Geri Dön

Modernleşmeyi reklam metinleriyle okumak: 1928-1950 yılları arasında Türkiye'de ilan/reklam

Reading modernization via advertisement text: Publicity/ advertisement in Turkey between 1928- 1950

  1. Tez No: 228015
  2. Yazar: GİLMAN SENEM GENÇTÜRK HIZAL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. METİNAY İNCEOĞLU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İletişim Bilimleri, Halkla İlişkiler, Communication Sciences, Public Relations
  6. Anahtar Kelimeler: Gösterge bilim, Modernleşme, Reklam çözümlemesi, Semiotics, Modernization, Advertisement analysis
  7. Yıl: 2008
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada 1928 ve 1950 yılları arasında Hakimiyet-i Milliye, Ulus ve Cumhuriyet gazetelerinde yayınlanan Sümerbank-Yerli Malları Pazarı, İnhisarlar İdaresi ve Milli Piyango İdaresine ait 65 reklam metni göstergebilimsel yöntemle çözümlenmektedir. Çalışmada gösteren ve gösterilenden oluşan gösterge düzlemi, birincil anlamlandırma düzlemi ve ikincil anlamlandırma düzlemi, dizisel ve dizimsel düzlem, metonim ve metafor düzlemi ve mit çözümlemesi reklam metinlerinin çözümleme katmanlarını oluşturmakta ve reklam metinleri gündelik hayattaki farklı metinlerle metinlerarası bir düzlemde okunmaktadır.Çalışmada reklam metinleri, Cumhuriyet'in ilk döneminde ?Garplılaşma?, ?Asrileşme? ve ?Muasır Medeniyet Seviyesine Ulaşma? ile ?milliyetçilik? ve ?medeniyetçilik? arakesitinde üretilen modernleşme söyleminin mekanı olarak ele alınmaktadır. Buna bağlı olarak sözkonusu metinler modern ve Batılı yaşam tarzı bağlamında, zaman, mekan ve beden ekseninde modernleşme söylemini yeniden üreten, doğallaştıran ve mitleştiren metinler olarak anlamlandırılmaktadır.Devlet yalnızca pazarda tekil bir üretici olarak eyleyen değil, dikey bir biçimde bütünleşerek onu denetleyen malın pazara ulaşma hızını ve dağıtımını belirleyen bir tekel olarak karşımıza çıkmaktadır. Buna koşut olarak devletin reklam metinlerinin üretilmesinde bir reklamveren olarak katılımı gözönünde bulundurulduğunda yalnızca siyasal ekonomik alanda değil toplumsal kültürel alanın simgesel görünümlerine ve dönüşümlerine müdahale eden, denetim ve iktidar sahibi bir eyleyen olarak billurlaşmaktadır.Bu zeminde üretilen reklam metinleri, Cumhuriyetin ilk döneminde ulus-devletin inşa sürecinde hem ?hayal edilen ulusun?, resminin çizildiği hem de bu resmi çizen devletin kendi gösterisini yaptığı metinlerden biri olarak işlemektedir. Reklam metinleriyle, tüketim, tüketici- vatandaşa bir görev olarak bildirilmekte, böylelikle tüketici-vatandaşın modern ve batılı yaşam tarzına dahil olarak kimliğinin onaylanabilmesi adına yapıp etmesi gerekenlerin sunulduğu belirtilebilir.

Özet (Çeviri)

This thesis comprises the semiotic analysis of 65 advertisement texts of the Sümerbank ? Yerli Malları Pazarı (Domestic Good Market), the İnhisarlar İdaresi (State Monopoly Administration) and the Milli Piyango İdaresi (National Lottery Administration) published in the Hakimiyet-i Milliye, Ulus and Cumhuriyet newspapers between 1928 and 1950. The semiotic planes of the signifier and the signified, the first level of signification and the second level of signification, the syntagmatic and paradigmatic planes, the metonymic and metaphoric planes, and the myth analysis work together to form the layers of analysis pertaining to the signification of advertisement texts throughout the thesis, while the advertisement texts are interpreted according to the principles of intertextuality with various content taken from daily life.The advertisement texts in the thesis are taken into consideration as the expression of modernization at the intersection between the Westernization, ?modernization? and ?attainment of a high level of civilization? as well as ?nationalism? and ?civilizedness? in the first period of the Republic. Along these lines, the texts in question have been interpreted as texts that reproduce, naturalize and mythologize the expression of modernization on the axes of time, space and body within the context of a modern and Western life-style.The State appears not only as the sole producer in the market, but also as a monopolist that controls the market and dictates the pace at which the commodity should reach the market and how it should be distributed in a vertically integrated manner. Hence when the active part of the State as an advertiser who participates in the production of advertisement texts is taken into consideration, the role of the State as an omnipotent agent is crystallized correspondingly not only in the political/economic arena but also in the social/cultural arena where it has the ability to intervene into the scapes of symbolic transformation.The advertisement texts, produced during the establishment of the nation state in the first period of the Republic on this basis, functions on the one hand as a text where the image of the ?imagined nation? is created, and on the other hand as the parade of the state that creates the image. It can be said that via the advertisement texts, consumption is proclaimed as a duty to the consumer/citizen, while the things that the consumer/citizen should do in order to become a member of the modern society, to pursue western life-style and have this identity approved are declared.

Benzer Tezler

  1. Sosyo-kültürel bir olgu olarak yaşam tarzının reklam metinlerine yansıması: Teorik ve uygulamalı bir çalışma

    The Reflection of life style in advertisement texts as a socio-cultural phenomenon: An emprical and theoretical study

    SÜLEYMAN KARAÇOR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Halkla İlişkilerSelçuk Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ORHAN GÖKÇE

  2. Medyaların Türk toplumu`nda popüler kültüre etkisi

    The Impact of the popular culture in the Turkish society

    NAJDA ÇILBIYIKOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Radyo-Televizyonİstanbul Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ARİF ESİN

  3. Tarihsel süreç içerisinde Türkiye'de ambalaj grafiği

    Graphic design on packaging in historical process in Turkey

    EVREN KAYHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Güzel SanatlarMarmara Üniversitesi

    Grafik Ana Sanat Dalı

    PROF. SEMA ILGAZ TEMEL

    DR. İLHAN BİLGE

  4. Modernleşme sürecinde Bursa kentinin mekansal ve sosyal değişimi (1860-1910)

    Spatial and social change of Bursa in the period of modernization (1860-1910)

    ZEYNEP DÖRTOK ABACI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Kamu YönetimiUludağ Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN ERTÜRK

  5. Büyük alışveriş merkezlerinin aile içi tüketim alışkanlıkları üzerinde etkisi (Konya örneği)

    The influence of big shopping malls on the consumption habits of the family members (the case of Konya)

    MEHMET ALİ AYDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    SosyolojiSelçuk Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. MUSTAFA AYDIN