Türkçe ve İngilizce`de eylemlerin altulamsal özelliklerinin karşılaştırılması
A Comparision of subcategorial features of Turkish and English verbs
- Tez No: 63581
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP SONGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Linguistics, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Altulama, Dilbilgisi-eylem, Türkçe, İngilizce, Subcategory, Grammar-verb, Turkish, English
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amacı, bir konuşucunun ana dili hakkındaki sezgisel bilgilerinin, yani onun dil yetisinin tanımlanması olan Üretici Dönüşümsel Dilbilgisi, ortaya çıktığı tarih olan 1957'den günümüze değin sürekli değişti. 1957'den sonra sırasıyla, Ölçünlü Kuram, Genişletilmiş Ölçünlü Kuram ve Yönetme ve Bağlama Kuramı ortaya çıktı. Üretici Dönüşümsel Dilbilgisi'nin günümüzde ulaştığı son nokta olarak, Minimalist Yaklaşım 'dan sözedilmektedir. Yönetme ve Bağlama Kuramı, eylemlerin altulamsal özelliklerinin, sözdiziminin biçimlenmesindeki önemini gözler önüne seren bir kuramdır. Eylem Öbekleri, baş sözcük olan eylemin altulamsal özellikleri doğrultusunda biçimlenmekte, bu özelliklerin yansıtılması sonucu, öbek yapısını oluşturan kurucular ortaya çıkmaktadır. Tümce yapıları, büyük ölçüde, baş sözcüklerin altulamsal özelliklerinin yansıması sonucu oluşmaktadırlar. Eylemlerin, altulamsal özelliklerine göre kümelendirilmesine yönelik çalışmalara göz atıldığında, bu konuda İngilizce üzerine yapılmış çalışmaların hiç de az olmadığı ilgi çekicidir. İngilizce eylemleri, seçtikleri tümleçlere bakarak kümelendirmeyi amaçlayan bu çalışmaların, aynı yoğunlukta Türkçe eylemler üzerinde yapılmadığı açıktır. Altulamsal özelliklerine göre kümelenen bazı İngilizce eylemlerin Türkçe'deki karşılıklarına bakıldığında, aynı altulamlama çerçevesine sahip olan ve dolayısıyla aynı kümeye sokulan İngilizce eylemlerin, genelde, birbirinden farklı altulamsal özelliklere sahip Türkçe eylemlerle karşılandıkları göze çarpmaktadır. Türkçe eylemlerin altulamsal özelliklerine göre kümelendirilmesinde, bazı eylem kümelerinin, İngilizce eylem kümelerinden bazıları ile ortak bir başlığa sahip olacağı açıktır. Örneğin, tümleçsiz kullanılabilen İngilizce eylemlerin oluşturduğu kümeye karşılık, Türkçe eylemler için de, aynı biçimde adlandırılabilecek bir kümelendirme yapılabilir. Ne var ki, her iki dilde de, bir diğerinde bulunması -içerdiği eylemlerin altulamsal özellikleri açısından- olası olmayan eylem kümelerinin varolduğu bilinmektedir.
Özet (Çeviri)
TG Grammar has been modified many times since 1957 when it was first publicly known. Its aim is to characterize the intuitive knowledge of language that native speakers have. Changes in this grammar have resulted in new theories. These are the Standard Theory, Extended Standard Theory, Government and Binding Theory and lastly, the Minimalist Approach. The Government and Binding Theory underlines the important role of subcategorial features of verbs in the construction of a sentence. Verb Phrases are formed by the projection of those features from the lexicon. When studies on classifying English verbs as to their subcategorial features are considered, the fact that they are not few in number is interesting. It is clear that similar studies on Turkish verbs are not so many. Turkish equivalents of some English verbs which are in the same subcategorization class cannot be grouped together since they have different subcategorization frames. It's clear that in classifying Turkish verbs according to their subcategorial features, some verb classes in English and Turkish will have the same headings. For example, both English and Turkish have verbs that require no complement; thus, these verbs can be placed under a common heading, which is 'Verbs that can be used without a complement". Nevertheless, it's known that in both languages, there are verb classes that are not likely to exist in the other.
Benzer Tezler
- Argument structure, morphology and some verbal derivations in Turkish
Yüklem yapısı, biçimbilim ve Türkçe'de kimi eylemcil türetimler
MUSTAFA AKSAN
Doktora
İngilizce
1995
DilbilimHacettepe ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET KOCAMAN
- Case grammar and case roles in Turkish
Durum kuramı ve Türkçe`de durum ekleri üzerine bir çalışma
BAŞARAN TÜRKER
- Argument structure and idiomatic compounds in Turkish
Türkçe'de deyimsel tamlamalar ve yapıları
GÜNİZİ KARTAL
- Aspectotemporal system in Turkish: Actional content and recategorization of Turkish verbs
Türkçe eylemlerde kılınış ulamı ve kılınış ulamındaki kaymalar
NESLİHAN ÖZMEN
