Işınlanmış tavuk etlerinde ESR yöntemi ile doz belirlenmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 47118
- Danışmanlar: PROF.DR. MUSTAFA KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Elektron spin rezonans, Tavuk eti, Electron spin resonance, Chicken meat
- Yıl: 1995
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
IV ÖZET Bu çalışmada, besin ışınlaması amacı ile tavuk etlerine verilen ışınlama doz değerlerini belirlemek için, bu tavukların kemiklerinde oluşan kökçelerin özellikleri ESR tekniği ile incelendi. Bu amaca yönelik olarak önce, piyasadan temin edilen 6-8 haftalık tavukların butları 0; 2; 4; 6; 8 ve 10 kGy'lik doz değerlerinde ışınlandı ve daha sonra bunların kemiklerinden hazırlanan toz örneklerin ESR spektrumları incelendi. Işınlanmamış tavuk kemik örneklerinin (kontrol), zayıf şiddette ve tek çizgi karakteri taşıyan bir ESR spektrumuna sahip oldukları gözlendi. Işınlanmış örneklerde ise eksenel simetriye sahip ve g değeri g||=1.9973 ve gx=2.0025 olan CO~2 iyonik kökçelerinin oluştuğu ve bunun sonucunda üç tepeli bir ESR spektrumunun ortaya çıktığı gözlendi. Ayrıca, 0-10 kGy'lik ışınlama dozu aralığında bu örneklerin ESR sinyal şiddetlerinin ışınlama dozuna çizgisel bir bağımlılık gösterdikleri belirlendi. Daha sonra, etlerinden ve iliklerinden arındırılmış ve toz haline getirilmiş tavuk kemik örnekleri; 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20 ve 22 kGy'lik doz değerlerinde ışınlanarak, tavuk kemiği için doz- cevap eğrisi çizildi. Bu eğrinin iki fazlı bir davranış gösterdiği, 12-18 kGy'lik ışınlama dozu aralığında radyasyon veriminin daha yüksek olduğu ve 18 kGy'in üstünde doz-cevap eğrisinde bir azalmanın ortaya çıktığı belirlendi. Ayrıca, eti ile birlikte ışınlanan ve toz haline getirildikten sonra ışınlanan tavuk kemik örneklerinde oluşan kökçelerin farklı olmadıkları gözlendi. Hem ışınlanmamış hem de ışınlanmış tavuk kemik örneklerinin ESR spektrumları 100 K-450 K sıcaklık aralığında incelenerek, CO“2 kökçesinin ESR spektrumunda ortaya çıkan değişimler araştırıldı. Işınlanmamış (kontrol) örnekte sıcaklık arttıkça sinyal şiddetinin düştüğü görülmüştür. Aynı işlem ışınlanmış tavuk kemiği için yapılmış ve ışınlama sonucunda oluşan kökçeye ait pik tepeleri ile ilgili sinyal şiddetlerinin 100 K-330 K aralığında arttığı daha sonra azaldığı gözlenmiştir. 330 K sıcaklığının üstünde sinyal şiddetinde ortaya çıkan değişimin, dönüşümlü olmayan bir niteliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Tavuk kemiğinde oluşan CO”2 kökçelerinin zaman içinde çok kararlı oldukları, beş aylık bir zaman incelemesi sonucunda belirlenmiştir. Bu özelliği dikkate alınarak, tavuk kemiğinin dozimetre malzemesi olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonunda, ışınlanmış tavuk kemik örnekleri için benzetişimler yapılarak CO~2 kökçesi ile ilgili spektrum parametreleri belirlenmiş ve bunun aynı kökçe için literatürde verilenlerle iyi bir uyum içersinde olduğu gözlenmiştir.V Örneklerin spektrometreye yerleştirilmesinden ve spektrometrenin ayarlanmasından kaynaklanan deneysel yanılgıları belirlemek için, aynı doz değerinde çok sayıda örnek ışınlanarak bunların spektrumlar alındı. Ölçülen sinyal şiddetleri için standart sapmalar hesaplanarak, tavuk kemiği ile ilgili olarak yapılan bu çalışmada verilen sayısal sonuçların güvenirlilik sınırları belirlendi.
Özet (Çeviri)
VI ABSTRACT In this work, the properties of the radicals produced in chicken bones have been investigated by ESR technique to determine the amount of dose applied to the chicken meats during the food irradiation. For this goal, the drumsticks from 6-8 weeks old chickens purchased from a local market were irradiated at dose levels of 0; 2; 4; 6; 8 and 10 kGy. Then, the ESR spectra of the powder samples prepared from the bones of the drumsticks have been investigated. Unirradiated chicken bones have been observed to show a weak ESR signal of single line character. CO“2 ionic radicals of axial symetry with g|l= 1.9973 and g±=2.0025 were observed to be produced in irradiated samples which would give rise to a three peaks ESR spectrum. In addition, the signal intensities of teh samples were found to depend linearly on the irradiation dose in the dose range of 0-10 kGy. The powder samples prepared from chicken leg bones cleaned from their meats and marrow and irradiated at dose levels of 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20 and 22 kGy were used to get the dose- response curve. It was found that this curve has biphasic character and that the dose yield was higher in the 12-18 kGy dose range and a decrease appears in this curve over 18 kGy. The radical produced in the bones were found to be the same whether the irradiation was performed after stripping the meat and removing the marrow from the bone or before the stripping. The ESR spectra of both irradiated and non irradiated samples were investigated in the temperature range of 100 K-450 K and changes in the ESR spectra of CO~2 radical have been studied. For non irradiated samples (controls), the signal intensities were found to decrease when the temperature was increased. The same investigation has been carried out for irradiated samples and it was concluded that the signal intensities relative to the peaks of the radical spectrum increase in the temperature range of 100 K-330 K, then they decrease over 330 K. The change in the signal intensity observed over 330 K was found to have an irreversible character. At the end of five months study, it was found that CO”2 radicals produced in chicken bone were very stable and therefore it was concluded that chicken bone can be used as a dosimetry material. At the end of this work, a simulation procedure has been carried out for irradiated chicken bone ESR spectra to determine the spectral parameters of CO"2 ionic radical. The values obtained for these parameters were found to be in a good agreement with those found in the literature for the same radical.vıı Many samples were irradiated at the same dose level and the ESR spectra were recorded to calculate the errors due to the settlement of the samples in the spectrometer and to the adjustment of the spectrometer. The standard deviations for measured signal intensities were calculated to determine the reliability limits of the numerical results optained in this work for chicken bone.
Benzer Tezler
- Radurizasyonun tavuk etlerinin duyusal, kimyasal ve mikrobiyolojik kalitesi üzerine etkisi
Effect of gamma irradiation of chicken on bacterial loads, chemical and sensorial proferties
GÜLŞEN KIRIMCA
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Gıda MühendisliğiAnkara ÜniversitesiGıda Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY KOLSARICI
- Işınlanmış polimetilmetakrilat (PMMA) ESR spektrumlarının benzetişim yoluyla çözümlenmesi
Başlık çevirisi yok
NEVİN SEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Fizik ve Fizik MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA KORKMAZ
- Thermal and optical characteristics of radiation induced defect centers in alkali Halide crystals (TLD-100)
Işınlanmış alkali halide kristallerindeki (TLD-100) hata merkezlerinin ısısal ve optiksel karakteristikleri
AHMET NECMEDDİN YAZICI
Doktora
İngilizce
1996
Fizik ve Fizik MühendisliğiGaziantep ÜniversitesiFizik Mühendisliği Bölümü
Y.DOÇ.DR. ZİHNİ ÖZTÜRK
- Nötronlarla ışınlanmış P-tipi silisyumun bazı elektronik özellikleri
Başlık çevirisi yok
ABDÜLMECİT TÜRÜT
Doktora
Türkçe
1987
Fizik ve Fizik MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECATİ YALÇIN