Çok değişkenli istatiksel analiz teknikleri kullanılarak hidrojeokimyasal verilerin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 55330
- Danışmanlar: PROF.DR. ALPARSLAN ARIKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Hidrojeokimya, İstatistiksel analiz, Hydrogeochemistry, Statistical analysis
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tsg IV ÖZET Yeraltısularının çevresel izotop içerikleri ve hidrojeokimyasal komposizyonundan oluşan veriler karmaşık hidrojeolojik yapıların aydınlatılmasında yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Bu iki tür veri grubu çoğunlukla ayrı ayrı ele alınmakta ve genellikle yapılan değerlendirmelerde biri diğerinin destekleyicisi olmaktadır. Ayrıca, her iki tür veri grubundan temsil edici birer değişken (5180 ve EC gibi) alınarak bu özellikler arasındaki bağımlılık incelenmektedir. Ancak, suların gerek izotopik gerekse hidrojeokimyasal bileşimleri çok değişkenlidir. Bu nedenle tüm değişkenler arasındaki bağımlılık davranışlarını birlikte değerlendirebilen çok değişkenli istatistiksel analiz tekniklerinin hidrojeolojide kullanımı yararlı bilgiler sağlamaktadır. Bu çalışmada çok değişkenli istatistiksel analiz teknikleri ile Antalya Traverten Platosunda yeraltısularının çevresel izotop ve hidrojeokimyasal içerikleri değerlendirilmiş ve hakim iyon (Ca-HC03) içerikleri birbirine çok yakın olan fakat beslenme mekanizması ve yeraltında kalış süresi açısından farklılıklar gösteren yeraltısularının ayırt edilmesinde yardımcı olduğu gösterilmiştir. Arazi ve laboratuvar çalışmalarında 13 hidrojeokimyasal değişken (Ca, Mg, Na, K, Cl, S04) HC03, C03, EC, PCo2. T, pH, DO), yağışlı ve kurak dönemlerde 18 örnekleme noktasında ölçülmüştür. Bunun yanısıra bu örneklerin oksijen-18, döteryum ve trityum (çevresel) izotop içerikleri belirlenmiştir. Hidrojeolojik yapının tanımlanması amacıyla çevresel izotop ve hidrojeokimya verileri klasik yöntemlerle değerlendirilmiştir. Öte yandan, tüm bu değişkenlerin kümeleme (cluster), temel bileşen (principal component) ve temel faktör analizleri (principal factor analysis) sonucunda üç ayrı grup belirlenmiştir. Bunlar, (1) üst platoda yer alan kireçtaşı kaynakları ve Varsak-Düdenbaşı sistemi, (2) alt platoda düşük kotlarda yer alan kaynaklar ve (3) Antalya Naplarından boşalan kaynaklardır. Yapılan detaylı hidrojeokimyasal ve izotopik değerlendirmelerin sonuçları, verilere uygulanan çok değişkenli istatistiksel analiz teknikleri ile karşılaştırılmıştır. İstatistik değerlendirmeler de karst akiferi boşalımının iki ana alt sistemden olduğunu desteklemiştir: (1) Traverten Platosunun üst kesiminden çıkan ve uzun geçiş zamanına sahip olan yaşlı yeraltısuları, (2) Traverten Platosunun alt kesiminden çıkan ve kısa geçiş zamanına sahip olan nispeten genç yeraltısularıdır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Environmental isotopic and hydrochemical data have been used commonly in understanding the groundwater circulation in complex aquifer systems. Generally, these distinct data groups are evaluated separately. Results obtained in isotopic data evaluations are used to verify those achieved in hydrochemical interpretations, or vice versa. In some cases, single parameter from each data group (i.e. oxygen-18 and specific conductivity) can also be evaluated together. However, the number of processes controlling the chemical and isotopic composition of natural waters are plentiful, and hence, the isotopic and hydrochemical composition is quite variable. As a consequence, the use of multivariate statistical analyses which allow evaluation of a great deal of parameter altogether, are quite helpful in hydrogeologic analysis of complex groundwater systems. Environmental isotopic and hydrochemical data from groundwaters in Antalya Travertine Plateau have been evaluated, and the value of multivariate statistical techniques in discrimination of groundwaters having similar dominant cation-anion (i.e. Ca-HC03) composition, but with different transit times, have been demonstrated. Throughout field and laboratory studies carried out in dry and wet periods, 13 hydrochemical (parameters) variables (Ca, Mg, Na, K, CI, S04, HC03, C03, EC, Pco2. T, pH, DO) have been identified from groundwater-surface water sampling locations. Simultaneous sampling for environmental isotopic (Oxygen-18, Deuterium and Tritium) composition have also been carried out. At first stage, environmental isotopic and hydrochemical data have been evaluated in classical ways in order to understand the hydrogeologic system. On the other hand, all variables have also been evaluated by means of cluster, principal components and principal factor analyses. The statistical analyses have also confirmed the results obtained by classical evaluations and revealed also that, ground water circulation in the area of interest comprises of three groups: 1) limestone springs located in upper plateau and Varsak-Düdenbaşı system, 2) springs located at lower elevations in lower plateau, 3) springs discharging from Antalya Nappes. Combined evaluation of conclusions drawn from“classical”and“statistical”interpretations indicate that the groundwater in travertine aquifer comprises of two genetically distinct members: first, groundwater with longer residence time discharging in upper plateau, second, groundwater with shorter residence time discharging in the lower plateau.
Benzer Tezler
- Gelecek tahmini ve ARIMA modelleri: İMKB üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
H. ÜNAL ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
İşletmeİstanbul ÜniversitesiYöneylem Araştırması Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKEL MİNİBAŞ
- A New methodology for predicting generated traffic: A case study to estimate the regional freight traffic for G.A.P. area
Başlık çevirisi yok
CUMHUR AYDIN
- Statistical design and yield enhancement of low voltage cmos VLSI circuits
Düşük gerilimli analog VLSI devrelerin istatistiksel tasarımı
TUNA B. TARIM
Doktora
İngilizce
1999
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. H. HAKAN KUNTMAN
- Prediction of rotary drilling performance of a well using drilling parameters from a selected field
Başlık çevirisi yok
ERCÜMENT TÜRKAY
Yüksek Lisans
İngilizce
1989
Petrol ve Doğal Gaz MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. M. TANJU MEHMETOĞLU
- Bilgisayar tutum ölçeği (BTÖ-M)`nin geçerlik, güvenirlik, norm çalışması ve örnek bir uygulama
Başlık çevirisi yok
LEVENT DENİZ
Doktora
Türkçe
1994
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHSİN HESAPÇIOĞLU