Geri Dön

Majör depresyonda ödülle ilişkili öğrenmenin değerlendirilmesi

Relation of major depression with reward related learning

PDF İndir

  1. Tez No: 524114
  2. Yazar: AHMET GÜRCAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. KORAY BAŞAR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Majör depresyon, anhedoni, ödülle ilişkili öğrenme, Depresif bozukluk, Depresif bozukluk-majör, Depresyon, Ödüllendirme, Öğrenme, Major depression, anhedonia, Depressive disorder, Depressive disorder-major, Depression, Rewarding, Learning
  7. Yıl: 2018
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Gürcan A., Majör Depresyonda Ödülle İlişkili Öğrenmenin Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2017. Amaç: Anhedoni, depresyonun çekirdek belirtilerinden biridir. Son yıllarda ödül süreçleri bağlamında farklı boyutları araştırılan anhedoni majör depresyonun seyrinde ve tedavi yanıtında etkilidir. Bu çalışmada majör depresyonda anhedoninin farklı boyutlarının ölçekler ve ödülle ilişkili öğrenmeyi değerlendiren bir davranışsal görev ile incelenmesi, depresyonun diğer özellikleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Psikiyatri Polikliniğinde majör depresyon tanısıyla izlenen, yapılandırılmış görüşmeyle (SCID-I) DSM-IV ölçütlerine göre yaşam boyu tanıları doğrulanan 78 hasta araştırmaya alınmıştır. Majör depresyon tanısını karşılamayan hastalar 'Remisyonda Majör Depresyon' (RMD, n=40), majör depresyon tanısını değerlendirme sırasında karşılayan hastalar 'Majör Depresyon' (MD, n=38) gruplarını oluşturmuştur. Halen ve yaşam boyu ruhsal bozukluk tanısı konulmayan 40 bireyle 'Kontrol' (K) grubu oluşturulmuştur. Depresyon şiddeti Beck Depresyon Envanteri'yle (BDE), süreklilik gösteren fiziksel ve sosyal anhedoni Chapman Fiziksel Anhedoni Ölçeği (FAÖ) ve Chapman Sosyal Anhedoni Ölçeği (SAÖ) ile, durumluk anhedoni Klinisyen Tarafından Uygulanan Snaith Hamilton Zevk Alma Ölçeği Türkçe Formu (SHAPS-C-TR) ile, durumluk anksiyete Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri Durumluk Kaygı alt ölçeği (DKE) ile, silik bipolar belirtiler Hipomani Soru Listesi-32-Yenilenmiş Sürümü (HSL) ile, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ) ile değerlendirilmiştir. Ödülle ilişkili öğrenme Olasılıklandırılmış Ödül Görevi (OÖG) ile değerlendirilmiştir. OÖG ile ilgili değerlendirmeler yapılırken, katılımcıların ÖOG verilerinin analize uygunluğu, depresyon şiddetleri ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna dair veriler göz önünde bulundurulmuştur. İstatistiksel analizler SPSS Statistics 22.0 kullanılarak, T testi, Mann Whitney U testi, Welch ANOVA, Kruskal Wallis testi, Pearson testi, Spearman testi, ANOVA, ANCOVA ile yapılmıştır. Anlamlılık ölçütü olarak p < 0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Klinisyen tarafından uygulanan SHAPS-C-TR anhedoni puanları MD grubunda, remisyonda depresyon ve kontrol gruplarından yüksek bulunmuştur. Durumsal anhedoniyi değerlendiren bu ölçek puanları FAÖ, SAÖ, BDE anhedoni ve melankoli alt ölçekleri ile ilişki göstermemiştir. Ancak BDE'nin zevk almakta kaybı değerlendiren tek maddesiyle anlamlı ilişki saptanmıştır. Klinisyen tarafından uygulanan SHAPS-C-TR'nin durumsal olarak zevk alma (hedonik kapasite) ile ilişkili anhedoniyi değerlendirdiği düşünülmüştür. Anhedoninin istekle ilgili boyutunu değerlendirmek üzere uygulanan sorular geçerli bulunmamıştır. Anhedoninin ödülle ilişkili öğrenmeyle ilgili boyutunu değerlendirmek üzere uygulanan OÖG verilerinin analizi için, görevin teknik ölçütleri, BDE ve WUDÖ puanları dikkate alınarak bazı katılımcılar dışarıda bırakılmıştır. Yanıt yanlılığı ile ilgili değişkenlerin klinik ölçeklerle değerlendirilen anhedoni puanları ile orta ve üzeri düzeyde ilişkisi gösterilememiştir. Değerlendirilen örneklemin (MD n=15, RMD n=35, K n=37) tümünde ödülle ilgili yanıt yanlılığı (YY) değişiminde blok etkisi gözlenirken, gruplar arasında fark saptanmamıştır. Tüm örneklem SHAPS-C-TR'ye göre (eşik puan: 4) anhedonisi olan (n=12) ve olmayan (n=75) olarak ikiye bölündüğünde YY değişimi açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır; ancak anhedonisi olmayan grupta ilk blokta YY, hem ikinci, hem de üçüncü bloktakinden anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Anhedonisi olan grupta ise ardışık bloklar arasında YY değişimi saptanmamıştır. Sonuç: Majör depresyonda zevk almayla ilgili anhedoninin durumsal özellik gösterdiği, ödülle ilişkili öğrenmenin sağlıklı kontrollerden farklı olmadığı gösterilmiştir. Bu bulgunun daha büyük örneklemlerde yinelenmesi gerekmektedir. Ödülle ilişkili öğrenmeyle ilgili bozulmanın depresyon tanısı veya öyküsünden çok ölçeklerle değerlendirilen anhedoninin şiddetiyle ilişkili olabileceği gösterilmiştir.

Özet (Çeviri)

Gürcan A., Relation of Major Depression with Reward Related Learning. Hacettepe University, Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Dissertation Thesis, Ankara, 2017. Objectives: Anhedonia is the one of the core symptoms of depression. The anhedonia has influences in the progress and response to treatment of major depression and it's investigated in different dimensions in the context of reward processes in recent years. In this study it was aimed to investigate different dimensions of anhedonia by using scales and a behavioral task with assess reward related learning and relation of these dimensions and other features of depression. Method: Seventy eight outpatients diagnosed with major depression and whose lifelong diagnosis was confirmed by Structured Clinical Interview for DSM-IV (SCID-I) and followed by Hacettepe University Hospital Psychiatry Polyclinic were recruited. Patients who didn't have symptoms which fulfill the criteria of major depression constituted 'Remitted Major Depression' group (RMD, n=40), and patients who had still symptoms which fulfill the criteria of major depression constituted the 'Major Depression' group (MD, n=38). Control Group (C) consisted of healthy individuals who were never diagnosed with any psychiatric disorder. Thirty eight patients who had still symptoms which fulfill the criteria of major depression constituted the Major Depression (MD) group and other forty patients constituted the Remitted Major Depression (RMD) group. Comorbid Axis I mental diagnosis other than remitted anxiety disorders were excluded. Depression severity was evaluated with Beck Depression Inventory (BDI), trait like physical anhedonia was evaluated with Chapman Physical Anhedonia Scale (PAS), trait like social anhedonia was evaluated with Chapman Social Anhedonia Scale (SAS), state like anhedonia was evaluated with Clinician Administrated Snaith Hamilton Pleasure Scale Turkish Version (SHAPS-C-TR), state anxiety was evaluated with State-Trait Anxiety Inventory (STAI) state anxiety subscale, subthreshold bipolarity was evaluated with Hypomania Checklist-32-Revised Version (HCL-32-R) and symptoms of attention deficit hyperactivity disorder were evaluated with Wender Utah Rating Scale(WURS). Reward related learning was evaluated with Probabilistic Reward Task (PRT) which is a behavioral task. While analyzing the data of PRT, quality of the data, depression severity and evaluations about attentions deficit hyperactivity disorder were considered. Data were analyzed with T test, Mann-Whitney U test, Welch ANOVA, Kruskal Wallis test, Pearson test, Spearman test, ANOVA and ANCOVA by using SPSS Statistics 22.0. Significance level was set as p <0.05. Results: Clinician administrated SHAPS-C-TR anhedonia scores of MD group was higher than RMD and C groups. This score which shows state-like anhedonia wasn't correlated. On the other hand, only item of BDI which evaluates loss of pleasure was correlated with SHAPS-C-TR anhedonia score. These results suggested that SHAPS-C-TR is evaluated state-like anhedonia (hedonic capacity). The items of SHAPS-C-TR which were applied to evaluate anticipatory dimension of anhedonia were found invalid. Some participants' PRT data which evaluates reward related learning were excluded by considering BDI and WURS scores and technical quality of the data for PRT. The correlations between scores of anhedonia which evaluated by clinical scales and variables related to response bias weren't moderate or more. For variation of the response bias, there was block effect for all participants (MD n=15, RMD n=35, C n=37) but the groups weren't significantly different. When the whole sample divided by using SHAPS-C-TR anhedonia scores (threshold set as 4) as anhedonics (n=12) and non-anhedonics (n=75) no difference determined between groups. But non-anhedonics group's response bias of block 1 significant different than response bias of block 2 and block 3 group, and in anhedonics group. On the other hand in anhedonic group there was no difference between response bias for following . Conclusion: The results of the study suggest that in major depression, consummatory anhedonia showed state like characteristics, and reward related learning wasn't different from C group. This results need replication with bigger sample sizes. And it showed that impairment in reward related learning might have stronger relations between anhedonia which is evaluated by scales more than diagnosis or history depression.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    417256

    Majör depresif bozukluğu olan hastalarda ve sağlıklı bireylerde zaman algısının beyindeki ödül sistemi ile olan ilişkisinin işlevsel manyetik rezonans görüntüleme ile incelenmesi

    Evaluation of relation between time perception and reward processing in the brain with functional magnetic resonance imaging in healthy subjects and patients with major depressive disorder

    NİHAL APAYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Sinir Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. METEHAN ÇİÇEK

  2. Tez No

    497615

    Major depresif bozukluğu olan hastalar ve sağlıklı bireylerde duygu yüklü ifadelerin ödülü öğrenmeye etkisinin karşılaştırılması

    The comparison of effects of emotional expressions on learning the reward between healthy individuals and patients with major depressive disorder

    DUYGU KESKİN GÖKÇELLİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. ALİ SAFFET GÖNÜL

  3. Tez No

    780150

    Bipolar bozuklukta ödül sistemi, risk alma davranışı ve emosyonel çatışmanın endofenotip olarak incelenmesi

    Endophenotypic investigation of reward system, risk-taking behavior and emotional conflict in bipolar disorder

    SERAP AKPINAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. GÜLSER ŞENSES DİNÇ

  4. Tez No

    91182

    Majör depresyonda olaya ilişkin potansiyellerin psikotik ve nonpsikotik alt gruplar açısından değerlendirilmesi

    The Evaluation of event related potentials in major depressive patients according to psychotic and non-psychotic features

    ERDOĞAN ERDİNÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    PsikiyatriErciyes Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATİH KARAASLAN

  5. Tez No

    103210

    Majör depresyonda, seçilmiş beyin bölgelerinin manyetik rezonans spektroskopi ile incelenmesi

    Investigation of selected brain area with magnetic resonance spectroscopy in major depression

    NUMAN KONUK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. NEŞE KOCABAŞOĞLU

Geri Dön