Deri sanayii atık sularından kromun doğal zeolit (Klinoptilolit) yardımıyla adsorbsiyon yöntemi kullanılarak giderimi
The Removal of chromium from leather industry waste waters by adsorbsion method using natural zeolite (Clinoptilolite)
- Tez No: 66042
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL GİRGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Adsorpsiyon, Atık su, Deri endüstrisi, Doğal zeolit, Krom, Zeolitler, Adsorption, Waste water, Leather industry, Natural zeolite, Chromium, Zeolites
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada, Bigadiç klinoptilolitinin yüze soğurma (adsorpsiyon) özelliğinden yararlanılarak deri sanayi atık sularından krom iyonlarının uzaklaştırılmasında kullanılabilirliği araştırılmıştır. Asit aktivasyonu ile klinoptilolitin adsorpsiyon kapasitesi arttınlmaya çalışılmış ve bu amaç için H2SO4, HNO3 ve HC1 kullanılmıştır. Asit aktivasyona etki eden beş parametre tesbit edilmiş olup bunlar; klinoptilolitin tane boyu, asit derişimi, asit/klinoptilolit oranı, sıcaklık ve aktivasyon süresidir. Bu parametreler, çözeltilerinin renkli olması ve spektrofotometrik analiz yoluyla kolaylıkla takip edilebilirliliğinden dolayı metilen mavisi kullanılarak incelenmiştir. Asit aktivasyonu deney çalışmaları 2n faktöriyel deney tasarımına göre yapılmış, incelenen parametrelerin aktivasyona etkisi Yates tekniğine göre hesaplanmış ve Yates tekniği ile Anova birleştirilerek her bir değerlendirme için, parametrelerin etkisini ifade eden doğrusal fonksiyonlar belirlenmiştir. Etken olan parametrelerin eğilimlerinin belirlenmesini takiben optimum aktivasyon koşullarının belirlenmesi deneyleri yapılmıştır. pH optimizasyonu çalışmalarıyla HCl'in aktivasyonda başarılı olmadığı belirlenmiştir. Yapılan çok adımlı deney çalışmalarında klinoptilolitin aktivasyonunda H2SO4 ve HNO3 kullanılmıştır. Adsorpsiyon koşullarının optimizasyonu için çözelti derişimi, adsorpsiyon süresi ve klinoptilolit/Cr çözeltisi oranlannın etkisi incelenerek optimum koşullar tesbit edilmiştir. Sonuçta, HNO3 ile aktive edilen klinoptilolit ile adsorpsiyonda en uygun koşullar, besleme çözeltisi krom derişimi 10 ppm, adsorpsiyon süresi 60 dakika, klinoptilolit/krom çözeltisi oranı 1/2; H2SO4 ile aktivasyonda ise aynı değişkenler sırasıyla 10 ppm, 120 dakika ve 1/2 olarak belirlenmişlerdir. Uğur-Gül Dericilik'ten alınan atık su ile daha önceki çalışmalarla belirlenmiş olan optimum koşullarda, H2SO4 ve HNO3 kullanılarak aktive edilmiş klinoptilolitler ile, krom adsorpsiyonu deneyleri yapılmıştır. 3120 ppm krom içeren atık suyla yapılan deneyler sonucunda HNO3 ile aktive edilen klinoptilolitin çözeltiden krom iyonların giderimi %9.43, H2SO4 ile aktive ediden klinoptilolitin ise %3.32 olduğu belirlenmiştir. Atık suyun krom içeriğinin 100 ppm'e düşürülmesini takiben yapılan deneylerde ise krom iyonlarının giderimi HNO3 ile aktive edilen klinoptilolit için %22.37, H2SO4 ile aktive edilen klinoptilolit için ise %9.43 olarak bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT In this study, the possible use of Bigadiç clinoptilolite in removing chromium ions from leather industry wastewaters by the help of its adsorption property was investigated. The adsorption capacity of clinoptilolite was increased by acid activation using H2SO4, HNO3 and HC1 acids. The parameters effecting acid activation were determined to be; particle size of clinoptilolite, acid concentration, acid/clinoptilolite ratio, temperature and activation time. These parameters were investigated by methylene blue adsorption on clinoptilolite and the changes were examined by spectrophotometric analysis of the colored solutions. The acid activation test studies were made according to 2" factorial experiment design, the effects of investigated parameters to activation were calculated according to Yates technique and the Yates technique and Anova were combined to determine the lineer functions for each evaluation expressing the effects of these parameters. After determining the trends of effective parameters, tests were performed to determine optimum activation conditions. In the pH optimization studies it was found that HC1 was not suitable for activation purposes so, in the multiple step tests, H2SO4 and HNO3 were used for the activation of clinoptilolite. For the optimization of the adsorption conditions the effect of clmoptilolite/Cr solution ratio, adsorption time and solution concentration on adsorption were determined. At the end, the optimum conditions for adsorption of chromium on clinoptilolite activated by HNO3 were determined as follows; the Cr concentration of feed solution 10 ppm, adsorption time 60 minutes, clinoptilolite/Cr solution ratio 1/2 ; and clinoptilolite activated by H2SO4 these conditions were determined as; 10 ppm, 120 minutes and 1/2 respectively. Finally, adsorption tests were done on wastewaters taken from Uğur-Gül Leather Factory using clinoptilolite activated with H2SO4 and HNO3 acids under previously determined optimum conditions. Adsorption tests on wastewater containing 3120 ppm Cr showed that it was possible to remove %9.43 and %3.32 Cr from solution using clinoptilolite activated with HNO3 and H2SO4 respectively. On the other hand, when the same adsorption tests were repeated on wastewater samples diluted to 100 ppm Cr, it was observed that the removal of chromium from solution were increased to %22.37 and %9.43 respectively.
Benzer Tezler
- Deri endüstrisi atıksularından krom (111) geri kazanımı
Recovery of chromium (111) from tannery wastewaters
KIVANÇ İSMAİL KASAL
- İzmit Körfez suyunun kirlilik parametreleri üzerinde fabrika atık sularının rolü
Başlık çevirisi yok
RABİA ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Çevre MühendisliğiUludağ ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ECE SOYUTEMİZ
- Deri endüstrisi atık sularında magnezyum amonyum fosfat çöktürmesi ile azot giderimi
Nitrogen removal magnesium amonyum phosphote preciprtotion in tannery wastewater
MEHMET ŞÜKRÜ ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAY TÜNAY
- Development ofwates quality management strategies for the proposed Işıklı Dam reservair of the Ankara water supply project
Ankara su temini projesi kapsamında önerilen Işıklı Baraj Gölü için su kalitesi yönetim stratejilerinin geliştirilmesi
ORHAN GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
İngilizce
1997
Çevre MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. COŞKUN YURTERİ
- Deri endüstrisi atıksularının biyolojik arıtılabilirliği ve kinetik karakterizasyonu
Başlık çevirisi yok
ESRA ATEŞ GENCELİ
Doktora
Türkçe
1997
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN DERİN