Türkiye Türkçesinde ünlü ünsüz etkileşimleri
Vowel consonant interaction in Turkish
- Tez No: 302049
- Danışmanlar: PROF. DR. İCLAL ERGENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-ünsüzler, Ses bilgisi, Ses bilim, Ses spektrografisi, Sesbirim, Türkiye Türkçesi, Türkçe, Ünlü değişmeleri, Ünlü uyumu, Grammer-consonants, Phonetic, Phonology, Sound spectrography, Phoneme, Türkiye Turkish, Turkish, Vowel changes, Vowel harmony
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkçe ünlülerin izole hallerindeki ve ünsüzlerle etkileşimde oldukları hallerdeki formant frekanslarının görünümlerini listelemek, varsa benzerlik ve farklılıkların ortaya konarak nedenlerinin anlaşılmaya çalışılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yaşları 22 - 28 arasında değişen 15 deneğe olası tüm ünlü ünsüz bileşimlerini kapsayan 800 ayrı ünlü ünsüz bileşimi okutulmuş, deneklerin okudukları veriler, izole hallerinde hem de ünlü ünsüz bileşimlerinde olacakları şekilde bölütlenerek Praat programında çözümlenmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak tüm olası ünlü ünsüz bileşimlerini kapsayan 19,200 bileşim oluşturulmuş ve çözümlenmiştir. Çözümlemelerde ünsüzler ile etkileşime giren ünlülerin formant değerleri açısından değişime uğradığı saptanmıştır. Bu değişimlerin F1 frekansında daha tahmin edilebilir bir görünümü varken F2 frekansında bu değişimlerin yönü ve oranı tahmin edilemez ve bir tutarlılık göstermeyen bir görünüm sergilemiştir.Bu bulgular sonucunda; etkileşimlerde aynı konumda olan ünsüzlerin yaptıkları etkiler açısından benzerlik gösterdiği saptanmış ayrıca çıkış biçimleri, çıkış yerleri, ötümlülük ya da ötümsüzlük açısından benzerlik gösteren ünsüzlerin etkilerinin kendi içlerinde benzerlikler gösterdiği bilgisine ulaşılmıştır. Tüm ünlüler arasından ise |İ| ünlüsünün, ünsüzlerle etkileşimde etkilenmeye en açık ünlü olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
In the present study, it is aimed to list and research the formant frequencies of isolated vowels and vowels that are in interaction with consonants. And by doing so we aim to reveal the similarities and differences and the reasons behind them. To do so we ask 15 subjects, in the 22 to 28 age range, to read 800 vowel and vowel-consonant combinations. The data the subjects have read is cut to produce both isolated vowel and vowel-consonant data and then that data have been analysed in Praat program. Analyzed data formed a total of 19,200 different combinations and then all that data have been analysed. The data indicated that the vowels those are in interaction with the consonants are changed in terms of formant frequencies. And it has been seen that in these changes the formant frequency F1 is more coherent and predictable than the formant frequency F2. In F2 the direction and the changing ratios have shown no coherency.It has been observed on the findings that, the position of the consonants are crucial on the effect they do to vowels. In the interactions of vowel and consonants showed similar effects on vowels from similar positioned consonants. We have also seen the consonants; with similar style of articulation, site of origin has similar effects on vowels. Also voiced and voiceless consonants have different effects on vowels. Also it has been clarified that the most vulnerable vowel to the effects of consonants is the vowel |İ|.
Benzer Tezler
- Türkiye Türkçesinde alıntı sözcüklerde görülen ses olayları üzerine bir inceleme
An investigation on the sound events which seen on the borrowed words of Turkey Turkish
VEYSEL İBRAHİM KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN ALKAYA
- Kırgız Türkçesinde isim yapma
Кыргыз тилиндеги атоочтун жасалышы
TATYANA NURİAHMETOVA
Doktora
Kırgızca
2012
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA S. KAÇALİN
DOÇ. DR. MEVLÜT GÜLTEKİN
- Kazak Türkçesi'ndeki ikilemelerin Türkiye Türkçesi'ndeki ikilemelerle karşılaştırılması
Comparison of the assonant doublets in Kazakh Turkish with the ones in Turkey Turkish
HATİCE UYGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NERGİS BİRAY
- Türkmence-Türkçe sözlüke göre Türkmen Türkçesinde kelime yapımı
Word formation in Türkmen Turkic according to the Türkmen-Türkish dictionary
ESİN ALTINEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEVLÜT GÜLTEKİN
- Abdullah Kahhar“Muhabbat”adlı hikayesinin Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesi eş zamanlı ses incelemesi
Başlık çevirisi yok
OZAN DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN KOÇ