Sağlık inanç modeli temelli yaralanma ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması ve ergenlerin okulda-trafikte güvenlik önlemlerine yönelik davranışları
Validity and reliability study of health belief model based injury scale and behaviors of adolescents towards safety measures in school-traffic
- Tez No: 493552
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. KAMER GÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: ergen, riskli sağlık davranışları, okul yaralanmaları, sağlık inanç modeli, geçerlik-güvenirlik, Ergenler, Güvenilirlik ve geçerlilik, Riskli davranışlar, Sağlık, Yaralanma ağırlık puanı, Yaralar ve yaralanmalar, Ölçekler, adolescence, risky health behaviors, school injuries, health belief model, validity-reliability, Adolescents, Reproducibility of results, Risk behaviours, Health, Injury severity score, Wounds and injuries, Scales
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Sağlık İnanç Modeli (SİM) Temelli Yaralanma Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması ve ergenlerin okulda-trafikte güvenlik önlemlerine yönelik davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma metodolojik ve tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılı İstanbul'un bir İlçesi'nde öğrenim gören 9-12. Sınıf toplam 481 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; sosyo-demografik form, SİM Temelli Yaralanma Ölçeği, Güvenlik Önlemlerine Yönelik Davranış Ölçeği, okul kaza formu kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması için; kapsam ve yapı geçerliği, iç tutarlık, zamana karşı değişmezlik yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin Kapsam Geçerlik İndeksi=0,98'dir. SİM Temelli Yaralanma Ölçeği madde toplam korelasyon değerlerinin 0,71-0,81 arasında, madde alt faktörlerin korelasyonları 0,79-0,82 arasında bulunmuştur. Ölçeğin α katsayısı 0,92 bulunmuştur. Test-retest değeri ölçekteki her madde için en düşük r=0,22 en yüksek r=0,71 bulunmuştur (p<0,05). Doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizleri ölçeğin 5 faktörlü orijinal yapısını doğruladığı ve toplam varyansın %93'ünü açıkladığı saptanmıştır. Ergenlerin %12,5'inin trafikte, %18,9'unun okulda kaza geçirdiği, %63'ünün motosiklette %92,4'ünün bisiklette kask takmadığı, %20,4'ünün araçta emniyet kemeri takmadığı belirlenmiştir. Okulda kaza geçirenlerin; SİM Temelli Yaralanma Ölçeği Engeller algısı puan ortalaması 2,61±0,99, geçirmeyenlerin 2,89±1,02'dir (p=0,05). Trafikte kaza geçirenlerin Duyarlılık algısı puan ortalaması 4,04±0,67, geçirmeyenlerin 4,23±0,61'dir (p=0,05). Ciddiyet algısı puan ortalaması 3,80±0,75, geçirmeyenlerin 4,05±0,66'dır (p=0,05). Sonuçlar: SİM Temelli Yaralanma Ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Ergenlerin yaralanmaya ilişkin sağlık inanç düzeylerini belirlemek için kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, it was aimed to adapt the Health Belief Model (HBM) Based Injuries Scale to Turkish and to determine the behaviors of adolescents towards security measures in school-traffic. Material and Method: This research is a methodological and descriptive study. The sample of the research consists of 481 students from 9-12 classes who are studying in a district of Istanbul in 2017-2018 academic year. As a data collection instrument; socio-demographic form, HBM Based Injury Scale, Behavioral Scale for Safety Precautions, school accident form were used. For the validity and reliability study of the scale; content and construct validity, internal consistency, time invariance methods were used. Results: The CVI of the scale =0,98. The HBM Based Injury Scale was found to be between 0,71-0,81 for item total correlations and between 0,79-0,82 for substance sub-factors. The α coefficient of the scale is 0,92. For each item in the test-retest rating scale, the lowest r=0,22 and the highest r=0,71 (p<0.05). The CFA and EFA confirmed that the scale had the original 5 factor structure and explained 93% of the total variance. It was determined that 12,5% of the adolescents had an accident in traffic, 18,9% had an accident at school, 63% had no motorcycle, 92,4% did not wear helmets in cycling and 20,4% did not wear safety belts in the vehicle. Those who had an accident in school; the mean score of the HBM Based Injury Scale Barriers perception was 2,61±0,99, and that of those who did not 2,89±1,02 (p=0,05). Susceptibility perception average score of those who had an accident in traffic was 4,04±0,67, The mean score of seriousness perception was 3,80±0,75 (p=0,05). Conclusions: The HBM Based Injury Scale is a measurement tool with highly adequate reliability and validity indicators.
Benzer Tezler
- Sağlık inanç modeli temelli verilen eğitim ve danışmanlık programının koroner kalp hastalıkları riskini azaltmaya etkisi
The effect of health belief model-based training and counseling programs on reducing the risk of coronary heart diseases
MUHAMMET FARUK YİĞİT
- Adölesanlarda sağlık inanç modeli temelli yaratıcı drama eğitiminin sağlık denetim odağı ve sigara algısına etkisi
The effect of health belief model based creative drama education on health locus and smoking perception in adolescence
SULTAN ESRA TEDİK
Doktora
Türkçe
2019
Halk SağlığıAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANTÜRK ÇAPIK
- Postmenopoz dönemdeki kadınlarda sağlık inanç modeli temelli kısa görüşmelerin osteoporozdan korunma bilgi, tutum ve davranışlarına etkisi
The effect of health belief model based short i̇nterviews at knowledge, attitude and behaviour and prevention from osteoporosis in postmenopausal women
NURCAN KOLAÇ
- Diyabet hastalarına sağlık inanç modeli temelli verilen eğitimin hastalığa uyum ve sağlık kaderciliğine etkisi
The effect of health belief model-based education on disease adaptation and health fatalism in diabetes patients
SÜMEYYE COŞKUN TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANTÜRK ÇAPIK
- Tip 2 diyabetli bireylere sağlık inanç modeli temelli web tabanlı eğitimin diyabetik ayak bakımı bilgi düzeylerine, davranışlarına ve öz etkililiklerine etkisi
The effect of health belief model-based web-based education on diabetic foot care knowledge levels, behaviors and self-efficacy for individuals with TYPE 2 diabetes
YAKUP SARPDAĞI
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANTÜRK ÇAPIK