Cinsel istismar mağduru ergenlerde oksidatif stres düzeyi ve psikopatoloji gelişiminde rol oynayan faktörlerin incelenmesi
Oxidative stress levels and psychopathology related factors i̇n sexualy abused adolescent
- Tez No: 452552
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ARMAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Antioksidanlar, Cinsel suçlar, Ergenler, Oksidanlar, Oksidatif stres, Psikopatoloji, Çocuk istismarı, Çocuk istismarı-cinsel, Antioxidants, Sex offenses, Adolescents, Oxidants, Oxidative stress, Psychopathology, Child abuse, Child abuse-sexual
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cinsel istismar, bir çocuk ve gencin karşılaşabileceği en büyük zorlu yaşam olaylarının başında gelmektedir. Yoğun ve kronik stres maruziyetinin sonucunda karşılaşılabilecek psikiyatrik hastalıklarda artmış oksidatif stres süreci mevcuttur. Lipid peroksidasyonunun yanı sıra; psikiyatrik hastalıkların temelinde yattığı düşünülen inflamasyon modeline göre de kronik inflamasyon, oksidatif stresi artırmaktadır. Oksidatif stres, merkezi sinir sistemine glutamat aracılı eksitotoksisite ile ve NMDA reseptörlerinin hiperstimülasyonu yoluyla zarar verebilmektedir. Cinsel istismar ile oksidatif stres ilişkisini inceleyen direk olarak inceleyen çalışmalar literatürde sınırlıdır. Bu çalışmada, cinsel istismara maruz kalan ergenlerde oksidatif stres parametreleri, psikopatolojiler ve ilişkili sosyodemografik etmenlerin araştırılması amaçlanmıştır. Kliniğimize adli olgu olarak başvuran ve cinsel istismar öyküsü olan 10-17 yaş arasındaki ergenler ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş kontrol olguları alınmıştır. Oluşturduğumuz sosyodemografik form ile katılımcıların sosyodemografik bilgileri elde edilmiştir. Psikopatoloji ve klinik işlevsellik değerlendirmesi, Çocuklar için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam boyu Versiyonu- Türkçe Versiyonu (ÇGDŞ-ŞY-T) ile yapılmıştır. Gençler ayrıca“Beck Depresyon Envanteri”,“Beck Anksiyete Ölçeği”,“Travma Sonrası Tepki Ölçeği”,“Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği”,“Güçler ve Güçlükler Ölçeği”,“Olumsuz Yaşam Olayları Listesi”ile değerlendirilmiştir. Örneklemimiz 50 cinsel istismar olgusu (42 kız ve 8 erkek) ile 40 kontrol olgusundan (32 kız ve 8 erkek) oluşmaktaydı. Olguların yaş ortalamaları istismar grubunda 14,88 ± 2,16 ve kontrol grubunda ise 14,90 ± 2,18 yaş olarak saptandı. Cinsel istismar gubunda okul devamlılığı anlamlı oranda düşüktü. Cinsel istismar grubu ayrıca çok daha düşük aylık gelir elde eden ve dağılmış ailelerden gelmekteydi. Cinsel istismar olgularında %60 oranında penetrasyon, %46 oranında istismar sırasında fiziksel şiddet mevcuttu. İstismarcı tanınırlığı %94 iken intihar girişimi %34 oranında idi. İstismar öncesinde psikiyatrik başvuru istismar olgularının V %46'sında vardı. En sık saptanan tanılar %78.2 oranında Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ve depresyon ile %60.8 oranında özgül fobi idi. İstismar grubunda WISC-R skorları kontrollerden daha düşük saptandı. İşlevsellik puanları kontrollerden daha düşük iken; Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Ölçeği, Travma Sonrası Tepki Ölçeği, OYOL puanları kontrollerden daha yüksek bulundu. Total Oksidan Seviye (TOS), Total Antioksidan Seviye (TAS) ve Oksidatif Stres İndeksi (OSİ) ile değerlendirilen oksidatif stres düzeyi; cinsel istismar grubunda anlamlı oranda oksidatif stres varlığı ve azalmış antiksidan süreçleri yansıtıyordu. TOS ve OSİ değerleri anlamlı ölçüde yüksek iken TAS değerleri anlamlı ölçüde düşük saptandı. Hücre döngüsünü hızlandırıp, erken hücre ölümüne neden olan ve sonucunda birçok nöropsikiyatrik hastalığa zemin hazırlayan oksidatif stres mekanizmasının istismar mağduru ergenlerde tanımlanmış olmasının bir çok önemi vardır. Ruhsal sağlık sürecinin yanı sıra fiziksel beden sağlığının da tehdit altında olması, yaşam süresine olası olumsuz etkileri ve hayat kalitesindeki bozulmanın yanı sıra kronik hastalık tanısı alma riskinin artışı açısından da istismar öyküsü olan ergenlerde oksidatif stres mekanizmalarının daha ayrıntılı çalışılması; epigenetik sorulara yanıt aramakta anlamlı olacaktır.
Özet (Çeviri)
Sexual abuse is one of the biggest and most challenging life events that a child or a teenager can encounter. There is an increased oxidative stress process in psychiatric disorders that may result due to a chronic stress exposure which is high in intensity. In addition to lipid peroxidation, chronic inflammation also increases oxidative stress according to the model of inflammation observed in psychiatric diseases. Oxidative stress can also damage central nervous system by glutamatemediated excitotoxicity and hyperstimulation of NMDA receptors. Direct studies examining the relationship between sexual abuse and oxidative stress are limited in the literature. In this study, it was aimed to investigate the oxidative stress parameters, psychopathologies and related sociodemographic factors in adolescents exposed to sexual abuse. Adolescents between 10 and 17 years of age who has reported sexual abuse, were referred to our clinic as forensic cases were included in the study in addition to age and sex matched control cases. The socio-demographic information of the participants were obtained with a detailed form which was made by the researchers. Assessment of psychopathology and clinical functioning was carried out with the Turkish version of the Affective Disorders and Schizophrenia Interview for Children- Version of Life and Now (KSADS). Adolescents were also evaluated with“Beck Depression Inventory”,“Beck Anxiety Scale”,“Post Traumatic Response Scale”,“Ways of Coping Inventory”,“Strengths and Difficulties Scale”, and“List of Negative Life Events”. Our sample consisted of 50 cases of sexual abuse (42 girls and 8 boys) and 40 controls (32 girls and 8 boys). The mean age of the cases was found to be 14,88 ± 2,16 in the abuse group and 14,90 ± 2,18 years of age in the control group. School continuity in the sexual abuse group is significantly lower. Sexual abuse cases were coming from distressed families with relatively much lower monthly income. In cases of sexual abuse, penetration was 60% and physical violence was 46% reported during abuse. Suicide attempt was described 34% in abuse group. Prior to abuse, psychiatric referrals were present in 46% of the cases. The most frequent diagnoses VII were 78.2% Post Traumatic Stress Disorder (PTSD), depression and 60.8% specific phobia. WISC-R scores in the abuse group were lower than controls. Functionality scores were lower than controls whereas Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Scale, Post Traumatic Response Scale, and scores of Negative Life Events scales were higher in the study group. The level of oxidative stress assessed by total oxidant level (TOS), total antioxidant level (TAS) and oxidative stress index (OSI) showed a significant higher oxidative stress and diminished antioxidant process profile in sexual abuse group. TOS and OSI values were significantly higher while TAS values were significantly lower than controls. The fact that the oxidative stress mechanism which accelerates the cell cycle, leads to premature cell death that may result in many neuropsychiatric illnesses has been described in this study of abused adolescents. A more detailed study of oxidative stress mechanisms in adolescents in terms of an increase in the risk of physical disease, as well as possible adverse effects on life span and deterioration in quality of life as well as increased risk of acquiring a chronic illness would be meaningful in seeking answers to epigenetic questions.
Benzer Tezler
- Cinsel istismar mağduru ergenlerde bağlanma stili, depresyon, anksiyete, stres, stresle başa çıkma tarzları ve aleksitimi ilişkisi
Attachment style, depression, anxiety, stress, stress-coping styles and alexithymia in sexually abused adolescents
SİBEL DEMİRBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ITIR TARI CÖMERT
- Ergenlerde (13-18 yaş) cinsel istismar sonrası immün sistem değişikliklerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the immüne system changes after sexual abuse in adolescents(13-18 year old)
HAMZA AYAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ABALI
- Cinsel istismara uğramış ergenlerde 5 faktör kişilik özellikleri ve aile işlevleri ile psikolojik sorunlar, psikolojik sağlamlık ve stresle başa çıkma düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Karma yöntem araştırması
Examination of the relations between 5 factor personality characterıstıcs and family functions, levels of psychological problems, psychological resiliance and coping with stress on sexually abused adolescents: Mixed method research
SUZAN BİREL
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULYA ŞAHİN
- 12-15 yaş arası ergenlerde istismar ve ihmal ile akran zorbalığı ve benlik algısı arasındaki ilişki
The relationship among abuse and neglect with peer bullying and self concept perception between ages of 12-15 adolescence
BİRGÜL DEMİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. CANAN GÜRSEL
- 12-18 yaş ergen cinsel istismar mağdurlarında görülen travma sonrası stres bozukluğu dissosiyatif alt tipi yordayıcıları, ruhsal dayanıklılık (resilience) ve başa çıkma stratejileri ile ilişkisi
The predi̇ctors of post traumati̇c stress di̇sorder (PTSD) di̇ssoci̇ati̇ve subtype that exi̇sts i̇n the adolescent populati̇on of 12-18 olds and thei̇r relati̇onshi̇p wi̇th resi̇li̇ence and copi̇ng strategi̇es
ŞEVKET DUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER MUTLU