Çeviribilim kuramları ışığında yazın çevirisi ve eğitimi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 51462
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. MUSTAFA ÇAKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Edebi metinler, Eğitim, Çeviri bilim, Literary texts, Education, Science of translation
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Gelişen dünyamızda çeviri etkinliği başlı başına bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyaca koşut olarak çeviri alanındaki araştırmalar hızlanmış, bilimsel temellere ulaşmıştır. Çevirinin,“doğal diller arasında yazı ve metin bağlantılı, belirli eşdeğerlik şartını yerine getirme işlemi”olarak belirlenen tanımı, bu olgunun kuram ve temel sorunlarının uygulama ağırlıklı olduğunu göstermektedir. Her dilin içerik ve biçim düzenleri kendine özgü olduğundan, çeviri işlemi sırasında belli bir bilgi yitimi olacaktır. Bu bilgi yitimini en az ölçüye indirme yollarının bulunabilmesi, çeviri işleminin temel sorununu oluşturmakla beraber çeviri kuramların içeriğini de oluşturur. Birinci bölümde çevirinin tanımının yanı sıra söz konusu edilen bu kuramlara giriş niteliği taşıyan genel bir altyapı oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu anlamda, dil olgusu, toplumların aynası niteliğini taşıdığından, iki toplum arasındaki olguların algılanma ve yorumlanma biçimleri birbirinden farklıdır. Bu farklılığın başladığı noktada çevrilebilirlik sorunu ortaya çıkmaktadır. Çevrilebilirlik sorunu iki boyutta incelenmiştir.VI - Dil felsefesi açısından kuramsal boyut - Dilsel-Stilistik boyutu İkinci bölümde yazın çevirisinin temel sorunları ve kuramları, yazın metninin özel dil kullanımı, içeriği ve biçemi çerçevesinde incelenmiştir. Kendine özgü türsellik gösteren, belli bir yaratıcılığın ve kültürün ürünü olan yazın metninin çevirisinde karşılaşılan sorunların çözümünde, genel dilbilim çevirisinde geliştirilen çeviri kuramları yetersiz kalmaktadır. Yorumbiigisi ve yazın kuramı çerçevesinde ele alınması gereken yazın çevirisinin temel sorunları dört bölümde odaklaşmaktadır. - İçerik ve biçem, - Çevrilebilirliğin sınırları, -“Yabancılaştırma”ya da“uyarlama”, - Anlam sadakati ya da biçem sadakati. Bu sorunlarla karşı karşıya olan yazın çevirmeni hem özgün metnin yazarına hem de amaç metnin okuruna karşı sorumludur. Çevirmenin amacı, yazarın biçemini koruyarak, kaynak metnin okurundaki etki eşdeğerliliğine yakın bir etkiyi kendi okurunda da sağlamak olmalıdır. Üçüncü bölümde Türkiye'deki uygulamadaki çeviri eğitimi programlarının yazın çevirmeni yetiştirmede yetersizliği üzerinde durulmuştur. Yazın çevirmeni yetiştirilmesinin yeterli olup olmadığı ya da böyle bir eğitim sürecinin mümkün olup olmadığı konusundaki görüşler geniş bir çerçeveye yayılmıştır. Bu tartışmalara belli bir yön verebilmek için Türkiye koşullarında yazın çevirisi eğitimi konusunda da modelsel bir yaklaşım ile yazın çevirisi eğitiminin mümkün olabileceği gösterilmiştir.vu Sonuç olarak geliştirilecek nesnel bir çeviri eleştirisi yönteminin çeviri uygulamalarına yarar sağlayacağı açıktır. Çevrilmiş ürünün amaca uygunluğu yeterliliği ve başarı derecesi gibi değerlendirilmelerin yapıldığı“nesnel eleştiri”, çeviri etkinliğini sürdüren çevirmenlere yol gösterici özelliktedir. Bu yönüyle çeviri eleştirisi, yazın çevirisi eğitiminin en önemli unsurlarındandır. Türkiye'deki yazın çevirmenlerinin koşulları ve niteliği, bağımsız bir çeviri politikasının ve eğitiminin gerekliliğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
SUMMARY The definition of“translation”as“the process of fulfilling certain equivalence condition related to writing and text among the natural languages”displays that the problems and theories of translation are applications mostly. Thus the study field of translation is: - to deal with the translation difficulties within two language contexts, - to solve the problems of translation in the light of knowledges as interpretative language and literature, - to form solution opportunities and extra analyzers for the translation difficulties. In the first chapter of this study, along with the study field of translation, the ways for decreasing the lack of knowledge which forms during the process of translation -which is major problem of translation- is dealt with. Since language is a mirror of the society, there is a difference between the perception and understanding of the two societies. At this point of difference, there appears the difficulty of trnslation. This difficulty should be examined in two levels:- the level of philosophy and language theory, - the level of lingual-stylistics. In the second chapter the theories of literary text and its translation are dealt with. Being a product of certain creativity, a literary text works as a special gânre at language use, content, and style. The translation theory which is developed in the frame of general linguistics is inadequate in solving the translation difficulties faced in this kind of special literary text. The major difficulties of literary translation fall into four categories, and they should be dealt within the frame of hermenuetics and literary theory. These four categories are: 1. content and style 2. the limits of translation 3. alienation and adaptation 4. devotion the meaning or style. Along with these prablems a literary text translator is alsı responsible for both the writer of the source text and the reader of the target text. His purpose is to create an approximate equivalency among the perceptions of his own reader and the source text reader by keeping the writer's style. In the third chapter, the present situation of the programs related to Translation Education available in Turkey and their insufficiency/inadequacy in training translaters is dealt with. The discussions on whether training translators is necessary or such an!V education process is possible in Turkey's conditions are reiatively different. An example of model approach for the process of translation education shows whether translation education is possible or not. An objective translation criticism approach will also help as oi guide for the scholars future applications of translation. The quality and the needs of the translators in Turkey requires an independent translation policy and education.
Benzer Tezler
- Türk yazın dizgesinde Shakespeare'in Bir Yaz Gecesi Rüyası çevirileri: Çeviri kuramında norm kavramının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AYŞE NİHAL ATAY
Doktora
Türkçe
1994
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIN BENGİ
- Tasarımda iletişim sürecinin oturma elemanları üzerinde irdelenmesi
An examination of the communication process in design on the sitting elements
AHMET ZEKİ TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. NİGAN BAYAZIT
- From“theory versus practice”to“theory in practice”
“Kuram ile uygulama arasında karşıtlık oluşturan”yaklaşımdan“uygulamadaki kuram ”yaklaşımına
AYŞE FİTNAT ECE
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIN ÖNER BENGİ
- Kommunikative formelm im Deutschen und im Türkischen
Başlık çevirisi yok
MEHMET OSMAN TOKLU
Doktora
Almanca
1993
Alman Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BATTAL İNANDI
- Çeviri dersinde yapılaşma (uygulama sorunları-yöntem önerileri)
Strukturierung im übersetzungsunterricht (probleme der praxis-vorschlage zur methodik)
A. TURGAY KURULTAY
Doktora
Türkçe
1989
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
PROF.DR. ŞARA SAYIN