The Gagauz: Past and present
Gagauzlar: Geçmiş ve bugün
- Tez No: 64365
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN KIRIMLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Etnik azınlık, Gagavuzlar, Moldavya, Türkler, Ethnic minority, Gagauzs, Moldavia, Turks
- Yıl: 1997
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Gagauzlar Ortodoks Hıristiyanlığa bağlı, Türkçe konuşan ve tarihi yerleşim bölgeleri bugünkü Bulgaristan, Romanya, Moldova ve Ukrayna'da bulunan, ama çoğunlğu (153.000 kadar ) Moldova'nın Bucak bölgesinde yaşayan küçük bir etnik topluluktur. Gagauz Türkçesi, Türk dillerinin güney-batı lehçesine aittir, ama kesin tarihleri tartışılmaktadır. Onların menşe'i hakkında bir çok görüş mevcuttur. Geçen yüzyıl içerisinde Gagauzlann Uz, Peçenek, Kuman, Selçuklu Türk ya da Türkleşmiş Bulgar oldukları doğrultusunda bir şok teoriler üretilmiştir. Gagauz aydınları 1988 yılında Komrat şehrinde toplanıp Gagauz Halkı adlı bir örgüt kurmuşlardır, örgüt, Gagauzların milli bilinçlerinin uyandırılması yönünde çalışmalar yapmış ve 12 Kasım 1989 yılında özerkliğin ilan edilmesinde başrol oynamıştır. Kasım 1990'da, birdenbire spontane olarak ortaya çıkan bu hareket, Rusya'nın teşvik ve desteği ile hızlı bir biçimde Moldova makamlarına Gagauz bölgelerinde yetkilerini yürütmelerine engel teşkil eden, organize ayrılıkçı bir örgüte dönüşmüştür. Moldova hükümeti 1992 yılının sonuna doğru, Gagauzlara Moldova şuurları içerisinde ekonomik ve kültürel özerklik tanıyan özel bir yasa taslağı hazırlamış, ama Parlamento bunu onaylamamıştır. İki yıl süren görüşmelerden sonra, Gagauz Yen' hakkında kanun taslağı 23 Aralık 1994 yılında Moldova Parlamentosunda kabul edilmiş, ve 13 Ocak 1995'te de yürürlüğe girmesiyle beşyılsürenGagauzsorunusonbulmuştur. ıı
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The Gagauz are an Orthodox Christian, Turkish speaking ethnic minority of about 300.000 whose historic lands are situated in present-day Bulgaria, Romania, Moldova and Ukraine, but the majority of which (153.000) lives mainly in Moldova. The ethnic origin of the Gagauz has long been a vexing issue. Their ancestral tongue is part of the southwestern division of Turkic languages, but their precise history is disputed. Over the past century various scholars have argued that they were descendants of Uz, Pechenegs, Cumans, Seldjuk Turks, Turkified Christian Bulgarians, or some combination of all. In 1988 a group of Gagauz intellectuals got together in Komrat and laid the basis of the Gagauz Halkı movement the leaders of which on 12 November 1989 proclaimed autonomy. In October 1990, what had started as an spontaneous ethnic and cultural revival of the Gagauz, with Russian inspiration and backing quickly turned into an organized separatist movement that caused a lot of trouble to Moldova in consolidating authority within the borders of its Republic. Towards the end of 1992, the Moldovan government prepared a draft-law granting the Gagauz self-government and economic and cultural autonomy within the framework of single Moldova. The Parliament, however, did not ratify it. At the end, by accepting the Gagauz propsal, entitled Gagauz Yeri, promulgated on 23 December 1994 and adopted on 13 January 1995, the five-year conflict seemed to have come to an end.
Benzer Tezler
- Oğuz grubu Türk dillerinin karşılaştırmalı fonolojisi
Başlık çevirisi yok
HYOJOUNG CHOİ
Doktora
Türkçe
1992
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALAT TEKİN
- Oğuz grubu Türk dillerinde fiilimsiler
Verbalia in Oghuz group Turkic languages
FİLİZ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ ÇELİK ŞAVK
- Gagauz Türkçesi ve ağızlarının karşılaştırmalı ses bilgisi
Comparative phonetics of Gagauz Turkish and it`s dialects
MARİA STAMOVA
Doktora
Türkçe
2001
DilbilimAnkara ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CANPOLAT
- Biga yöresi ağızları
Biga regional dialects
OSMAN KİBAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
DilbilimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürk Dili Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. VAHİT TÜRK