Edebiyat çevirisinde çeviri kuramları üzerinden çevirmenin rolü
The role of translator in the literature translation through the translation theories
- Tez No: 448358
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. CÜNEYT ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Alman Dili ve Edebiyatı, Translation and Interpretation, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Almanca, Edebi eserler, Edebiyat, Eleştirel kuram, Türkçe çeviri, Çeviri, Çeviri bilim, German, Literary works, Literature, Critical theory, Turkish translation, Translation, Science of translation
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de cumhuriyet öncesi dönemde edebi çeviri etkinliği özellikle Fransa'daki yönelimleri örnek almıştır. Ancak bunlar daha sonraki dönemlerde çeviri olarak kabul görmemektedir. Çünkü bunlar kaynak metnin uyarlaması niteliğindedir, kaynak metni sadece esin kaynağı olarak ele alır ve çoğu zaman kaynak metinden çok uzaktır. Cumhuriyet döneminde ise bir önceki dönemin aksine çeviriler belirli temel ilkelere göre oluşturuluyordu. Günümüzde çeviri etkinliği ise çeviribilim temelinde gerçekleşmektedir. Çeviri eylemi gerçekleştirilirken ya da çeviri öncesinde hangi metinlerin nasıl çevrilmesi gerektiği konusunda karar verebilmek için çeviri kuramlarından yararlanılmaktadır. Bu çalışmamızda edebi metinlerin çevirisinde hangi çeviri kuramlarının tercih edilmesi gerektiğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çeviri kuramlarından özellikle erek odaklı kuramların üzerinde yoğun olarak durulmuştur. Edebi çeviride tercih edilmesi gereken kuramları belirlemek amacıyla iki adet eser örnek olarak alınmış ve çevirileri incelenmiştir. Bu eserlerden biri Türkçeden Almancaya, diğeri ise Almancadan Türkçeye çeviridir. Şeçtiğimiz Türkçe eser Yaşar Kemal'in“Yılanı Öldürseler”eseridir, çevirmeni Cornelius Bischoff'dur. Almanca eser ise Hermann Hesse'nin“Siddhartha”eseridir, çevirmeni Kamuran Şipal'dir. Bu çalışmamız aynı zamanda kuramlar üzerinden bir çeviri eleştirisi de olacağı için, çeviri kuramlarının yanı sıra çeviri eleştirisi kuramları da açıklanmaya çalışılmıştır. Eserler ve çevirilerinin kuramlar ışığında incelenmesi sonucunda edebi çevirilerde erek odaklı çeviri kuramlarının kullanılmasının uygun olduğu görüşüne varılmıştır. Böylelikle erek kitle açısından çevirmenin çevirisi kusursuz bir çeviri olacaktır.
Özet (Çeviri)
Before the republic period, in Turkey the literary translation activities had taken especially French tendencies as example. But these activities had not been accepted as translation in the later periods. Because they have the characteristics of source text, they handle the source texts as only the guiding spirit and they rare mostly far away from the source text. In the republic period, the translations had been constituted according to specific basic principles. However, nowadays, the translation activity has been performed based upon the science of translation. While the translation act is being performed or in order to determine which texts how should be translated, the translation theories are used. With this study, it has been aimed to be determined the translation theories to be preferred at the translation at the literary texts. In order to determine the translation theories at the translation of literary texts, two literary works have been taken as sample and their translations have been analyzed. First of these works is from Turkish language to German language and the other is from German language to Turkish language. The chosen Turkish literar work is Yılanı Öldürseler written by Yaşar Kemal and its translator is Cornelius Bischoff. The German work is Siddhartha written by Hermann Hesse and its translator is Kamuran Şipal. The translation criticism theories besides the translation theories have been tried to explained, because this study will be also a translation criticism through the translation theories. After the works and their translations were analyzed in the light of translation theories, it is concluded that to use of target oriented translation theories on literary translations is suitable. Thus, the translation of the translator will be a perfect translation in terms of the target readers.
Benzer Tezler
- Thomas Hardy'nin eserlerindeki kadın söylemini çeviri sosyolojisi ekseninde okumak
Reading women's discourse in Thomas Hardy's works in the context of sociology of translation
SELMA YAVUZ
Doktora
Türkçe
2024
Batı Dilleri ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE BOGENÇ DEMİREL
- Ortadoğu'da 1960 sonrası gelişen İslamcı akımların Türkiye'ye aktarımında çevirilerin rolü
The role of translations in the transmission of the post-1960 Islamist movements in the Middle East to Turkey
İSKENDER GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
2022
Mütercim-TercümanlıkSakarya ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM TOSUN
- Sağlık çevirmenliğinde hasta rıza belgelerinin eşdeğerlik açısından incelenmesi
An analysis of informed consent forms in health translation in terms of equivalence
FİRAS ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN DÜZGÜN
- Çevirmen idiokültürünün“Çeviri bir kültür aktarımıdır”yaklaşımındaki etkisi (Alman edebiyat çevirileri üzerinden bir inceleme)
The affect of translator's idiocultere on the approach of“Translation is a cultural transfer”(A review of German literature translations)
GÖKHAN ŞEFİK ERKURT
Doktora
Türkçe
2014
Mütercim-TercümanlıkSakarya ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ERSOY
- Çeviribilim ışığında bir edebiyat metninin çevirmen kararları ve dayanakları açısından irdelenmesi: İstanbul
The analysis of a literary text through the decisions and supporting points of a translator in the light of translation studies: İstanbul
TÜLİN ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Mütercim-TercümanlıkYıldız Teknik ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE BANU KARADAĞ