Rethinking rhythm in language and music: Can duration prime rhythm in metrical speech?
Müzik ve dilde ritmi yeniden düşünmek: Ses süresi dilde ölçüyü ilkleyebilir mi?
- Tez No: 626786
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA MUNGAN GÜRSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Müzik, Psychology, Music
- Anahtar Kelimeler: Dil, Dil hareketi, Diller arası geçişlilik, Müzik, Müzik eserleri, Ritim, Ses sistemleri, Türkçe, Language, Tongue motion, Translanguaging, Music, Music works, Rhythm, Sound systems, Turkish
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dillerin ritmik özellikleri, tartışmalı bir iddia olan ritim sınıflandırmaları bağlamında incelenmeye tabi tutulmuştur. Dahası, dilsel ritim üzerine yürütülen araştırmalar iki kavram üzerine yoğunlaşmıştır: eşsürelilik ve vurgu. Kısıtlı sayıda dil tarafından yönlendirilen bu araştırma alanı, kalan dilleri uygun şekillerde araştırabilmek noktasında yetersiz kalmıştır. Bu çalışma, incelenen dile özgü hipotezler geliştirerek alternatif bir yaklaşım sunmayı hedeflemektedir. Bir dili anadili olarak konuşan kimselerin dillerindeki ritim algısının en somut yansıması dilin ölçülü kullanımında ortaya çıktığı için, Türkçede kullanılan şiirsel ölçüler, Türkçe ritmin muhtemel yapıtaşlarını bulmak üzere incelenmiştir. Ritimselliği açık ve kapalı hecelerin düzenlenmesiyle oluşturan bir ölçüden yola çıkarak, sesliler arasındaki fonem süreleri Türkçe ritmin kaynağı olmaya bir aday olarak tespit edilmiştir. Deney 1, kısa ve uzun aralıklarla düzenlenmiş müziksel uyaranların, iki ve üç heceli dilsel uyaranlardaki ölçüsel düzeni ilkleme imkanını incelemektedir. Sonuçlar, sadece süre farklarına dayanan müziksel uyaranların, bazı koşullarda hece sayısını ilklemek dışında, dilsel uyaranlarda ölçüsel düzeni ilkleyemediğini göstermektedir. Ancak, ses yüksekliği ile belirginleştirilen müziksel uyaranlar, iki heceli uydurma sözcüklerde hece sayısını ve hece yapısını birbirinden bağımsız olarak ilkleyebilmiştir. Deney 2 ise hece sayısını ve süresini ilklemeyi birbirinden ayrıştırabilmeyi test etmekte ancak istatistiksel olarak anlamlı bir ayrışma tespit edememektedir. Deney sonuçları, genel olarak Türkçede hece sayısı temelinde bir ritim anlayışını desteklemekle birlikte, süre temelinde geliştirilen alternatifi de tümüyle reddetmemektedir.
Özet (Çeviri)
Rhythmic qualities of languages have been explored and discussed primarily in relation to the much-debated proposal of rhythm classes. Moreover, research on linguistic rhythm has been led by two premises: isochrony and stress. Predominated by a limited set of languages, research in this area fell short of examining remaining languages in compatible ways. The present study aims at taking an alternative approach by building its hypotheses in a language-specific way. As native speakers' perception of linguistic rhythm becomes most evident in their metrical speech, Turkish poetic meters were examined to identify possible constituents of rhythm in Turkish. Based on a poetic meter that creates rhythmicality through an organization of closed and open syllables, this study examines phonemic duration between vowels of subsequent syllables as such a candidate. Experiment 1 explores the ways in which musical primes with long- and short-interval pulses can prime metrical structure in bisyllabic and trisyllabic linguistic stimuli. Results suggest primes with solely durational contrasts cannot prime the hypothetical durational relationships in linguistic stimuli but can prime syllable number under certain conditions. However, primes with intensity accents were successful in priming syllable number and syllable structure in bisyllabic nonwords, although independently. Experiment 2 examines whether priming syllable number and duration can be differentiated and yields null results. Taken together, results lean towards an understanding of rhythm in Turkish that is based on syllable number while not also rejecting a duration-based alternative.
Benzer Tezler
- Rethinking the line: Computational and critical approaches to motion-based drawing
Çizgiyi yeniden düşünmek: Hareket tabanlı çizime hesaplamalı ve eleştirel yaklaşımlar
GÖRKEY GÜREL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA ALAÇAM
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞIN TANRIVERDİ ÇETİN
- Mekan tasarlama, temsil, deneyimleme yöntemi olarak sinematografik kavramlar
Cinematographic notions as a method for space design, representation, experimentation
MÜGE KUZUBAŞIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ARDA İNCEOĞLU
- Noise and repetition as the loss of dissonance in music: A critique centred on Adorno
Müzikte disonansın kaybı olarak gürültü ve tekrar: Adorno merkezli bir eleştiri
JAN TARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Felsefeİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERDA KEMAL KESKİN
- Antik Yunan müzik felsefesinde ethos kavramı
Concept of ethos in the Ancient Greek philosophy of music
AYNA İSABABAYEVA
- Metropol alanlarda gündelik hayatın ritmi ve mekânın öznel deneyim formları: İstiklal Caddesi pasajları örneği
Rhythm of daily life in metropolitan areas and subjective experience forms of space: The example of Istiklal Street passage
EZGİ BAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriÜsküdar ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM TUTAR