Nomofobi ile aleksitimi arasındaki ilişkide bilinçli farkındalık ve üst bilişin aracı rolünün incelenmesi
Investigation the mediator role of mindfulness and metacognition in the relationship between nomophobia and alexithymia
- Tez No: 542894
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Nomofobi, Üst Biliş, Aleksitimi, Bilinçli Farkındalık, Bilişüstü farkındalık, Farkındalık, Nomophobia, Metacognition, Alexithymia, Mindfulness, Matacognitive awereness, Awareness
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı 15-18 yaş arasındaki öğrencilerin nomofobik özelliklere sahip olma durumları ile aleksitimi, bilinçli farkındalık ve üst biliş arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Samsun ilinde 5 farklı okulda, lise 1. 2. 3. ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 800 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların 457'si (%57) kız, 339'u (%43) erkektir. 4 kişi ölçüm araçlarını uygun şekilde doldurmadığı için çalışmaya dahil edilmemiştir. Araştırmayla ilgili veriler Sosyodemografik Soru Formu, Nomofobi Ölçeği (NMP-Q), 20 Soruluk Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Üst Biliş Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE) aracılığıyla toplanmıştır. Veriler SPSS v22.0ve SPSS Amos v22.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sıklık ve ortalama değerler hesaplanmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Testi ile analiz edilmiştir. Numerik değişkenler Bağımsız Örneklem T-Testi ile analiz edilmiştir. Bilinçli farkındalık ve üst bilişin, nomofobi ve aleksitimi arasndaki ilişkide aracı değişken olarak etkisini belirlemek için Yapısal Eşitlik Analizi kullanılmıştır. Aleksitimi, bilinçli farkındalık, üst biliş ve cinsiyet değişkenlerinin nomofobi düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisi Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ile incelenmiştir. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0.05 ve p<0.001 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; kızların nomofobi, aleksitimi, üst biliş ve bilinçli farkındalık ölçeklerinden aldıkları puanlar erkeklere oranla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). NMP-Q puanları ile TAÖ-20 (r=0.227) ve ÜBÖ-ÇE (r=0.318) puanları arasında anlamlı düzeyde korelasyon tespit edilmiştir (p<0.001). Üst biliş ve bilinçli farkındalığın aracı değişken olarak nomofobi ve aleksitimi arasındaki ilişkiyi anlamlı olarak etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre aleksitimi karakter özelliklerinin, bilinçli farkındalık düzeylerinin, üst biliş sorunlarının ve cinsiyetin nomofobi gelişimini anlamlı ölçüde yordadığı görülmüştür (p<0.001). Aleksitimi karakter özelliğine sahip olmanın, nomofobi üzerinde belirleyici etkisi olduğu belirlenmiştir. İyi düzeyde gelişmeyen bilinçli farkındalık ve üst biliş sisteminin, aleksitimi ve nomofobi arasındaki ilişkiyi anlamlı oranda etkilediği tahmin edilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to investigate the associations between the alexithymia, mindfulness and metacognition in 15-18 year old adolescents. The sample of the research includes 800 students studying in 1, 2, 3, and 4 grades in 5 different schools. Of those participants, 457 (57%) were male, and 339 (43%) were female. 4 participants were excluded from the study because of insufficient data. The measures were Sociodemographic data form, The nomophobia questionnaire (NMP-Q), 20-item Toronto Alexithymia Scale (TAS-20) and Metacognition Questionnaire for Children (MCQ-C). The data were analyzed with SPSS v22.0,and SPSS Amos v22.0 programme. Frequency and mean values were calculated. Thw correlations between the scales were evaluated with Pearson product moment correlation test. The numeric variables were compared with independent sample t test. The mediator effect of mindfulness and metacognition on the relationship between the nomophobia and alexithymia were tested with structural equation modeling. The predictability of the alexithymia, mindfulness, metacognition, and age on nomophobia levels were analyzed with multivariable linear regression analysis. The statistical significance level was set at p<0.05 and p<0.001. The results of this study indicated that the alexithymia, nomophobia, metacognition problems and mindfulness levels of females were significantly higher than males. (p<0.001). There were significant correlations between NMP-Q and TAS-20 (r=0.227) and MCQ-C scores (r=0.318) (p<0.001). The metacognition problems and mindfulness had sihnificant mediator effects on the relationship between the alexithymia and mindfulness (p<0.05). The results of the multivariable linear regression analysis revealed that alexithymia personality traits, mindfulness levels, metacognition problems and age significantly predict the nomophobia. (p<0.001). It has been observed that having alexithymia may stimulate nomophobia. It has been presumed that mindfulness and metacognition systems which aren't developed very well affects the relation between nomophobia and alexithymia considerably.
Benzer Tezler
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde nomofobinin aleksitimi, anksiyete ve depresyon ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of nomophobia with alexithymia, anxiety and depression in Kütahya Health Sciences University Medical Faculty students
BEYZANUR BİLGE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN KURTOĞLU
- İntörn hemşirelik öğrencilerinde nomofobi ve aleksitimi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nomophobia and alexithymia in intern nursing students
HURİ MELEK AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DURMAZ
- Online uygulanan çözüm odaklı kısa süreli psikolojik danışma programının nomofobi ile aleksitimi üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of online solution focused short-term psychological counseling program on nomophobia and alexithymia
SAFİYE DOĞRUSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikUfuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN TURAN
- Ergenlerde nomofobinin yordanmasında gelişmeleri kaçırma korkusu, sosyal medya bağımlılığı ve aleksitiminin rolü
The role of fear of missing out, social media addiction and alexithymia in the prediction of nomophobia in adolescents
DAMLA MERAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL ÖZTEMEL
- Nomofobi ile online satın alma davranışı ilişkisinde mobil ticaret kullanımının rolü
The role of m- commerce in the relationship between nomophobia and consumers' online purchasing behavior
ELİF CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL SEMİH KİMZAN