Fen bilimleri ders kitaplarının bilimsel süreç becerileri, sorgulayıcı-araştırmaya dayalı öğretim yönteminin düzeyleri, fetemm (STEM) yaklaşımı ve okunabilirlik yönlerinden analizi
Analysis of science textbooks in terms of scientific process skills, levels of inquiry-research based teaching method, STEM approach and readability
- Tez No: 651750
- Danışmanlar: PROF. DR. EYLEM BAYIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilimsel süreç, Ders kitapları, FeTeMM, Fen bilgisi dersi, Fen bilgisi eğitimi, Fen bilgisi öğretimi, Okunabilirlik, Sorgulayıcı öğretme, Scientific process, Textbooks, STEM, Science lesson, Science education, Science teaching, Readability, Inquisitorial teaching
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitimdeki teknolojik gelişmelere rağmen kitabın yerini hiçbir araç tutamamış ve ders kitapları okul eğitiminde her zaman önemli olmuştur. Toplumda her yönüyle söz sahibi olabilecek nitelikte öğrencilerin olabilmesi, onlara sunulacak iyi bir eğitim ve kaliteli ders kitapları sayesinde gerçekleşebilmektedir. Bu nedenle ders kitaplarının niteliklerini artırmak üzere incelenmesi önem arz etmektedir. 2018 yılında Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programında değişiklik olması ve kitapların bu program doğrultusunda yeniden hazırlanmış olması güncel kitapların niteliklerinin güncel programın bileşenlerine ne kadar uygun hazırlandığının incelenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu gereklilikten hareketle hazırlanan bu çalışma 5, 6, 7 ve 8. sınıf Fen Bilimleri Ders Kitaplarında bulunan etkinliklerin bilimsel süreç becerileri, sorgulayıcı-araştırmaya dayalı öğretim yönteminin düzeyleri ve FeTeMM yaklaşımı yönlerinden ne düzeyde temsil edildiğini değerlendirmek ve ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından 2018-2019 eğitim-öğretim yılından itibaren 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda okutulmak üzere önerilen dört adet Fen Bilimleri Ders Kitabından oluşmaktadır. Çalışmada elde edilen veriler göstermiştir ki; kitaplarda yer alan etkinliklerde gözlem yapma, karşılaştırma, iletişim kurma, verileri toplama ve kaydetme, tahmin etme, verileri yorumlama becerileri daha çok bulunurken, sınıflama, sayı/uzay ilişkilerini kullanma, hipotez kurma, değişkenleri belirleme ve karar verme becerilerine daha az yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca etkinliklerde en çok temel süreç becerilerinin, en az da deneysel süreç becerilerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Sorgulayıcı-araştırmaya dayalı öğretim yönteminin düzeyleri yönünden tüm kitaplardaki etkinliklerin sorgulama düzeylerinin sistematik bir dağılıma sahip olmadığı ve etkinliklerin sayısal dağılımından yapılandırılmış sorgulayıcı-araştırma düzeyindeki etkinliklerin en fazla olduğu, doğrulayıcı sorgulayıcı-araştırma düzeyindeki etkinliklerin en az olduğu sonucuna ulaşılmıştır. FeTeMM yaklaşımı yönünden, 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarındaki fen, mühendislik ve girişimcilik uygulamaları kapsamındaki etkinliklerin büyük bir kısmının FeTeMM analiz kriterlerini sağlamada yetersiz olduğu, 5. sınıf ders kitabının gerekli kriterleri kısmen sağladığı tespit edilmiştir. Okunabilirlik yönünden ders kitaplarının hepsinin 'Sönmez Formülü'ne göre açık ve anlaşılır olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Despite technological advances in education, no means could replace the book and textbooks have always been important in school education. Having students who are qualified to have a say in the society in every aspect is possible thanks to a good education and quality textbooks to be provided to them. For this reason, it is important to examine the textbooks to improve their qualifications. In 2018, there has been a need to examine how appropriate the qualities of the current books have been prepared for the components of the current curriculum as there has been a change in the Science Curriculum and the books have been prepared in line with this program. Based on this requirement, this study was carried out to evaluate the level of science process skills, the levels of inquiry-based teaching method and the STEM approach in terms of scientific process skills, and to determine the readability of texts in textbooks. In the study, document review method, one of the qualitative research methods, was used. The sample of the research consists of four science textbooks proposed by the Ministry of National Education's Board of Education and Discipline to be taught in the 5th, 6th, 7th and 8th grades for five years from the academic year of 2018-2019. The data obtained in the study showed that; It was concluded that while the activities included in the books were more likely to observe, compare, communicate, collect and record data, predict, interpret data, classification, use number / space relations, establish hypothesis, determine variables and make less decisions. In addition, it was determined that most basic process skills and least experimental process skills were included in the activities. In terms of the levels of the inquiry-based teaching method, it was concluded that the questioning levels of the activities in all books do not have a systematic distribution, and that the activities at the questioner-research level structured from the numerical distribution of the activities are the highest, and the activities at the level of confirmatory questioner-research are the least. In terms of STEM approach, it was determined that most of the activities within the scope of science, engineering and entrepreneurship applications in the 6th, 7th and 8th grade textbooks were insufficient to meet the STEM analysis criteria and the 5th grade textbook partially met the necessary criteria. In terms of readability, it has been determined that all of the textbooks are clear and understandable according to the 'Sonmez Formula'.
Benzer Tezler
- Fen bilimleri ders kitaplarında yer alan çevre konularının sürdürülebilir kalkınma hedefleri, araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme ve bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi
Examination of enviromental issues in science textbooks in terms of sustainable development goals, research-inquiry-based learning and scientific process skills
DİLARA DURMUŞ CENBERLİTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL DEMİR KAÇAN
- Fen ve teknoloji dersinde araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenmenin öğretim teknolojileri ile desteklenmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research of supporting inquiry learning with instruction technologies in science and technology course
ZEYNEP KOYUNLU ÜNLÜ
- Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan dünya ve evren konu alanının bilimsel okuryazarlık temaları açısından incelenmesi
An analysis of the 'Earth and universe' unit in middle school science textbooks in terms of scientific literacy themes
AYKUT KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- 2018 ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programlarının ve 5. sınıf ders kitaplarının bilimsel süreç becerileri açısından karşılaştırılması
Comparison of the 2018 and Türkiye Yüzyılı Maarif Model Science Course Curriculums and 5th grade textbooks in terms of scientific process skills
GAMZE KURT DİREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAksaray ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA ERTAŞ KILIÇ
- Fen bilimleri ders kitaplarının bilimsel sorgulama becerileri açısından incelenmesi
Examination of science textbooks in terms of scientific inquiry skills
SİNAN OBA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜCAHİT KÖSE