Tiyatro'da ortaklaşa yaratım ve Türkiye'deki yansımaları (Devising theatre)
Collaborative creation in theatre and its reflections in Turkey (Devising Theatre)
- Tez No: 357522
- Danışmanlar: PROF. ZELİHA BERKSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Ortaklaşa Yaratım Tiyatrosu, ortaklaşa yaratım, yaratım ortağı, Tiyatro, Devised Theater, Devised Performance, Devising, Deviser, Collaborative Creation, Ugly Human-ling, Devised theatre, Theatre
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Tiyatro Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, yirminci yüzyılın ikinci yarısında tiyatronun genel kabul görmüş üretim şekline bir alternatif olarak ortaya çıkan 'Ortaklaşa Yaratım Tiyatrosu'nun (Devised Theatre) gelişimiyle tiyatronun yaratım aşamasındaki süreçlerin ve bunlara ilişkin işleyişin farklılaşmasını, yaratımın ortaklaşmasıyla ortaya çıkan dinamikleri ve bir yaklaşım olarak 'ortaklaşa yaratım' olgusunu incelemektedir. Beş bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, Ortaklaşa Yaratım Tiyatrosu'nun tanımı ve bir giriş niteliğinde kısa tarihi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ortaklaşa yaratım tiyatrosunda, yaratım ortaklarının çalışma süreçlerindeki rolleri ile ortaklaşa yaratım sürecinde oyunculuk çalışmaları ve doğaçlamanın işlevi, metnin oluşturulması, sahneleme, tasarım gibi yaratım sürecini kapsayan bileşenler ve bu bileşenlerin birbirleriyle etkileşimine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, Amerika'da, Fransa ve İngiltere'de ortaklaşa yaratım tiyatrosunun gelişiminde anahtar rol oynayan topluluklar ve Türkiye'de ortaklaşa yaratım tiyatrosu unsurlarını kullanarak veya çalışma modeline yakınsayan yöntemlerle çalışan toplulukların çalışmalarına değinilmektedir. Dördüncü bölümde, ortaklaşa yaratım tiyatrosunun kaynakları ve üretim süreçlerinde yararlandığı biçimler üzerinde durulmuştur. Beşinci bölüm, oyunculuk ve yaratıcı ortaklık bağlamında bir örnek incelemesi olarak Oyun Deposu tiyatro topluluğunun“Çirkin İnsan Yavrusu”oyununa ayrılmış, oyun ortaklaşa yaratım tiyatrosunun bileşenlerini oluşturan çalışma pratikleri üzerinden çözümlemeye tabii tutulmaktadır. Böylece 'Ortaklaşa Yaratım Tiyatrosu' olgusuna bütünlüklü bir bakış geliştirilmeye çalışılmıştır. Tezin amacı günümüzde ortaklaşa yaratım tiyatrosu süreçlerinin bütünlüklü yapısının bir tiyatro yapma biçimi olarak başta oyunculara ve tiyatro yapanlara sunduğu yaratıcılık olanaklarının araştırılması ve oyuncunun bir tiyatro üretim sürecine yaratıcı katkısını maksimuma ulaştıran, oyuncuyu her açıdan etkin bir yaratıcı olarak konumlayan ve Türkiye'de örneklerine görece az rastlanan bu tiyatro yapma biçiminin incelenmesine yönelik katkıda bulunmaktır.
Özet (Çeviri)
This thesis focuses on the development of 'Devised Theatre' which emerged in the second half of the 20th century as an alternative method to generally accepted forms of theatre making. So 'devised theatre', as a form of collaborative theater making, is examined. A brief historical context of 'Devised Theatre' is explored in the first chapter of this study. In the second chapter, deviser roles in production processes, acting in collaborative devising process, the role of improvisation and the elements of devising such as creating a text, staging/presentation, designing and all these processes' interactions are explored. The key companies in devised theatre in the United States, France and England are examined. Also some examples in Turkey is explored where Devised Theatre's elements or the similar methods are used by some companies. The fourth chapter focuses on the sources and forms that provide basis to devised theatre. The final chapter, provides the practical and theoretical analysis of“Çirkin İnsan Yavrusu”(Ugly Human-ling) of Oyun Deposu company as a case study. The aim of the thesis is to explore the creative potential which devising process and collaborative creation as a form of theater making, presents to performers and to all those who involve in theatre making, and to contribute to the analysis of a rare theatre making mode in Turkey, devised theatre, which positions performers as an active deviser by all means and puts a strong emphasize on their creative contribution.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- An'da doğan tiyatro: Doğaçlama sanatının küresel yolculuğu ve Türkiye yorumları
Theatre born in the moment: The global journey of improvisational art and its interpretations in Turkey
SIDIKA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sahne ve Görüntü SanatlarıAtatürk ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. TAMER TEMEL
- Vibrating with the Anatolian Tectonic Plate: Embodied experiences of Istanbul's future earthquake
Anadolu Tektonik Levhası ile titreşmek: İstanbul'da beklenen depremin bedensel deneyimleri
DORUK BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. E. ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
DR. ROBERT O. BEAHRS
- Devising affects
Ortaklaşa yaratımın tesiri
DİDEM KRİSTAL
Doktora
İngilizce
2024
Sahne ve Görüntü SanatlarıYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYRİN ERSÖZ
- Çocuk tiyatrosunda çocuğun deneyimini ve özneliğini merkeze almak
Başlık çevirisi yok
CANSEL KADEMLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sahne ve Görüntü SanatlarıKadir Has ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM HEMİŞ