Der Sinnbereich ironie und ironiebezogene begriffe im Deutschen und Türkischen
Almanca ve Türkçedeki ironinin anlam alanı ve ironiye benzer terimler
- Tez No: 52839
- Danışmanlar: PROF.DR. SÜLEYMAN YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Heine, Heinrich, Hiciv, Mizah, Oğuzcan, Ümit Yaşar, İroni, Şiir, Heine, Heinrich, Satire, Humour, Oğuzcan, Ümit Yaşar, Irony, Poem
- Yıl: 1996
- Dil: Almanca
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
11 TÜRKÇE ÖZET Bu çalışmada“ironi”kelimesi dilbilimsel açıdan incelenmiş ve ironi kelimesine benzer terimlerin ayrıntılı tanımları yapılmıştır. Kompetans düzeyindeki bu bölümden sonra, performans düzeyinde örnekleme yapmak amacıyla Almanca ve Türkçe'deki bazı şiirlerde görülen ironi fenomeni gösterilmiştir. Performans düzeyindeki bu bölüm ironi fenomeninin iki dildeki farklılıklarım ve ortak yönlerini sergilemektedir. İroni terimi, eski Yunancadaki“Eiron”kelimesinden türemiştir. Zeki ve ezik olan Eiron kibirli karekter Alazon'u sürekli alt eden Eski Yunan komik kahramanıdır. İroninin amacı, olan ile olması gereken arasındaki karşıtlığa yukarıdan bakmaktır. Birçok yazar, içinde yaşadıkları toplumu ve onun bireyini hedef tahtası haline getirirken ironiyi kullanırlar. Böylece alayın yarattığı özgür ortamdan yararlanarak, mesafeli bir şekilde hedef aldıkları olguları eleştirmektedir. İroni, açık övgüyü ya da açık eleştiriyi gizleyen dolaylı bir anlatım yoludur. Mizah ortamının yarattığı yabancılaştırma etkisi okuruna özgürlük sağlar ve eleştirel bir uzaklık yaratır. İroniyi eleştiriden uzak düşünemeyiz, başka bir deyişle, ironi eleştiriyle içiçedir. Dilbilimsel anlamda ironi, varolan kalıpların dışında bir hayat stili arayan, düşünme yetisine sahip, çarpıklıkları görebilen insanın, içinde yaşadığı toplumla çatışmasının dil düzlemindeki yansımasıdır. Örneğin günlük konuşmada hiç de akıllıca olmayan bir durumda,“seninki de iyi akıl ha!”demek bir ironi örneğidir.“İronik tutumun dile yansıyışı, karşıt anlamdaki sözleri birarada kullanmak, karşıt değerleri uyuma ulaştırmaya çalışmaktadır.”(Aytaç 1991).m Performans düzeyindeki bölümde, bazı şiirler incelenerek ironinin dilsel araçları ortaya konmuştur. Bu amaçla Heinrich Heine'nin ve Ümit Yaşar Oğuzcan'ın şiirleri karşılaştınlmıştır. Heine'nin“Deutschland. Ein Wintermârchen”(“ Almanya. Bir kış masalı”) eserindeki şiirlerinden örnekler verilmiştir. Oğuzcan'ın ise tüm yergi şiirlerini kapsayan“Sözüm Meclisten Dışan'dan örnekler alınmıştır. Reşat Nuri Güntekin'in ”Miskinler Tekkesi (1946)“ bütün bir toplumun göreneklerini ve ahlaki yapışım yaratmış olduğu kahraman aracılığıyla eleştirmesiyle modern ironinin Türk Edebiyatındaki ilk örneklerindendir. 1950 sonrası yazarlarda yergi daha çok ironi biçimindedir. Ümit Yaşar Oğuzcan da hiciv şiirleri yazmaya 1955 yılında başlamıştır. Alman Edebiyatında ironi konusunda özellikle iki isim akla gelir: Thomas Mann ve Heinrich Heine. Thomas Mann'ın ”Die Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull“(Dolandıncı Felix Krull'un İtirafları”) adlı romanı, ironi için klassik bir örnektir. Thomas Mann ironinin, edebiyatın tuzu biberi olduğuna ve ironisiz bir eserin zevk vermeyeceğine inanmaktadn*. İroni, farklı toplumların İdiltürlerini doğru yansıttığı oranda, amacına ulaşmış demektir. Bu çahşmamla Türk ve Alman toplumlarının ironi anlayışıyla ilgili bir kesit incelenmiş ve elde edilen bulgular, ironi türü için represantatif olan biri Alman diğeri Türk olmak üzere iki ozanın yapıtlarına uygulanmış, sonuçda da her iki dildeki ironi yaklaşımlarının birbirleriyle kıyaslanabilir nitelikte olduğu görüşü ağırlık kazanmıştır.
Özet (Çeviri)
Özet çevirisi mevcut değil.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet sonrası Türk toplumsal yapı değişimlerinin Ankara Atatürk Bulvarı mekansal yapısında örneklenmesi
Der Ataturk boulevard von Ankara, alsbeispielzu den einflussen der gesellchaftlichen entwicklung der republikanschen Turkeiauf die raumlichen struktur
SARE SAHİL
- Der Wortakzent im Deutschen und im Türkİschen eine kontrastive Arbeit
Başlık çevirisi yok
KENAN OTURAN
- Der Mitteilungsbereich“Zugehörigkeit”im Turkischen und im Deutschen (Ein Vergleich der possesiv-und Genitivstrukturen)
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÜNLÜSOY
Yüksek Lisans
Almanca
1989
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA ÖZİL
- Der Literarische Vergleich zwischen Thomas Manns (Der Zauberberg“ und Peyami Safas ”Dokuzuncu Hariciye Koğuşu"
Başlık çevirisi yok
FATİH TEPEBAŞILI
Yüksek Lisans
Almanca
1989
Alman Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK ÜNLÜ
- Der Psychologische Roman eine vergleichende arbeit über die Romane“Ehen in Philippsburg”von Martin Walser und“Oyuncu”von Erhan Bener
Başlık çevirisi yok
SELÇUK EKE
Yüksek Lisans
Almanca
1988
Alman Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRSEL AYTAÇ
