Felsefe ve edebiyat ilişkisi: Sokrates ve İsmet Özel örneği
The relationship between philosophy and literature: Socrates and İsmet Özel sample
- Tez No: 615437
- Danışmanlar: DOÇ. MEHMET ÖNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Antik Grek felsefesi, Doğa felsefesi, Klasik edebiyat, Siyaset felsefesi, Türk dili ve edebiyatı, Türk edebiyatı, Yeni Türk edebiyatı, Yunan edebiyatı, Yunan felsefesi, İnsan felsefesi, Nature philosophy, Classical literature, Political philosophy, Turkish language and literature, Turkish literature, New Turkish literature, Greek literature, Greek philosophy, Human philosophy
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Felsefe ve edebiyat arasındaki ilişki her iki disiplinin bağımsız birer alan olmalarından beri devam etmektedir. Bu ilişki diğer herhangi iki alan arasındaki ilişkiden daha derin, daha kapsamlı ve yoğundur. Her iki alanın da birbirini karşılıklı olarak etkilemesi, edebiyatın felsefeci için bir form olması, felsefenin de edebiyatçı için bir derinlik ifade etmesi bu bağın ne kadar kuvvetli olduğunu göstermektedir. Ortak payda olarak dili kullanmaları, varoluş sorunlarını kapsamlı bir şekilde ele almaları ve nihayetinde insanı konu edinmeleri da bu ilişkinin yoğunluğunu anlatan diğer önemli noktalardır. Felsefe tarihinin en etkili filozofla-rından biri olan Sokrates'in felsefi düşüncelerinin yanı sıra, felsefesini yaşayarak öğretmesi ve demokratik Atina'da yargılanıp idama mahkûm edilmesi onun diğer düşünürler arasında farklı bir konuma sahip olmasını sağlamıştır. İsmet Özel gerek hayatı gerek düşünceleri ge-rekse sanatsal faaliyetleri özellikle de şiirleriyle Türk düşünce tarihinde önemli bir yer edinmiştir. Şiirlerinin felsefi muhtevası analiz edilmeye değer gözükmektedir. Bu bağlam-da, Platon'un Sokrates'in Savunması ile İsmet Özel'in Celladıma Gülümserken şiiri arasında örgü, içerik ve biçim bakımından bulunan parallelik, iki düşünürün diğer yazı ve şiirlerdeki fikirlerine de müracaat edilerek incelenmiştir. İki düşünürün de sahip oldukları felse-fi/eleştirel bakış açısı kendilerinin de toplum tarafından eleştirilmelerine ve muhalif bir fi-gür haline gelmelerine sebep olmuştur. Ölüm, adalet ve yasalara itaat düşünceleri açısından iki düşünür de benzer algılar geliştirmişlerdir. Her ikisi için de ölüm korkutucu olmamış, gerçek adaletin ölümden sonraki hayatta sağlanacağına inanmış ve insanların yaptığı yasa-larla Tanrı'nın koyduğu yasalar çatışmadıkça uylaşımsal yasalara itaat edilmesi gerektiğini savunmuşlardır. İki düşünürün içinde yaşadıkları zaman, mekân, toplum ve politik düzen arasında büyük farklılıklar olmasına rağmen, buluştukları noktaların, yukarıda bahsedilen benzerlikleri taşıması, bizi, 'evrensel insan'ın zaman ve mekândan sıyrılarak varlığını orta-ya koyduğu gerçeğine götürmektedir. Bir filozof olarak Sokrates'in, bir şair olarak da İsmet Özel'in varoluş meselelerini değerlendirmelerinde birçok ortak paydayı paylaşmaları, ben-zer algı, perspektif, kabul ve sonuçlara erişmeleri, felsefe ile edebiyat arasındaki ilişkinin yakınlığını gözler önüne sermektedir.
Özet (Çeviri)
The relationship between philosophy and literature has been continuing since both disci-plines became as independent fields. This relationship is deeper, more comprehensive and intensive than the one in any other two areas. In addition to the fact that these areas influ-ence each other mutually, literature is a form for the philosopher and philosophy means deepness for the man of letters. The other important points which show the intensity of this relationship are using language as a common medium, dealing with existential matters com-prehensively, and ultimately focusing on the 'human being'. Socrates, one of the most influ-ential philosophers in the history of philosophy, has a different position among other think-ers since, as well as his philosophical ideas, he taught his philosophy by living and was tried and subjected to death in democratic Athens. İsmet Özel has acquired an important position among thinkers because of his life, ideas and artistic activities, particularly his poems. His poetry is worthy to be analysed. In this context, the parallelism in Plato's Apology and İsmet Özel's Celladıma Gülümserken in terms of patterns, content and structure have been investi-gated by applying to other poems and prosaic works by and about these thinkers. The philo-sophical/critical point of view they both have caused them to be criticized by the society and named as objector. They have similar ideas about death, justice and obedience to the law. They both did not perceive death as something scary, believed the real justice could be sup-plied in the life after death, and supported the idea that people should obey the laws made by human beings unless these laws contravene with the ones set by God. Although there are important differences in the time, place, society and political organization they lived in, that the points they share have the similarities mentioned above takes us to the truth that 'univer-sal human being' realizes himself/herself by wriggling from time and place. That Socrates as a philosopher and Özel as a poet have much in common in their evaluation of existence, and reach similar perceptions, perspectives, admission and results show the closeness of the re-lationship between philosophy and literature.
Benzer Tezler
- Cicero'da ölüm-teselli ilişkisi
The relation of death-consolation in Cicero
BENGÜ CENNET
Doktora
Türkçe
2014
Eski Çağ Dilleri ve Kültürleriİstanbul ÜniversitesiEskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM DÜRÜŞKEN
- Günümüz heykel sanatında varoluşçu etkiler
Existentialist influences in contemporary sculpture
AHMET AYDIN ATMACA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2023
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. NESLİHAN PALA
- The relationship between epimeleia heautou and gnothi seauton in Michel Foucault's philosophy
Michel Foucault'nun felsefesinde epimeleia heautou ile gnothi seauton ilişkisi
HALİM BEKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Felsefeİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERDA KEMAL KESKİN
- The concept of parrhesia from ancient greek democracy and socrates to Epicureanism
Eski yunan demokrasisi ve Sokrates'ten epikürcülüğe Parrhesia kavramı
HANDE SADI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Felsefeİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERDA KEMAL KESKİN
- Albert Camus'de edebiyat ve felsefe ilişkisi
Albert Camus relationship between literature and philosophy
FATMA KOÇ