Cumhuriyet tiyatrosunda oyunlara yansıyan töresel ögeler
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 43979
- Danışmanlar: PROF.DR. İBRAHİM ARMAĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi, Gelenekler, Tiyatro, Türk tiyatrosu, Republican Period, Traditions, Theatre, Turkish theatre
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
güzel örneğini verir. Bu iki oyunda ve benzer öbür oyunlarda yeminin bağlayıcılık ilkesinin anlamsızlığı vurgulanır. Konuk geleneği önemli bir töre olarak toplumumuzda yaşar. Yazarlarımız konuk geleneğini genellikle olumlu, iyi bir töre olarak değerlendirirler. Konuk geleneğinin sakıncalı yanlan oyunlarımızda pek ele alınmamıştır. İncelediğimiz Turgut Özakman'm töre oyununda konuk töresi tümüyle yararlı bir gelenek olarak ele alınmıştır. Evlilik ile ilgili töreler oyunlarımıza çok yönlü yansımıştır. Aile bağmın güçlülüğü, dayanışma, yardımlaşma gibi töreler, oyun yazarlamızca olumlu değerlendirilir. Başlık, çeyiz, görücü usulü ile evlenme, yaşa ve konuma uygun olmayan evlenmeler ağır eleştirile uğrar. Hele kuma ve çok kadınla evlilik töresini bütün yazarlar kınarlar. Yanlışlığını değişik oyunlarda sergilerler. Tiyatromuzda en çok eleştirilen töreler arasında boşinançlar gelir. Yağmurduası, üfrükçülük, kız-oğlan bağlama, çocuk edinmede boşinançlara başvurma çok kez gülünç olaylar içinde anlatılır. Kimi yazarlar bu inançların İslam'la ilgisi bulunmadığım da vurgularlar. Böylece tiyatronun eğitici işlevi ön plana çekilir. Tiyatromuzda son dönemlerde yolkardeşliği töresi de işlenmeye başlamıştır. Semah, yolkardeşliği, cem töreni gibi öğeler Alevi yaşam biçimini ele alan oyunların rekli birimleri olarak ele alınır. Musahipzade Celal, Mum Söndü oyununda Alevi töre ve törenlerine olumsuz yaklaşır. Orhan Asena, Şeyh Betrettin'de dolaylı olarak bu töre ve törenlere de değinir. Erol Toy'un Pir Sultan Abdal oyunu ise bir düzen savaşı olayı çevresinde bu töre ve törenler üzerine kurulmuştur. Nurhan Karadağ, seyirlik oyun kurgusunda sunduğu oyunda ele alır. Bu son üç yazarımız yolkardeşliği töresine sevecen bakarlar. Ne var ki, yolkardeşliği başta olmak üzere Alevi töre ve törenleri yazarlarımızca yeterince kavranmış ve işlenmiş değildir. Bu konular önümüzdeki dönemlerde yeniden işlenip yorulanacak öğeler olarak yazarlarımızı beklemektedir.
Özet (Çeviri)
negatively toward the traditions of this kind of Islamic sects. On the other side, Orhan Asena, Erol Toy and Nurhan Karadağ reagard these traditions moderately, and whit tolerance. In total, Turkish folk customs had given birth to a considerable number of Turkish plays. But one can not that these kind of social subjects are treated perfactly well in these plays writted up to date. 177
Benzer Tezler
- İletişim açısından ticari ve kültürel olarak, Türk banka ve tiyatro afişleri
Başlık çevirisi yok
CANAN SUNER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İletişim BilimleriGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜÇHAN ARIK
- Tiyatro-Mitologya ilişkileri ve Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosunda mitolojik konulu oyunlar
Başlık çevirisi yok
SEMİH ÇELENK
- Tek kişilik oyun olgusunun Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunda yansıması
The Reflection of one man play in the Turkish theatre in the Republic Period
ERBİL GÖKTAŞ
Doktora
Türkçe
1999
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA NUTKU
- Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosunda İbiş tipi ve model oyunlarında incelenmesi
The Charakter“İbiş”in Turkish theatre of republic age, and the analysis of this character in model plays
KERİM DÜNDAR
- 1980 - 1990 Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunda oyun yazarlığında eğimler ve kaynakları
Trends and welds in play writing from 1980 to 1990 in Republic Turkish theatre
ZERRİN AKDENİZLİ ÇELENK
Doktora
Türkçe
1999
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA NUTKU