XIV-XV. yüzyıl tarihî Türk yazı dillerinde dil karışmaları
Language mixing in historical Turkish writing languages of XIV-XVth centuries
- Tez No: 642479
- Danışmanlar: PROF. DR. AYSU ATA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Karışık dilli, Lehçeler, Sosyodilbilim, Türk lehçeleri, Türkoloji, Türkçe, Mixed Language, Dialects, Sociolinguistic, Turkish dialects, Turcology, Turkish
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada XIV-XV. yüzyıllarda Harezm ve Memluk sahalarında gelişen temas lehçesinin dilsel sonuçları, temas lehçe bilim kuramsal çerçevesi içerisinde incelenmiştir. Yapılan derlemden elde edilen verilere göre iki temas sahası da farklı dilsel özellikler gösterir. Harezm temas lehçesinde, lehçelere ait dilsel formlar değişkeli kullanılırken Memluk temas lehçesinde değişkeler ile birlikte ara lehçelerde görülen ve temas durumundaki lehçelerde bulunmayan ara formlar ortaya çıkar. Temas lehçesi ile yazılan eserler bugüne kadar farklı sahalara ait metinler olarak değerlendirilmiş ve ortaya çıkış sebepleri ile ilgili farklı görüşler öne sürülmüştür. Bu çalışmada öne sürülen görüşler tartışılmış ve temas lehçe bilim kuramları çerçevesinde yeni bir art zamanlı lehçe temas modeli ortaya konmuştur. Çalışmamızda, Türkolojide“karışık dillilik-lehçelilik”konusunda genel kabul görecek bir teorik zemin oluşturmak,“Karışık lehçelilik”terimini bilimsel bir zemine oturtmak ve bu lehçe ile yazılmış eserlerin incelenme standartlarını belirlemek,“Karışık lehçeli”eserlerin incelenmesini klasik bakış açılarının dışında gramatikal, dilbilimsel ve sosyolojik boyutlarıyla da ele alma zorunluluğunu göstermek, XIV-XV. yüzyıl tarihî Türk yazı dillerinin tasnifinde yeni bir bakış açısıyla bir terim birliği oluşturmak gibi hususlar üzerinde durulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines the linguistic results of the contact dialect that developed in the Harezm and Memluk fields in the XIV and XV centuries within the context of the contact dialect theoretical framework. According to the data obtained in the review, both contact areas show different linguistic features. In Harezm contact dialect, while linguistic forms belonging to dialects are used as variables, intermediate forms appear in intermediate dialects together with variables in Mamluk contact dialect and not found in contact dialects. The works written in contact dialect have been evaluated as texts belonging to different fields and different opinions about the reasons for their emergence have been suggested. In this study, the opinions put forward are discussed and a new art-time dialect contact model is introduced within the framework of contact dialect theories. In our study, to create a theoretical ground that will be generally accepted on“mixed language-dialectism”in Turcology, putting the term“mixed dialectism”on a scientific basis and determining the standards of examination of the works written in this dialect, demonstrate the necessity of examining the“mixed dialect”works with their grammatical, linguistic and sociological dimensions apart from the classical perspectives, to form a term unity with a new perspective in the classification of the Turkish written languages of the XIV-XV century such issues were emphasized.
Benzer Tezler
- Harezm Türkçesinin İdil boyundaki tarihî seyri ve Nasîhatü's-Sâlihîn (İnceleme - tenkitli metin - aktarım - dizin - tıpkıbasım)
The historical course of the Khwarezmian Turkish in Volga region and Nasihat al-Salihin (Analysis - critical text - intralingual translation - index - facsimile)
SAMET ONUR
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN TABAKLAR
- Süleymaniye Kütüphanesindeki 13.ve 14. yy.`lara ait cilt sanatı örnekleri
Examples of 13 th and 14 th century bindings in the Süleymaniye Library
GÜRCAN MAVİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. İLHAMİ TURAN
- Fetret Devri'nde Türk edebiyatı ve Türk kültürü
Turkish literature and Turkish culture in Retret Era
DAMLA PINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. IŞILAY PINAR ÖZLÜK
- Yukarı Fırat Havzası Beyi Emîr Taharten
The ruler of the Upper Euphrates Basi̇n Emir Taharten
EMRAH KILINÇ
- Bulgaristan`da Osmanlı egemenliğinin kurulması (14-15. yüzyıl)
The Establish of the Ottoman soverignty in Bulgaria (14-15 centuries)
AYŞE DOĞAN