be prevented by vaccines should be addressed, adult immunization should be explained to the patients in routine visits and seminars, and vaccines should be mentioned at every opportunity. Thus, the awareness level of individuals about adult vaccination should be increased in order to increase vaccination rates.
Benzer Tezler
- Koroner yoğun bakım ve iç hastalıkları yoğun bakım servisinde yatan 65 yaş ve üzeri hastalarda uygunsuz ilaç kullanım prevelansının tespit edilmesi
Evaluation prevelance of inappropriate medication use over the age 65 who were admitted to internal medicine intensive care unit and coronary intensive care unit
MERVE UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
GeriatriSüleyman Demirel Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP DİLEK AYDIN
- Aile hekimliği uzmanlarına başvuran diyabetes mellitus tanılı hastaların COVİD-19, influenza ve pnömokok aşısı ile ilgili farkındalıkları, aşılanma oranları ve etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of awareness, vaccination rates and affecting factors of patients with diabetes mellitus who applied to family medicine specialists about COVİD-19, influenza and pneumococcal vaccine
BURCU ALKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER EDİRNE
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN
- S.B.Ü Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışmakta olan hekim ve hemşirelerde COVID-19 aşısına yönelik tutumların COVID-19 korkusu ile ilişkisi
The relationship between the atttudes towards COVID-19 vaccine and fear of COVID-19 in working physicians and nurses at Tepecik training and research Hospital
ELİF AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK MERGEN
- Hemşirelerin grip aşısı konusunda bilgi, tutum ve davranışları
The knowledge, attitudes and behaviors on influenza vaccination of nurses
DİLEK DEMİRLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOÇ.DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL