Assessment of the Turkish Discourse Bank and a cascaded model to automatically identify discursive phrasal expressions in Turkish
ODTÜ Metin Düzeyinde İşaretlenmiş Derlem'in değerlendirmesi ve Türkçe'de deyimsel ifadelerin otomatik belirlenmesi için kademeli bir model
- Tez No: 387502
- Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ ZEYREK BOZŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Linguistics, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2015
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi söylem bağıntılarını açıkça ifade eden söylem bağlaçlarının belirlendiği ve birbiri ile ilişkilendirdiği iki üyesi ile beraber işaretlendiği bir dilbilimsel kaynak olan ODTÜ Metin Düzeyinde İşaretlenmiş Derlem'in (ODTÜ-MEDİD) kapsamlı değerlendirmesi için bir yöntem sunmaktadır. Bu çalışmada söz konusu Türkçe söylem kaynağının güvenilirliğini ortaya koymak amacıyla ODTÜ-MEDİD'in niceliksel ve niteliksel bir değerlendirmesi sunulmakta ve burada kullandığımız yöntemin diğer işaretlenmiş derlemlerin güvenilirlik değerlendirmeleri için kullanılabileceği önerilmektedir. Niceliksel değerlendirmemiz Kappa uyum istatistiği kullanılarak detaylı istatistiksel ölçütlerin ve daha önce bilgi erişim sistemlerinin değerlendirmesinde kullanılan bir takım ek değerlendiricilerin hesaplanmasını içermektedir. Uyum istatistiklerinin hesaplanmasında iki yönlü bir yöntem önerilmektedir: bir Ortak Üye yaklaşımı ve bir Kapsamlı yaklaşım. Kapsamlı yaklaşım tek başına etkili olsa da, uyumsuzluk kaynaklarının daha etkin bir biçimde saptanmasını sağlamak amacıyla bu iki yaklaşımın karşılaştırılması önerilmektedir. Niteliksel değerlendirmemiz kapsamında ise ODTÜ-MEDİD'te sistemli olarak söylem bağlaçları ile birlikte işaretlenen deyimsel ifadelerin metin düzeyinde kullanımlarının herhangi bir Türkçe metin üzerinde otomatik olarak tanımlanmasını sağlayan özgün bir girişim sunulmaktadır. Kademeli modelimiz tam geri çağırma ve %99.95 doğruluk sağlamaktadır. Bu modelin ODTÜ-MEDİD'in kapsama alanını geliştirmek için rahatlıkla kullanılabileceği öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis presents a methodology for an overall assessment of the Turkish Discourse Bank (TDB), a linguistic resource where discourse relations overtly expressed by discourse connectives have been identified and annotated with the two arguments they relate. We provide a quantitative and qualitative assessment of the TDB in order to establish the reliability of this discourse resource for Turkish and suggest that our methodology can be utilized for reliability evaluations of other annotated corpora. Our quantitative evaluation consists of calculating in depth statistical measures using the Kappa statistic and extra evaluators originally used in evaluating information retrieval systems. A two-way methodology for calculating the agreement statistics is proposed: a Common Arguments approach and an Overall approach. Although the Overall approach is effective on its own, we propose a comparison of these two approaches, which enables to pin point sources of disagreements more accurately. As part of our qualitative evaluation we present a novel effort to automatically identify discursive uses of phrasal expressions that have been annotated systematically alongside explicit discourse connectives in the TDB, given any Turkish text. Our cascaded model, outperforms all previous and baseline models achieving full recall and providing 99.95% accuracy, and can be utilized to effortlessly enlarge the coverage of the TDB.
Benzer Tezler
- Mimarlıkta döngüsel tasarım yaklaşımı: Karar verme mekanizmaları için kavramsal bir çerçeve
Advancing circular design in architecture: A framework for decision-making mechanisms
AYŞE CEYLİN CEYDA HÜNDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM BİRGÜL ÇOLAKOĞLU
- Beaux Arts kökenli bir mimar olarak Alexandre Vallaury'nin meslek pratiği ve eğitimciliği açısından kariyerinin irdelenmesi
Alexandre Vallaury, an architect with Beaux Arts background : His career as an architect and a professor
SEDA KULA SAY
- A policy analysis and recommendation for combating against the VAT fraud problem in Turkey
Başlık çevirisi yok
ERTAN GÜVENDİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
EkonomiDuke UnıversıtyPROF. GANGADHAR PRASAD SHUKLA
DOÇ. DR. SANDEEP BHATTACHARYA
- A case study on cognitive discourse functions (CDF) of IB diploma program students in the Turkish context
Türkiye bağlamında IB diploma programı öğrencilerinin bilişsel söylem işlevleri (BSİ) üzerine bir durum çalışması
YASEMİN ERVA ÖNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiYabancı Dil Olarak İngilizce Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH ÖZCAN
PROF. DR. HATİCE GÜLRU YÜKSEL
- Discourse on democracy: the Turkish debate between 1945-1950
Demokrasi söylemi: 1945-1950 döneminde Türkiye'deki tartışmalar
FAHRİYE ÜSTÜNER
Doktora
İngilizce
1993
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜNAY MUHARREM