İlköğretim öğrencilerinde zorbalık eğilimini azaltmaya yönelik bilişsel davranışçı bir müdahale programının geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Developing a cognitive behavioral intervention program to reduce bully tendencies in primary school children and the program effectiveness
- Tez No: 384129
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. GÜNAY SERAP TEKİNSAV SÜTCÜ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel davranış terapileri, Bilişsel davranışlar, Siber zorbalık, Zorbalık, Ölçekler, Önleyici müdahale, İlköğretim, İlköğretim öğrencileri, Cognitive behaviour therapy, Cognitive behaviours, Cyberbullying, Bullying, Scales, Preventive intervention, Primary education, Primary education students
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinde zorbalık eğilimini azaltmaya yönelik bilişsel davranışçı bir müdahale programının geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla 4 ortaokuldan 5. ve 6 sınıf öğrencileri arasından Zorba-Kurban Ölçeği Zorbalık Uygulayan Testi puanlarına göre belirlenmiş 54 öğrenci Bilişsel Davranışçı müdahale grubuna (20 öğrenci), plasebo kontrol grubuna (16 öğrenci), hiçbir müdahale almayan kontrol grubuna (18 öğrenci) atanmıştır. Grup çalışmaları 13 hafta yürütülmüştür. Katılımcılara müdahale öncesi, sonrası ve 4 aylık izlemde Zorba-Kurban Belirleme Ölçeği, Coopersmith Öz Saygı Envanteri, Çocuklar ve Ergenler için Empati Ölçeği ve Çocuklar için Zorbalıkla ilgili Bililer Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler tekrarlayıcı ölçümler için varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarında grup x zaman etkileşimi açısından ölçek puanlarında anlamlı bir farklılaşma olmadığı görülse de zorbalık puanı üzerinde zamanın ana etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuş ve ortaya çıkan anlamlı farklılaşmanın Bilişsel Davranışçı müdahale grubu ve plasebo kontrol grubu ön test ve son test zorbalık ölçümleri arasında ki farklılaşmadan kaynaklandığı, her iki grupta da son testte zorbalık puanının düştüğü saptanmıştır. Benzer şekilde zorbalıkla ilişkili bilişler puanı üzerinde zamanın ana etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Ana etki açısından ortaya çıkan anlamlı farklılaşmanın Bilişsel Davranışçı müdahale grubunun ön test ve son test zorbalık ölçümleri arasında ki farklılaşmadan kaynaklandığı, son testte zorbalıkla ilgili bilişler puanının düştüğü bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The goal of this study was to develop a cognitive-behavioural programme aiming to reduce the bullying among elementary school children and evaluate its efficacy. Fiftyfour students from the 5th and 6th grades were assigned to cognitive-behavioural intervention group (20 students), placebo control group (16 students) and no intervention control group (18 students) according to their scores based on Child Form of Bully-Victim Determination Scale“bully”subscale. The group intervention was runned for 13 weeks. The students filled at the Child Form of Bully-Victim Determination Scale, Coopersmith Self Esteem Inventory, Empathy Scale for Children, and Adolescents and Inventory of Cognitions Related to Bullying for Children, and before and after the intervention and during 4 months follow up. All the scores were analyzed using repeated measures Anova. Results showed that, although there were no significant difference between group x time interaction, the scores related to bullying had a significant relation with time. This significance was related to the difference between Cognitive Behavioral intervention group's and placebo group's scores in before and after tests. In both groups the bullying scores decreased significantly. One other finding suggested that the cognitions related to bullying had a significant relation with time. This significance was thought to be related with the difference between before and after tests in the Cognitive Behavioral intervention group. The decrease in the bullying scores was significant after the group intervention.
Benzer Tezler
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ
- Türk ve yabancı uyruklu öğrencilerin akran zorbalığı deneyimlerinin görünümü: Gaziantep ili örneği
An overview of peer bullying experiences of Turkish and foreign national students: The case of Gaziantep province
İBRAHİM HALİL ASİLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiGöç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM TANRIKULU
- Siber zorbalıkla ilgili değişkenlerin incelenmesi ve gerçeklik terapisi yönelimli bir müdahale programının siber zorbaca davranışlar üzerindeki etkisi
The analysis of variables about cyber bullying and the effect of an intervention program with tendency to reality therapy on cyber bullying behaviors
TAŞKIN TANRIKULU
Doktora
Türkçe
2013
PsikolojiSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇ
DOÇ. DR. OSMAN TOLGA ARICAK
- The effect of bullying management training on bullying behaviours of elementary school students
Zorbalık deavranışlarıyla başa çıkma eğitiminin ilköğretim öğrencilerinin zorba davranışları üzerindeki etkisi
FUNDA KUTLU
Doktora
İngilizce
2005
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL AYDIN
- Örnek olay temelli sanal zorbalık ile ilgili kısa filmlerin ortaokul öğrencilerinin sanal zorba/mağdur, farkındalık, empati düzeylerine ve baş etme stratejilerini öğrenmelerine etkisi
The impact of case-based cyberbullying short films onto secondary school students' cyber bully/victim, awareness, empathy levels, and learning of coping strategies
ÖMER FARUK GÖKMEN
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BARIŞ HORZUM