Geri Dön

Hipertansiyon tanısı almış bireylerin kişilik özelliklerinin, hastalık algısı ve tedaviye uyumuna etkisi

The effect of personality traits on the perception of disease and its compliance with treatment in individuals diagnosed with hypertension

PDF İndir

  1. Tez No: 605797
  2. Yazar: CANAN YILDIRIM
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE MUZ, DOÇ. DR. HANİFE ÖZÇELİK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Algı, Hastalık, Hipertansiyon, Kardiyovasküler hemşirelik, Kişilik, Kişilik özellikleri, Tedaviye bağlılık ve uyum, Perception, Disease, Hypertension, Cardiovascular nursing, Personality, Personality traits, Treatment adherence and compliance
  7. Yıl: 2019
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, Hipertansiyon tanısı almış bireylerin kişilik özelliklerinin hastalık algısı ve tedaviye uyumuna etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Nevşehir Devlet Hastanesi kardiyoloji ve dahiliye polikliniklerinde Aralık 2018-Mart 2019 tarihleri arasında çalışma kriterlerine uyan 400 hipertansiyonlu birey ile yürütülmüştür. Çalışmada veriler sosyo-demografik anket formu, Eysenck Kişilik Envanteri-Kısaltılmış Formu (EKA-GGK), Hastalık Algısı Ölçeği, Hill Bone Hipertansiyon Tedavisine Uyum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde Kruskall Wallis testi, Mann- Whitney U testi, pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon testi kullanılmıştır. Eysenck kişilik ölçeği alt boyutlarında puan ortalamaları dışadönüklük 3.14±1.34, nörötizm 3.15±1.66 ve psikotizm 2.35±1.20 olarak hesaplanmıştır. Hastalık algısı ölçeği alt boyutlarında hastalık belirtisi (tipi)'nin puan ortalaması 4.08±2.62 saptanırken, hastalık hakkındaki görüşler alt boyutunda kişisel kontrol 22.73±4.03, süre (akut/kronik) 21.97±3.79, duygusal temsiller 22.17±5.17, hastalığı anlayabilme 17.66±3.81, sonuçlar 21.91±5.07, tedavi kontrolü 19.00±3.37, süre (döngüsel) 14.45±2.27 olarak belirlenmiş; hastalık nedenleri alt boyutunda puan ortalamaları psikolojik atıflar 24.72±4.41, risk faktörleri 23.30±3.74, bağışıklık 11.35±2.89, kaza/şans 6.63±2.37 hesaplanmıştır. Hill Bone hipertansiyon tedavisine uyum ölçeğinde; beslenme skor 2.24±1.82, medikal skor 2.33±2.94, görüşme skor 3.02±1.35 ve toplam skor 7.60±4.95 olarak hesaplanmıştır. Bireylerin dışadönük kişilik özelliği ile yaş, eğitim durumu, diyete uyma durumu; nörotizm kişilik özelliği ile çalışma durumu; psikotizm kişilik özelliği ile bireylerin medeni hali, kiminle yaşadığı, ek kronik hastalık olma durumu gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuçlar doğrultusunda, Dışadönük kişilik özelliğine sahip bireylerin kişisel kontrol ve tedavi kontrol algılarının daha yüksek; medikal, beslenme tedaviye uyumlarının daha fazla olduğu; Nörotizm kişilik özelliğine sahip bireylerin hastalık süresini daha kronik algıladığı ve beslenme tedavisine uyumlarının fazla olduğu belirlenmiştir. Kişilik özelliklerinin hastalık algısı ve tedaviye uyum üzerine etkisini belirlemek üzere yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda kişilik özelliklerinin, hastalık belirtisi (tipi); kişisel kontrol, tedavi kontrol, duygusal temsil algıları ile medikal ve beslenme tedavisine uyum üzerine anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

This descriptive study was conducted for the purpose of determining the effect of personality traits on illness perception and treatment compliance in individuals diagnosed with hypertension. The study was conducted with 400 individuals meeting the inclusion criteria in the cardiology and internal medicine outpatient clinics of Nevsehir Public Hospital between December 2018 and March 2019. The data in the study were collected using a questionnaire, the Eysenck personality inventory-short form (EPI-SF), the illness perception questionnaire, and the Hill Bone HT treatment compliance scale. Statistical evaluation of the data was performed using the Kruskal Wallis test, Mann-Whitney U test, Pearson's correlation and multiple linear regression test. In the subscales of Eysenck personality inventory; the mean score was found to be 3.14±1.34 for extroversion, 3.15±1.66 for neuroticism, and 2.35±1.20 for psychoticism. In the illness perception questionnaire, the mean score was found to be 4.08±2.62 in the illness identity (type) subscale; 22.73±4.03 for personal control, 21.97±3.79 for timeline (acute/chronic), 22.17±5.17 for emotional representations, 17.66±3.81 for illness coherence, 21.91±5.07 for outcomes, 19.00±3.37 for treatment control and 14.45±2.27 for timeline (cyclical), in the subscale of attributions concerning the disease; and 24.72±4.41 for psychological attributions, 23.30±3.74 for risk factors, 11.35±2.89 for immunity and 6.63±2.37 for accident/chance, in the causes of disease subscale. In the Hill Bone hypertension treatment compliance scale; it was found that the mean score was 2.24±1.82 for nutrition subscale, 2.33±2.94 for medical subscale, and 3.02±1.35 for interview subscale and total score was 7.60±4.95. It was determined that the difference between individuals' extroversion personality trait and age, educational background and compliance to diet; between neuroticism personality trait and working condition; between psychoticism personality trait and marital status, the person whom they live with and comorbidity was statistically significant (p<0.05). In accordance with the results, it was determined that extroverted individuals had higher personal control and treatment control perceptions and higher medical and nutrition treatment compliance. On the other hand, neurotic individuals perceived the disease duration more chronically and had higher nutrition treatment compliance. As a result of the multiple linear regression analysis which was performed to determine the effect of personality traits on illness perception and treatment compliance, it was found that the personality traits had a significant effect on illness identity (type), personal control, treatment control, emotional representation perceptions, as well as medical treatment compliance and nutrition treatment compliance.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    454972

    Multipl sklerozlu hastalarda yorgunluğun denge üzerine etkisi

    The effect of fatigue on balance in multiple sclerosis patients

    HARUN ALĞANTEKİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Nörolojiİstanbul Bilim Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FERDA DOKUZTUĞ ÜÇSULAR

  2. Tez No

    281445

    Periodontal hastalıklar ile erken yaşlarda görülen ateroskleroza bağlı koroner hastalıklar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between periodontal diseases and early onset coronary diseases associated with atherosclerosis

    ŞÜKRAN KARAGÖZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Diş HekimliğiAnkara Üniversitesi

    Periodontoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAMİT BOSTANCI

  3. Tez No

    723410

    Hipertansiyon tanısı almış bireylerin hastalıkları ile ilgili internet kullanım durumları ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi

    Determination of internet use conditions and HEALTHY lifestyle behaviors related to the diseases of individuals diagnosed with hypertension

    ŞEYDANUR ŞAMDANLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE MUZ

    DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİYE ÇIRPAN

  4. Tez No

    578926

    Özel bir hastanedeki diyet polikliniğine başvuran diyabet, hipertansiyon ve hiperlipidemi tanısı almış bireylerin beslenme alışkanlıklarının karşılaştırılması

    Comparison of dietary habits of individuals diagnosed as diabetes, hypertension and hyperlipidemia who attending diet polyclinic at a private hospital

    FATMA TANDOĞAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Beslenme ve DiyetetikYeditepe Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLİZ DİRİMEN ARIKAN

  5. Tez No

    925481

    Hipertansiyon tanısı almış kronik böbrek hastalarının evrelerine göre sağlık okuryazarlığı düzeylerinin, antihipertansif ilaç uyumu ve kan basıncını kontrol etme becerileriyle ilişkisi

    The relationship between health literacy levels, antihypertensive medication adherence, and blood pressure control skills in patients diagnosed with hypertension at different stages of chronic kidney disease

    CANSU HIRA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU

    DR. SİBEL GÜLÇİÇEK

Geri Dön