Bipolar bozuklukta ödül sistemi, risk alma davranışı ve emosyonel çatışmanın endofenotip olarak incelenmesi
Endophenotypic investigation of reward system, risk-taking behavior and emotional conflict in bipolar disorder
- Tez No: 780150
- Danışmanlar: DOÇ. GÜLSER ŞENSES DİNÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, yüksek risk, dürtüsellik, emosyonel çatışma, risk alma, ödül sistemi, Endofenotip, Psikiyatrik hastalar, Psikiyatrik hastalıklar, Risk alma davranışı, Çatışma, Ödül, Bipolar disorder, high risk, impulsivity, emotional conflict, risk taking, reward system, Impulsivity, Endophenotype, Psychiatric patients, Psychiatric sickness, Risk taking behavior, Conflict, Reward
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda ebeveynlerinden en az biri Bipolar Bozukluk (BB) tanısı almış olan çocuklar yarı-yapılandırılmış klinik görüşme ile yüksek riskli (YR) ve çok yüksek riskli (ÇYR) olarak ayrılarak YR, ÇYR ve BB tanılı olgular sağlıklı kontrol grubu (SK) ile ödül sistemi, risk alma davranışı ve emosyonel çatışma çözümlemesi açısından karşılaştırılmıştır. Çalışmadaki temel amacımız BB açısından özellikle yüksek riskli çocuklarda ödül sistemi, risk alma davranışı ve emosyonel çatışma çözümlemesinin hastalığın erken dönemde tanınabilmesini sağlayacak bir endofenotip olarak kullanım potansiyelini saptamaktır. Yöntem: Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Psikiyatri kliniğinde takipli, DSM-V'e göre BB tanılı 12-18 yaş arasındaki 25 genç dahil edilmiştir. Ankara Şehir Hastanesi Psikiyatri Kliniğinde takipli BB tanılı ebeveynlerin çocuklarından oluşan 12-18 yaş arasındaki olgular Bipolar Prodrom Semptom Skalası (BPSS) ile değerlendirilmiştir. BPSS sonucuna göre 24 olgu ÇYR, 32 olgu ise YR grubunu oluşturmuştur. Ankara Şehir Hastanesi Adölesan Kliniğine başvuran, diğer olgularla yaş, cinsiyet bakımından eşleştirilmiş, ebeveynlerinde ve kendisinde psikiyatrik bir hastalık bulunmayan 30 olgu SK grubunu oluşturmuştur. Tüm olgulara Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-DSM-5-Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T), Young Mani Derecelendirme Ölçeği ve Sosyodemografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Tüm katılımcılar Beck Depresyon Envanteri, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ-11) ve Davranışsal İnhibisyon Sistemi/Aktivasyon Sistemi (DİS/DAS) Ölçeği'ni doldurmuştur. Ayrıca tüm katılımcılara bilgisayar ortamında Yap/Yapma (Go/No-Go) Testi, Modifiye Balon Analog Risk Testi (M-BART), Iowa Kumar Testi (IKT) ve Emosyonel Stroop Testi (EST) uygulanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 25.0 paket programında yapılmıştır. p<0.05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: SK grubu dışındaki 3 grupta en sık eşlik eden psikiyatrik komorbiditeler; Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Yıkıcı Duygudurum Düzenleyememe Bozukluğu, Anksiyete Bozukluğu ve Major Depresif Bozukluktur. YR, ÇYR ve BB olgularının BDÖ-11 toplam puanları SK grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. DİS/DAS ölçeği ödüle duyarlılık alt ölçeği YR, ÇYR ve BB olgularında SK grubuna göre anlamlı düzeyde yüksektir. DİS/DAS ölçeği eğlence arayışı alt ölçeği ÇYR ve BB olgularında SK grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. ÇYR grubunda M-BART toplam pompa sayısı ve ortalama pompa puanı SK grubuna göre yüksektir. YR, ÇYR ve BB olgularının IKT net puanları SK grubuna göre anlamlı düzeyde düşüktür. ÇYR ve BB olgularının Yap/Yapma (Go/No-Go) testinin atlama (omission) ve hatalı basma (comission) puanları SK grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. YR, ÇYR ve BB olgularının EST'de hem çatışmalı hem de çatışmasız doğruluk sayıları SK grubuna göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. YR ve BB olguların hem çatışmalı hem çatışmasız test süreleri SK grubuna göre anlamlı düzeyde uzun bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda dürtüsellik ve ödül sistemi aşırı duyarlılığı hem riskli olgularda hem de BB tanılı olgularda sağlıklı kontrollere göre artmış olarak saptanmıştır. Risk alma davranışının ve artmış bilişsel dürtüselliğin ÇYR'li olgularda belirgin olarak arttığı saptanmıştır. BB olgularında ve genetik riskli olgularda yanıt inhibisyonunda eksiklikler ve buna bağlı olarak artmış motor dürtüsellik saptanmıştır. EST sonucunda da BB tanılı ve hem yüksek riskli hem de çok yüksek riskli olguların özellikle çatışmalı durumlarda çözümleme becerilerinde güçlük yaşadıkları saptanmıştır. Araştırmamızda ödül sistemi aşırı duyarlılığının, risk alma davranışı ve emosyonel çatışmanın endofenotip adayı olabileceği düşünülmüştür. Bulgularımızın daha geniş örneklemli ileri çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: In our study, children with at least one parent diagnosed with Bipolar Disorder (BD) were divided into high-risk (HR) and ultra high-risk (UHR) groups by semi-structured clinical interview, and cases diagnosed with HR, UHR and BD were compared with healthy control group (HC) in terms of reward system, risk-taking behavior and emotional conflict resolution. Our main aim in this study was to determine the potential of using the reward system, risk-taking behavior and emotional conflict resolution as an endophenotype that would enable early recognition of the disease in children at high risk for BD. Method: The study included 25 adolescents between the ages of 12 and 18 who were followed up in the Pediatric Psychiatry clinic of Ankara City Hospital and diagnosed with a DSM-V disorder. Patients between the ages of 12-18 years, consisting of children of parents diagnosed with BD who were followed up in the Psychiatry Clinic of Ankara City Hospital, were evaluated with the Bipolar Prodrome Symptom Scale (BPSS). According to the BPSS results, 24 cases constituted the UHR group and 32 cases constituted the HR group. The HC group consisted of 30 subjects who were admitted to the Adolescent Clinic of Ankara City Hospital, matched with the other subjects in terms of age and gender, and had no psychiatric illness in their parents or themselves. The Affective Disorders and Schizophrenia Interview Schedule for School-Age Children-Present and Lifetime Version-DSM-5-Turkish Adaptation (K-SADS-PL-DSM-5-T), Young Mania Rating Scale and Sociodemographic Information Form were administered to all patients. All participants completed the Beck Depression Inventory, Barratt Impulsivity Scale-11 (BIS-11) and Behavioral Inhibition System/Activation System (BIS/BAS) Scale. In addition, the Go/No-Go Task, Modified Balloon Analog Risk Task (M-BART), Iowa Gambling Task (IKT) and Emotional Stroop Test (EST) were administered to all participants in a computerized environment. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0 package program. Results were considered statistically significant for p<0.05. Results: The most common psychiatric comorbidities in all groups except the HC group were Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Disruptive Mood Dysregulation Disorder, Anxiety Disorder and Major Depressive Disorder. The total scores of the BIS-11 were found to be significantly higher in the HR, UHR, and BD cases compared to the HC group. The reward sensitivity subscale of the BIS/BAS scale was significantly higher in the HR, UHR and BD cases compared to the HC group. The fun-seeking subscale of the BIS/BAS scale was found to be significantly higher in the UHR and BD cases compared to the HC group. The total number of M-BART pumps and mean pump score were higher in the UHR group compared to the HC group. IGT net scores of the HR, UHR and BD cases were significantly lower than those of the HC group. The omission and comission scores of the Go/No-Go task were found to be significantly higher in the UHR and BD groups compared to the HC group. Both conflict and non-conflict accuracy scores in EST were found to be significantly lower in HR, UHR and BD cases compared to the HC group. Both conflict and non-conflict test latencies of HR and BD cases were found to be significantly longer than the HC group. Conclusion: In our study, impulsivity and reward system hypersensitivity were found to be increased in both high-risk cases and cases with a diagnosis of BD compared to HC. Risk-taking behavior and increased cognitive impulsivity were found to be significantly increased in ultra high-risk cases. Deficits in response inhibition and consequently increased motor impulsivity have been found in patients with BD and in patients with genetic risk. As a result of the EST, it was found that patients diagnosed with bipolar disorder and both HR and UHR cases had difficulties in resolution skills especially in conflict situations. In our study, it was thought that reward system hypersensitivity, risk-taking behavior and emotional conflict may be endophenotype candidates. Our findings need to be supported by further studies with larger samples.
Benzer Tezler
- Risk alma davranışı, ödül duyarlılığı ve siklotimik/irritabl mizacın bipolar bozukluk belirtileri ve kronotip arasındaki ilişkide aracı rolünün araştırılması
Investigation of the mediating role of risk-taking behavior, reward sensitivity, and cyclothymic/irritable temperament in the relationship between bipolar disorder symptoms and chronotype
İREM SU DEMİRCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiIşık ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HELİN YILMAZ KAFALI
- Bipolar bozuklukta endofenotipik belirteç adayı olarak ödül sistemi bozukluklarının incelenmesi
Investigation of reward system dysfunctions as a endophenotypic marker in bipolar disorder
ŞULE TAMER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN SERHAN IŞIKLI
- Bipolar bozuklukta karakter özelliği ve endofenotipik özellik olarak dürtüsellik
Impusivity in bipolar disorder as a trait marker and endophenotypic marker
ÇAĞLA BİLGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN SERHAN IŞIKLI
- Bipolar bozuklukta baskın polarite ile ödül sistemi bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between predominant polarity and reward system disorders in bipolar di̇sorder
BİLGESU DENİZ ARKALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NABİ ZORLU
- Bipolar bozuklukta negatif belirtiler ile motivasyon arasındaki bağlantı olarak ödül sistemi bozukluklarının incelenmesi
Examination of reward system disorders AS the moderator BETWEEN negative symptoms and motivation in bipolar disorder
MURAT ATABAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN SERHAN IŞIKLI