Erzurum ve ilçelerindeki hıristiyan mimarisi
Christian architecture in Erzurum and its surdoundings
- Tez No: 31070
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMZA GÜNDOĞDU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Erzurum, Hristiyan mimarisi, Hristiyanlar, Kiliseler, Mimari eserler, Erzurum, Christian architecture, Christianies, Churchs, Architectural works
- Yıl: 1994
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
m ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ ERZURUM VE ÇEVRESİNDEKİ HIRİSTİYAN MİMARİSİ Haldun ÖZKAN Damşman:Prof.Dr. Hamza GÜNDO?DU Erzurum ve çevresinde yaşayan Hıristiyanların inşa ettikleri kiliseler sağlam veya kalıntılarıyla günümüze ulaşmışür.Eserler, plan, mimari ve süsleme özelliklerine göre gruplara aynlmaktadır.Erzurum ve İlçelerindeki kiliselerin, yakın çevredeki diğer kiliseler ile benzerlikleri söz konusudur. Bu yapıtlar, Bazilikal planlı, Haç Planlı, Merkezi planlı, Karma planlı ve Kaya Kiliseler olmak üzere beş grup altında smrflandınlmaktadır.Üzerinde inceleme yapılan yirmi kiliseden onu Bazilikal formda, dördü Haç planlı, ikisi Karma planlı, ikisi Merkezi planlı ve diğer ikiside Kaya kilisesi olarak inşa edilmiştir. Bölgedeki kuşelerin büyük bir kısmı bazilikal formda olup, tek veya üç netli olarak düzenlenmiştir. Bölgedeki kiliseler içerisinde en önemli grubu Karma planlı kiliseler oluşturmaktadır. Plan, mimari ve süsleme özellikleri bakmamdan diğer kiliselerden oldukça farklı özelliklere sahiptirler.Tao Bölgesi olarak isimlendirilen yörede yapılmış bu kiliseler üç farklı planın birleştirilmesi ile (Yunan Haçı, Bazilikal ve Trikochos) oluşmuştur.Özellikle bu üç planın oluşturduğu Karma plan düzenlemesi Tao Bölgesine ait bir özellik olarak karşımıza çıkmaktadır. Mimari formlar dış mimari ve iç mimari olarak iki ana başlık allında toplanır.Plan düzenlemelerine göre, dış mimaride giriş düzenlemeleri, pencere ve kemer formlarının farklılıkları ortaya konulurken, iç mimarinin farklılığını da üst örtü ve pastaphorion hücreleri belirlemektedir. Kiliselerdeki bezeme ise bitkisel, geometrik, figürlü plastik ve fresko olarak dört ayrı grupta yapılmıştır.Tezyinatin tamamına yalanı Öşkvank ve Haho kiliseleri üzerinde toplanmıştir.Bu kiliselerdeki bezemenin oldukça ince işçiliğe sahip olması, diğerlerinden ayrılan yönüdür. Malzeme ve duvar tekniği olarak, erken tarihli kiliselerde dışta kesme taş, içte ise harç ve molozdan oluşan dolgu malzemesinin kullanıldğı yaygındır. Erzurum ve çevresindeki kiliselerin farklı kültürler tarafından inşa edildikleri açıkça görülmektedir.Kiliselerin mimari ve süsleme özellikleri ile bunları oluşturan mimari parçaların işlenişleri kültürlerin farklı özelliklerini yansıtmaktadır.
Özet (Çeviri)
CHRISTIAN ARCHITECTURE İn ERZURUM and ITS SURDOUNDINGS Some of the chapels built by the Christians who lived around Erzurum have been completely preserved up to the present day while only the remains of others can still be seen in the area. These buildings can be divided into some groups by their plans and architectural or ornamental features. The chapels built in the central area have some resemblances with those in the environs. They may be classified according to the different plans on which they are situated. Of the twenty chapels studied, ten are seated on Basilica -type plans, four on Crossshaped plans, two on central-type plans and another two are rockchapels. As it is seen, a great majority of the chapels are seated on basilical plans with single or triple nefis. The most remarkable group of chapels appears to be the ones which are seated on a combined plans of Basilical and Cross-shaped ones. These chapels are distinguished with their architectural and ornamental features among others. These chapels, built in the area known as Tao, are seated on a combined plan of there different types : Grek Cross, Basilical and Trikonchos. This type of plan seems to be peculiar to Tao area. The differences are marked by exterior architectural characteristics. The main entrance design, window and vault forms constitute the differences from the other type of chapels, while some interior features such as roof and postophorion cells seem to be the distinguishing elements. The ornamentation can also be considered in four groups : The chapels are decorated with plant forms, geometric patterns, plastic figures and frescoes. Almost all of the decorations can be clearly seeji in öşkvank and Haho chapels. The ornaments in the chapels, which seem to be the production of fine and delicate workmanship, are quite different from those found in others. The walls of the chapels of early period appeared to be covered by hewn stones in the outer and inner surfaces and filled with a stuff of mortar and rubble stones. It became obvious that the chapels in Erzurum were built by people of different cultures. These differences are reflected by their architectural and decorative features as well as the workmanship seen on the very pieces and fragments of the building elements.
Benzer Tezler
- Maltepe ve Kartal ilçelerindeki halkın Türk halk müziği ile olan ilişkileri
Başlık çevirisi yok
SÜREYYA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. ŞENEL ÖNALDI
- Erzurum ilinde korungada zarar yapan Bembecia scopigera (Scopoli) (Lepidoptera sesiidae)'nın biyo-ekolojisi, bulaşıklık oranı ve doğal düşmanları
Bioecology, infestion rate and natural enermies of Bembecia scopigera (Scopoli) (Lepidoptera, sesiidae) pest of sainfiin in Erzurum
LEVENT GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
ZiraatAtatürk ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞABAN GÜÇLÜ
- Erzurum ve ilçelerinde üretilen balların analitik özellikleri
Analytical characteristics of honeys produced in Erzurum and its provinces
MURAT TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Gıda MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİ KELEŞ