Acquisition of word formation in Turkish: Compounding and derivation with agentive suffix
Türkçe'de sözcük oluşturma edinimi: Kılıcı durum ekiyle bileşik sözcükler ve türetmeler oluşturma
- Tez No: 441418
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE SOFU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Birleşik isimler, Birleşik kelimeler, Dil bilgisi-ekler, Sözcük türetme, Compound names, Compound words, Grammar-suffixes, Vocabulary derivation
- Yıl: 2016
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkçe kılıcı adları yapımında çocuk ve yetişkin Türkçe konuşmacılar tarafından tercih edilen kelime türetimi araçlarını ortaya çıkarmak ve fiillerin sözdizimsel özelliklerini dikkate alarak çocukların izledikleri gelişimsel süreci betimlemek amacıyla tasarlanmıştır. Yaşları 2;6 ila 5;11 arasında değişen Türkçe konuşan 84 çocuk, 6 aylık yaş aralıklarına göre gruplandırılmış, her grupta 12 çocuk yer almıştır. Her grup ayrıca cinsiyet ve kardeşin olup olmamasına göre tekrar gruplandırılmıştır. Dildeki yetişkin tercihlerini görmek ve çocukların yanıtları ile karşılaştırabilmek için yaşları 20 ila 22 arasında değişen 12 üniversite öğrencisi de çalışmaya katılmıştır. Üretim ve anlama için resim kartları ile yapılandırılmış söyletim görevi hazırlanmıştır. Çalışma için kullanılan fiiller Türkçe İletişim Gelişim Envanteri (TİGE) çalışmasından seçilip, sözdizimsel özelliklerine göre gruplandırılmışlardır. Bu gruplar geçişli ve geçişsiz olmak üzere ikiye ayrılıp, geçişsiz grubundaki fiiller Nakipoğlu'nun (1998) çalışması dikkate alınarak özneli geçişsiz ve ayrık geçişsiz olarak gruplandırılmıştır. Sonuçlar, anlama görevinde, en küçük yaş grubundaki çocuklar dahil olmak üzere, tüm çocukların farklı oranlarda kelime kökünü tanımlayabildiklerini ve yaş ilerledikçe bu oranların arttığını göstermiştir. Üretim görevinde ise çocukların, türetmeleri 3;0 yaşından itibaren, bileşik isimleri 3;6'dan itibaren tercih ettiklerini, 4;6 yaşından itibaren ise yetişkin gibi yanıtlar verdiklerini göstermiştir. Sonuçlar, aynı zamanda fiillerin sözdizimsel özelliklerinin çocukların türetimlerde belirgin bir etkisi olmadığını ortaya çıkarmıştır. Cinsiyet ve kardeşin olup olmamasının ise erken yaşlarda etkili olduğu, ileriki yaşlarda ise etkisini yitirdiği görülmüştür. Ayrıca, sonuçlar, Clark ve arkadaşlarının önerdiği kelime üretimi ilkeleri dikkate alınarak yorumlanmıştır (1981, 1982, 1991, 1993; Clark & Hecht, 1982; Clark & Berman, 1984; Clark, Hecht & Mulford, 1986).
Özet (Çeviri)
The current study was carried out in order to find out the word formation devices that Turkish speaking children and adults prefer in constructing novel agent nouns in Turkish, and to describe the developmental path that children follow taking the syntactic features of verbs into consideration. 84 children aged between 2;6 and 5;11 with 6 months intervals (12 in each group) were grouped according to gender and presence of siblings. 12 adult university students (age range 20-22) also participated in the study so as to collect data about the options in the language and set a native speaker norm and compare them with children's responses. A structured elicitation task with picture cards was designed for production and comprehension. The verbs in the tasks were selected from Turkish CDI (TIGE) which were categorized according to their syntactic features as transitive and intransitive which was also subcategorized as unergative and unaccusative according to the study by Nakipoğlu (1998). Results showed that in comprehension, all children including the youngest age group could identify the base verbs in increasing percentages by age. In production, Turkish speaking children preferred to use derivations from age 3;0 on, and compounding from age 3;6 on, performing an adult-like pattern from 4;6 on. Results also showed that the syntactic class of input verbs did not have a major effect on children's production. The findings also provided information about the effect of gender and presence of siblings at younger ages. Overall, results were interpreted considering the principles of acquisition proposed by Clark and her colleagues (1981, 1982, 1991, 1993; Clark & Hecht, 1982; Clark & Berman, 1984; Clark, Hecht & Mulford, 1986).
Benzer Tezler
- Can contrastive analysis be saved? with an example from english and Turkish in the use of“passive voice”
Kontrastif analiz kurtarilabilir mi? 'edilgenliklerin' kullanımında Türkçe ve İngilizceden bir örnekle
EMİN YAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
İngiliz Dili ve EdebiyatıFreıe Unıversıtat Berlınİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Peter Kunsmann
- Abbas Sayar'ın“Anılarda Yumak Yumak”adlı eserinin söz varlığı açısından incelenmesi
An analysis of Abbas Sayar's work“Anılarda Yumak Yumak”in terms of vocabulary
ZEYNEP SÜLEYMANOĞLU YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıBatman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN TUĞLUK
- Sprachvariationen in instant messaging apps wie whatsapp. Eine sprachwissenschaftliche analyse
Language variations in ınstant messaging apps like whatsapp. A linguistics analysis
GÖKÇE ÇAKMAKÇI
Yüksek Lisans
Almanca
2019
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM EKTİ
- Yabancı dil öğretiminde duygu temelli bellek stratejileri uygulamalarıyla kelime bilgisi geliştirmenin öğrencilerin edim ve edinç düzeylerine etkileri
The effects of developing vocabulary by using applicationof emotional based memory strategies in foreign language teaching to the students' competence and performance levels
ADNAN OFLAZ
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ KARAKAYA