Design and implementation of a system for mapping text meaning representations to F-structures of Turkish
Metin anlamsal gösterimlerinin türkçe cümle yapılarına dönüştüren bir sistemin tasarımı ve uygulaması
- Tez No: 58599
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. İLYAS ÇİÇEKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayarla Çeviri, Interlingua Yaklaşımı, Doğal Dil Üretimi, Metin Anlamsal Gösterimi, Sözdizim Yapısal Gösterimi, Ontoloji, Sözlük iv, Bilgisayar çevirisi, Doğal dil işleme, Türkçe, Machine Translation, Interlingua Approach, Natural Language Generation, Text Meaning Representation, Syntactic Structure Representation, Ontology, Lexicon III, Computer translation, Natural language processing, Turkish
- Yıl: 1997
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET METİN ANLAMSAL GÖSTERİMLERİNİN TÜRKÇE CÜMLE YAPILARINA DÖNÜŞTÜREN BİR SİSTEMİN TASARIMI VE UYGULAMASI Selman Murat Temizsoy Bilgisayar ve Enformatik Mühendisliği, Yüksek Lisans Danışman: Yrd. Doç. Dr. İlyas Çiçekli Ağustos, 1997 Bilgisayarla Çeviri problemine Interlingua yaklaşımı çeviri sorununu birbirinden bağımsız iki aşamada gerçekleştirmeyi amaçlar. Önce, kaynak dildeki cümlelerin anlamları doğal dilden bağımsız, yapay bir dilde temsil edilir. Sonra, hedef dildeki cümleler bu anlamsal gösterimlerden üretilir. Metin üretim görevi bu yaklaşımda üç ana aşamada gerçekleştirilir ve ikinci basamakta anlamsal gösterimden cümlenin yapısal özellikleri çıkartılır ve cümlede kullanılacak sözcükler seçilir. Bu tezde bu ikinci basamağı gerçekleştirebilecek prototip bir sistemin tasarımı ve uygulaması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada kullanılan anlamsal gösterim olayları ve varlıkları temsil edebilmek için dünyanın sıradüzensel bir gösterimi olan ontolojiden yararlanmaktadır ve ayrıca bu gösterim anlamsal ve pragmatik özellikler için farklı yapılar kullanmaktadır. Geliştirilen sistem dilden bağımsızdır ve dile ait bilgileri üç ayrı bilgi kaynağından alır: sözlük (anlamsal ve yapısal sözcük bilgisi), dönüştürme-kuralları (anlamsal gösterimle cümle yapıları arasındaki bağlantı), ve hedef dilin yapısal özelliklerinin gösterimi. Sistem anlamsal gösterimi işlerken iki ana görevi yerine getirir: sözcük seçimi ve cümlenin iki gösterimi arasında dönüşümü. Uygulanan sistem Türkçe için geliştirilmiş küçük-ölçekli bilgi kaynaklarıyla test edildi. Bu sistemin çıktısı Türkçe için geliştirilmiş bir yüzeysel üreticinin yardımıyla amaçlanan Türkçe cümlelerin üretilmesinde kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT DESIGN AND IMPLEMENTATION OF A SYSTEM FOR MAPPING TEXT MEANING REPRESENTATIONS TO F-STRUCTURES OF TURKISH SENTENCES Selman Murat Temizsoy M.S. in Computer Engineering and Information Science Advisor: Asst. Prof. Ilyas Çiçekli August, 1997 Interlingua approach to Machine Translation (MT) aims to achieve the translation task in two independent steps. First, the meanings of source language sentences are represented in a language-independent artificial language. Then, sentences of the target language are generated from those meaning representations. Generation task in this approach is performed in three major steps among which the second step creates the syntactic structure of a sentence from its meaning representation and selects the words to be used in that sentence. This thesis focuses on the design and the implementation of a prototype system that performs this second task. The meaning representation used in this work utilizes a hierarchical world representation, ontology, to denote events and entities, and embeds semantic and pragmatic issues with special frames. The developed system is language-independent and it takes information about the target language from three knowledge resources: lexicon (word knowledge), map-rules (the relation between the meaning representation and the syntactic structure), and target language's syntactic structure representation. It performs two major tasks in processing the meaning representation: lexical selection and mapping the two representations of a sentence. The implemented system is tested on Turkish using small-sized knowledge resources developed for Turkish. The output of the system can be fed as input to a tactical generator, which is developed for Turkish, to produce the final Turkish sentences.
Benzer Tezler
- Coğrafi bilgi sistemleri, bir coğrafi bilgi sisteminin (AKBIS) tasarımı ve gerçekleştirilmesi
Geographic information sytems, design and implementation of a geographic information system (AKBIS)
HAYATİ TAŞTAN
- İstanbul-Paşaköy-B.Bakkalköy arası enerji nakil hattı kamulaştırma bilgi sistemi pilot çalışması
Başlık çevirisi yok
NURAY BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GONCA COŞKUN
- Okunabilir kopyalama algoritmalı DSM sisteminin gerçeklenmesi
Başlık çevirisi yok
ÖZGÜR KORAY ŞAHİNGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAKUHİ NADİA ERDOĞAN
- Kent bilgi sistemlerinin tasarımı ve gerçekleştirilmesi: Ankara kent bilgi sistemi oluşturma çalışması
Başlık çevirisi yok
ATİLLA KOPAR