Medyaların Türk toplumu`nda popüler kültüre etkisi
The Impact of the popular culture in the Turkish society
- Tez No: 94323
- Danışmanlar: PROF. DR. ARİF ESİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, Sosyoloji, Radio and Television, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Kitle iletişim araçları, Kültürel etki, Medya, Popüler kültür, Radyo, Televizyon, İletişim, Mass media, Cultural effect, Media, Popular culture, Radio, Television, Communication
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada, sosyalleşmenin öncül koşullarından biri olan iletişimin, bu oluşumu kitle iletişim araçları yoluyla toplumsal olarak gerçekleştirirken oynadığı rolün toplumsal yaşamdaki yeri ve günlük popüler yaşam üzerindeki etkileri incelenmiştir. Medyaların Türk Toplumu'nda popüler kültüre etkisini konu alan bu çalışmada, konunun daha iyi anlaşılır olması için birinci bölümde iletişim olgusuna kuramsal yönden değinilmiştir. Çünkü kitle iletişim alanını anlamada temel bir takım bakış açılarına, kuramsal bakış açılarına değinmek, konuyu kuramsal yönden anlamak açısından açıklık getirebilir. Bunun için daha önce medya konusunda yapılmış kuramsal araştırmalardan yararlanılmıştır. Konuya çeşitli yönlerdenbakış açıları dile getirilmiştir. Birinci bölümde yapılan bu açıklamaların nedeni, toplum ve iletişim mekanizmalarının birbirinden ayrı şeyler olmadığını birbirlerinin uzantısı olduğu gerçeğini ortaya koymaktır. Kitle iletişim sistemine genelde iki büyük kuram açısından yaklaşılabilir. Gerçekte ise bu kuram safhası karmaşıklığı da kendi içinde taşır. Bu karmaşıklığa yol açan neden; kuramların temelde benzeşmelerinden ileri gelmektedir. Daha iyi anlaşılabilir olması açısından, ikili bir ayırımlama ile incelendiğinde bu kuramlara tutucu ve değişimci kuramlar adı, yapılan çeşitli araştırmalar ve incelmeler sonucu verilmiştir. Birinci bölümde de bunlarda yararlanılmıştır. İletişim kuramına yaklaşım araştırılıp nitelenirken üç değişik noktadan hareket edilebilir. 1 -Bunlardan birincisi, kuramın öne sürdüğü varsayımların ideolojik yapısıdır. Başka bir deyişle insanın durumunu çevreyi ve içinde yaşadığı düzeni ne yönde algıladığı, bunları değiştirmeyi mi yoksa insanın çevreye uydurulması gerektiğini mi algıladığını sorgulamak. 2-İkinci nokta, araştırmanın konusu ve sorduğu sorularla ilgilidir. Araştırmacı düzenin meşruluğu ve evrenselliğini kabul eden düzenin parçalarının etkili bir şekilde çalışmasını sağlamaya yönelik sorular ve bunların çözümü ile mi ilgileniyor, yoksa seçtiği konular ve sorduğu sorularla düzenin tarihsel yapısı, çatışmaları ve örneğin iletişimin bu yapıdaki yeri, rolü, ideolojik niteliği üzerinde mi duruyor. 3-Üçüncü nokta, araştırmada kullanılan inceleme yöntemi ile ilgilidir. Sorunlara yanıt aranırken anket düzenleme ve ölçekbelirleme gibi tekniklerin temel olarak mı yoksa salt bilgi edinmenin araçları olarak mı değerlendirdiği; kısacası toplumsal olguları soyutlayarak bütünlükten kopartarak anlamaya çalışan tekniklere mi ağırlık verdiği yoksa bunları niteliksel özellikleri yakalamada, anlamada yardımcı olarak mı gördüğü üzerinde durulmaktadır. Yine de bu hareket edilen noktalarla varılan her iki türlü yaklaşımın da kendi içinde homojenlik taşıdığını anlamak oldukça güçtür. Her iki grup içinde de çeşitli, birbiriyle çatışan yaklaşımlar vardır. Ancak yine de bu yaklaşımlar temelde belli bir toplum yapısı ve değişimi kuramına dayanır. Örneğin tutucu okuldaki sayısız kuram aynı kuramsal varsayımlara dayanır. Ve farkları psikoloji, sosyoloji ekonomi gibi farklı uygulama alanları, kişi örgüt gibi uygulama düzeyleri ve düzeni korumada ve uygulamada ortaya çıkar. Aynı biçimde değişimci okul içindeki yaklaşmalar da ekonomi, sosyoloji, politik ekonomi, tarih, antropoloji, dilbilim, edebiyat ve kültür gibi geniş alanlara eğilmeleri ve Marks'ın görüşlerini farklı yorumlamaları ve değişimde tutulacak yolun biçimi konusunda ayrılırlar. Gerçi demokratik ülkelerde demokrasi ve özgürlük içinde süren gruplar arası rekabet sonucu her türlü düşünce ve anlatma özgürlüğü egemen bir karakterdir. Fakat rekabet eden grupların iletişim kanallarını kullanma olanakları mükemmel değildir. Kitle iletişiminin kitle toplumlarında olduğunu kabul etmek doğru değildir. Bu tür kabul belirli bir kitle topumu ve kitle insanı görüşünden gelir. ZC YÜKSEKÖĞRETİM KURULO DOKÜMANTASYON MEtKE^Kitle iletişim alanındaki ilk çalışmalar basın, radyo ve sinemaya gösterilen ilginin artması ile Amerika ve Avrupa'da başlamıştır. 1900 ile 1930'un sonlarına kadar olan dönemde, kitle iletişim araçlarının, fikirleri biçimlendirme, davranışları yönlendirme direniş olsa bile, siyasal sistemleri kabul ettirme yönündeki gücünün kesin olduğuna inanılıyordu. 1990'ların başında kitle iletişim araçlarının etkisi hakkında iki farklı görüş vardı: Birinci görüşe göre; halk sürekli büyüyen dünya ile bağını yitirmişti (Katz ve Lazarsfeld'e göre) ve kitle iletişim araçları dünyayı, halkın ulaşacağı yere koyarak bu bağı yeniden kuracaktı. İkinci görüş; kitle iletişim araçlarını, demokratik toplumun tahribine çalışan araçlar olarak kabul etti. Önce basın, sonra radyo, savunmasız okuyucuların ve dinleyicilerin beynine fikirleri sokabilecek, güçlü silahlar olarak görüldü. Kitle iletişim araştırmalarının pazarlama tekniklerinden çıktığı bilinmeyen bir şey değildir. Örneğin reklam araştırmalarından mümkün olan en büyük payı almak için her araç ve acentenin en kesin, doğru ve dolayısıyla eleştirilere olanak vermeyen ölçme teknikleri geliştirmeleri bilinen gerçeklerdir. McQuail'e göre ise kitle iletişim araçlarının etkisi hakkındaki bilgimiz yalnızca toplumsal bilimlere yönelmiş araştırma sonucu değil, aynı zamanda kitle iletişim araçları sanayisinin gereksinimi ve özellikle, reklamın etkinliği ile olan ilgiden çıkar. Dolayısıyla bilimsel incelemeler, bu pratik çıkarları ya da zararlı etkileri engellemek için toplumdaki merak tarafından biçimlendirilmiş bir durum tarafından yapılmaktadır.Kültür ve topluma yönelik sonuçlar, bu kurumlarda uyuşulmayan etkenlere bağlıdır; özellikle gerçeğin sunulan biçiminin nitelik ve olabilirliği gibi. Aynı şekilde genel olarak eldeki kuramlar kitle iletişim araçlarının olağanüstü çekiciliği olduğu temelinde de birleşmektedirler. Çeşitli durumlara göre değişik sorular sorulmaktadır. Kitle iletişim araçları insanların kimi önemli gereksinimlerini mi karşılamaktadır? Böyle ise gereksinmelerin niteliği nedir? Başka bir seçenekte ise, şu sorulabilir; iletişim araçlarına gereksinim yoksa, sadece dayatılmış ve yapay isteklerin mi sonucudur? İnsanların sosyal hayata katkıları gerçek midir, sağlıklımıdır? İletişim araçlarının ortaya çıkarttığı çok çeşitli sonuçların neler olduğu sorusu kuşkusuz güdüleme ve bunların kullanım sorunlarını da ortaya atacaktır. Kitle iletişim araştırmalarının toplumsal gücü üzerinde, etki araştırmalarıyla çok durulmuştur. Sonuç olarak tutucu aydınlar, olan, olması veya olmaması gereken arasındaki açıklamalarında sonuçta zorunlu olarak, olanı desteklemeye ulaşıyorlar. En büyük korkuları da bütün kitle iletişim araçlarının içerik bakımından uyum içinde olması, buna karşı çare de araçların ve eğildikleri konuların çok çeşitli olması. Yani nicelik, uyumlu niteliğin olmamasına garanti olarak sunuluyor. Her kavramın başın kitle terimi eklenen bir toplumda aranan bireyselcilik mi, yoksa kitleler halinde uyum mu? Toplumsal, açık seçik ve tek anlamlı bir süreç değildir. Karmaşıklığın hüküm sürdüğü böylesi bir süreçte kitle iletişim araçlarının toplumun sosyalleşmesinde^ etkisi de oldukçakarmaşıktır. Bu aşamada herhangi bir görüşün bu etkileşimde öncelik sahibi, söz sahibi olduğunu söylemek saçma olacaktır. Medya sözcüğünün günlük yaşayışın bir parçası haline gelişiyle birlikte yaşanan değişimler sosyal yapıyı etkilemektedir. Çünkü kitle iletişim araçları gündelik hayatın bir parçası haline gelmiştir. Kitle iletişim araçları, toplumsalı üretenler aynı zamanda onu yıkmakta ve ürettiği kitleler tarafından emilmekteyse sonuçta anlamsız bir tanıma dönüşmektedir. Her iki araştırmacı grup için de kitle iletişim araçları çok karmaşık rollere sahiptir. Çünkü bu karmaşıklık temelde toplumsal yapıların karmaşıklığından ileri gelmektedir. İki okul arasındaki fark temelde, gerçekte, soyut kuram ve yönetim alanından öte uygun görülen sorunların seçilmesi ve bunu izleyen araştırma tekniklerini kullanarak analiz yapılmasında yatar. Başka bir deyişle, gerçek fark araştırmacının statükoya bağlılığı ile, bunu değiştirme çabasında yatar. Dolayısıyla gerçek fark ekonomik, toplumsal, siyasal amaçlarda yatar. Kısacası çeşitli görüşler arasım iletişimin, anlayışın artması veya entelektüel tartışma ile çözülecek teoremler değildir. Birinci bölümde anlatılmak istenenlerin oldukça kuramsal bir çizgide olduğu görülmektedir. Bundan amaç kitle iletişim gibi kendi içerisinde karmaşıklık, heterojenlik taşıyan bir toplumsal unsurun nasıl sosyalleşmede yer alabileceğine ve toplumda var olan popüler kültür anlayışına eti edebileceğine bakmadan önce kuramsal geçmişine kısa bir göz atmaktı. Toplumsallaşmada, sosyalleşmede yerinin ne olduğu daha doğrusu, olup olmadığı tartışma konusu yapılan yüzyılımızın ilginç tc YOKsncöCurrtıı KülüU» DOKÜHAJ1TASYON MHK0İkitle iletişim araçlarının Türk Toplumunun toplumsal yaşantısındaki etkileri popüler kültüre etkileri, bu araçların gerçekte ne tür bir gidişe doğru bireyi ve içinde yaşadığı toplumu etkilediği, etkilendiği diğer bölümlerde incelenecektir. Araştırmanın ikinci bölümünde kitle iletişim alnının düzenlenişi konusu ele alınmıştır. Burada amaç medyaların çeşitli düzenlemeler ve sistemler içindeki yerinin ne olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bölümde ayrıca medyaların toplumu nasıl sosyalleştirdiği konusuna birey toplum iletişim yönünden değinilmektedir. Sosyalizasyon ve kitle iletişim araçları arasındaki ilişki bu bölümde ele alınmıştır ayrıca kitle iletişim alanının düzenlenişinin içinde yaşanılan toplumun yapısına, gelişmişlik düzeyine bağlı olduğu gerçeği anlatılmak istenmiştir. Bu bölümde Türkiye'deki kitle iletişim alanına ve haberleşmeye de yer verilmiştir. Türkiye'deki televizyon yayıncılığı, yeni Radyo TV Yasası ve RTÜK ile yayın ilkelerine, görev ve yetkilerine de değinilmiştir. Reklam olgusuna Batı'da ve Türkiye'deki gelişimine yer verilmiştir. TRT'nin ve özel kanalların reklam anlayışları ile aralarındaki reklam rekabetine değinilmiştir. Bu günkü toplumlardaki egemen sınıfların en duyarlı oldukları; diğer sınıflarla paylaşmaya bile yanaşmadıkları etkinlik alanlarından birinin kitle iletişim araçları alanı olduğu kitle iletişimi araçları alanı olduğu kitle iletişimi alanındaki birçok sorunun çeşitli Ceza Hukuku ve diğer Kamu Hukuku düzenlemelerine konu olmasından da anlaşılmaktadır.Kitle iletişimi sürecinin işleyişi kitle iletişimi araçlarının kendilerince güdümlenebilen süreçler ile olmaktan çok, kitle iletişimi araçlarının yaptıkları iletişimin toplumsal yaşamın bütünlüğü içinde yer alan diğer iletişim süreçleri ile oluşturacağı bütünlük aracılığı ile gerçekleştirilebilmektedir. Bu nedenledir ki yakın yıllara kadar kitle iletişimi sorunları incelenirken, gönderimci taraftaki öğelere daha büyük bir önem verilmekte ve sorunlar kitle iletişimi“süreçleri ve etkileri”açısından incelenmekte iken, son zamanlarda bunun“var olan sistemden yana tutucu bir yanlılık taşıdığı”düşünülmeye başlamıştır. Bunun sonucu olarak, kitle iletişimi sorununun incelenmesinde alımcı taraftaki toplumun kitle iletişim araçlarına hangi toplumsal, kültürel ve siyasal nedenlerle yönelmekte olduğuna önem verilmeye başlanmıştır. Kitle iletişiminin kültürel işlevler, kitle iletişimi araçlarının kendilerinden çok, içinde yaşanan toplumsal sistemin yapısal özelliklerinden kaynaklanır. Kitle iletişimi olgusunu anlayabilmek için, iletişim sürecini toplumsal sistemden soyutlamaksızın ele almak gerekiyor. Günümüz toplumunda kitle iletişiminin yoğunlaşmasına karşın toplumun bütün kesimlerinin iletişim olanaklarından yararlanmalarında eşitsizlik vardır. Özellikle işbölümünün kuramsallaşmış toplumsal farklılıklar yaratmasını kendisi için varoluşsal bir olgu olarak benimsemiş bulunan bütün toplumlarda iletişim olanaklarından yararlanmada eşitsizlik bulunmaktadır. Öte yandan kitle haberleşme araçlarının bütün etkilerini tartışmak şöyle dursun bir tek haberleşme aracının etkilerini ıotartışmak bile oldukça güçtür. Kitle haberleşme araçlarından herhangi birinin varlığı yüzünden ortaya çıkan neticelere veya bireylerin bunları okumaktan, dinlemekten veya bu araçlardan yararlanmasından ötürü olan şeylere kitle haberleşme araçlarının etkisi gözü ile bakabiliriz. Asıl olan ise kitle iletişim araçlarına modern dünyanın lehinde ya da aleyhinde söylenecek her şeyin yüklenebileceğidir. Bütün diğer toplumsal süreçler gibi haberleşme süreci de içinde bulunduğu toplumsal sistemin gelişme düzeyine bağlıdır bu nedenle kitle iletişim araçlarının kullanış biçimi ve oluşturduğu şartlar içinde bulunduğu toplumun özelliklerine göre farklılık gösterir. Toplumsal sistemin gelişme düzeyi haberleşme düzeyini etkilediği gibi haberleşme süreci yoluyla toplumsal ve siyasal sistemin gelişmesini de etkilemek olanaklıdır. Haberleşmenin işleyişini daha iyi anlayabilmek için çeşitli düzeylerdeki sistemlere göz atmak yararlı olacaktır. Üçüncü bölümde ise popüler kültür ve medya ilişkisine değinilmiştir. Medyaları Türk Toplumu'nda popüler kültüre olan etkisi incelenmiştir. Türkiye'de popüler kültürle ilgili inceleme alanı çok zengindir. Özellikle toplumsal değişimin çok hızlı yaşandığı 80'li yıllar ve sonrasında görece ekonomik gelişme ve tüketim bolluğu içerisinde“popüler kültür”süreci yerel ve ulusal düzeyde hızlı bir biçimde kendini gerçekleştirmektedir. Popüler kültür gündelik yaşamın kültürüdür. Dolayısıyla gerçekliğin olumsuz yanlarından kurtulmaya yarayan ve yapay mutluluklar üreten bir kültürdür. 11 tCYÜKSI^fyîSfTtMKÜRDL© DOKÜMANTASYON MERKEZİinsanlar bütünüyle popüler kültüre kayıtsız şartsız teslim değillerdir. Çünkü bu kültürün kendisi karşı gelmeyi bünyesinde barındırır. Herhangi bir popüler metini okumayı belirleyen şey toplumsal olarak konumlanmış okuyucunun bu metni kullanışıdır. Buna örnek olarak televizyonda gösterilen pembe dizilere kadınların, erkeklerin, çocukların vb. verdikleri farklı tepkileri gösterebiliriz. Bir kısmı bu insanların tepki olarak ağlarken diğer kısmı dizinin oynadığı kanalı çevirerek kendi içsel tepkisini gösterebilir. Popüler kültür aşırı olmaya eğilimlidir. Bu aşırılık ona bayağı, yüzeysel, sansasyonel vb. kavramlarıyla yaklaşılmasına yol açar. Aşırılık ve açıklık popüler metinlerin temel özellikleridir. Bu özellikler popüler kültüre verimli bir kaynak durumundadır. Aşırılık, anlamlandırma edimindeki taşmadır, aşırılık göstergesi egemen ideolojinin yaptığı işi yapar ama ardından onu aşar ve taşmaya başlar, ideolojik denetimden kaçan fazla anlamı dışında bırakır, işte bu fazla anlam da metne direnmek ya da metinden sıyrılmak için istendiği gibi kullanılabilir. Aşırılığın en iyi gözlemlenebildiği bir mevhum da hayranlıktır. Kitle iletişim araçlarıyla sunulan popüler metinlerde izleyiciler kendi yaşamlarıyla metinler arasında ilinti kurarlar ve kendi kültürlerine uydururlar. Toplumsal anlamlar, metinsel anlamlarla çatışma içine girdiğinde toplumsal anlamlar üstünlük kuracaktır, çünkü toplumsal olarak üretilmiş anlamlar gündelik yaşamlarımızda öteki insanlarla etkileşim durumunda iken toplumsal ödüllendirme ve cezalandırma yoluyla sürekli güçlendirilmektedirler. Popüler metinler toplumsal düzeni değiştirmeye yada onun dengesini bozmaya 12çalışan anlamların üretimini teşvik etmeleri nedeniyle ilerici olabilirler ama asla düzene doğrudan doğruya karşı çıkabilecek ya da onu devirebilecek denli köktenci olamazlar. Günümüz popüler kültürü şiddete dayalıdır. Yalnızca belli şiddet filmleri, belli kitaplar ve belli televizyon programları bu konuda popülerdir. Kitle iletişim araçlarında popülerliği sağlamak için baş vurulan şiddet öğesi aşırılığa gittiği zaman kabul görmez. İyiler daima kazanır mantığı geçerlidir. Popüler kültürü ve kitle iletişimi günümüzde birbirinde ayrılmaz iki kavram olarak kullanılmaktadır. Bir yandan endüstrileşmiştir, kendi ekonomik çıkarları ardından giden kar peşindeki bir endüstri tarafından üretilir ve dağıtılır, öte yandan halka aittir. Halk tarafından yapılır. Kültür endüstrisinin yapabildiği halkların kendi popüler kültürleri sürekli üretme sürecinde kullanması veya reddetmesi için kültürel metinler üretmektir. Kitle kültürü en başta, kitle çapında üretilip dağıtılan kültürel ürünler veya mallarla tanınabilir. En bariz olanları, radyo ve televizyon programları, dizi filmler, haberler, dergiler, çizgi romanlar, plaklar, sinema, reklamlar, video kasetlerdir. Popüler kültür tıpkı kitle iletişimi gibi yaşamın her alanını kapsar; yoğun biçimde yaşanılır, tüketilir. Rahatsızlık veren yönleri vardır ama bunlar her zaman herkes tarafından fark edilemez. Genellikle doğal karşılanılır, sorgulanmaz. Kitle iletişiminin popüler kültürü ile yetişenler popüler kültürsüz yaşamı düşünemezler. Popüler kültür sadece belli malları, kullanışları, etkinlikleri popüler yapmaz. Belli dünya görüşleri ve düşünüş biçimlerini de 13popülerleştirmeye çalışır. Kadınlara ve erkeklere yönelik dergiler, çizgi romanlar, yeme içme, eğlenme, müzik, spor, moda, dekorasyon vb. incelendiğinde bunların ticari kültürün bir uzantısı olduğu görülür. Televizyon boş zamanı kendine göre anlamlı kılar. Televizyon, kitaplar, gazeteler, plaklar ve filmlerin popüler olmasının nedeni belli bir ölçüde olsun, bir medya olarak kendi doğalarının insanların bunları hangi yordamlarla kullanmak istiyorlarsa bunu olanaklı kılmasından dolayıdır. Popüler beğeni tüketicinin toplumsal konumuna ve gereksinimlerine en iyi uyan metni ve aracın seçimini de kapsam altına almaktadır. Popüler müzik endüstrisi, kitle iletişim araçlarını da içine alan bir endüstridir. Tüketilme ve yeniden yaratılma şansını, kendisine anlam kazandıran bu iletişim araçlarına borçludur. Bu anlam müzik tüketicilerine satılır. Kendi gündelik yaşantıları içerisinde dinledikleri müzik parçasında yeniden bir şeyler üreterek dinleyiciler, hayran oldukları şarkıyı aşarlar, şarkıyı kendileri anlam yükleyerek yeniden yaratırlar. Popüler kültür, her şeyden önce halkın mevcut toplumsal durumuyla ilintili olmak zorundadır. Türkiye'de özellikle 60'lı yıllardan sonra ivme kazanan popüler kültür gündelik yaşamın bir parçasıdır. Popüler kültür kimi araştırmacılar, yazarlar tarafından aşağılanmış kimi tarafından ise doğal gidişin bir sonucu olarak görülmüştür. Popüler kültürün çelişkileri onu tanımlayanlar açısından da geçerlidir. 141970'lerin sonlarından bu yana Arabesk kültürün yükselişi, 1980'lerden sonra arabeskin gecekondu sınırlarının ötesine taşması mevcut ekonomik.politik ve kültürel yapının yanı sıra medya yoluyla da olmuştur. Arabesk kültürü popüler kültüre egemenliğini toplumsal yaşam üzerindeki görüntüsüyle ilan etmiştir. Arabesk ne kentli ne de köylü müziği olarak algılandı. Aslında arabesk tam anlamıyla bir popüler kültürdü: dinleyicilerinin yaşamlarıyla bu müzik arasında ilinti kurduğu, abarttığı, haz aldığı, müziği tüketirken yeni bir yaşam biçimi ürettiği bir kültürdü. Gündelik yaşamdaki bu tür bir gelişmeye en önemli neden, 1970'lerde başlayan 80'lerde ve 90'larda en üst düzeye çıkan ekonomik, siyasal, kültürel hayatın çıkmazlarıdır. Arabesk artık sınıflar üstü bir önem kazanmıştır. Kentleştikçe yok olacağına inanılan bu kültür, kentli olunamadığı sadece kentleşildiği için çevreden merkeze, gecekondudan şehrin merkezine önce bir müzik tarzı olarak çıkarken daha sonra bir yaşam tarzına dönüştü. Medyanın da yardımıyla; dağıtımı, pazarlaması ve dayatmasıyla, arabesk doğumundan günümüze kadar biraz da farklılaşarak yaşamını sürdürdü. Toplumda hemen her şey bu kültürle adlandırıldı; arabesk ekonomi, arabesk insanlar, arabesk aşklar vb.. Yerelle evrenselleşmenin eklemlenmesi haline geldi. Modernleşmeyi tek düz bir çizgi halinde görmek arabeskle birlikte olumsuzlandı. Arabesk her şeye rağmen şehrin müziği ve kültürü oldu. Popüler beğeni kitle kültürü ve kitle iletişimi, popüler kültürün etkin olduğu spora ve giysi kültürüne de değinilmiştir. 15Bu çalışmada varılan sonuç: gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası olan medyaların tüm dünyada olduğu gibi, Türk Toplumu'nun da sosyal yaşama katılımında önemli bir rol oynamakta ve gündelik popüler kültüre etki ederek bunun tüm topluma dağıtılması konusunda etki etmektedir. Gündelik yaşamın vazgeç, ilmez araçları olan medyalar, özellikle televizyon, radyo ve basın insanların yaşamları üzerinde olumlu veya olumsuz bir çok etki yapmaktadırlar. Genel olarak bu etkilerin olumlu yanı; gündelik yaşamda insanı daha çok bilgilendirmesi ve sosyal yaşamın içine katmasıdır. Olumsuz yanı ise insanları pasif alıcı durumuna getirebilmesidir. Burada önemli olan, demokratik katılım içinde, en uygun bir biçimde medyalardan kişilerin ve toplumların yararlanmasıdır. İktidarın medya ve toplum arasında eşit dağılımı önemlidir. Çağımızın, böylesine büyük etkinliğe sahip olan kitle iletişim araçlarından yararlanmamak olanaksızdır. Ama olumsuz etkilerini en aza indirmek için de insanların bu araçları bilinçli olarak kullanması gerekmektedir. Bu çalışmada yöntem olarak literatür incelemesinden yararlanılmıştır. tC YÛKStKMRntM HOtfUJ 16 DOKÜMANTASYON MEtKtZİ
Özet (Çeviri)
SUMMARY In this study, the social role of communication carried out by means of media, which is one of the primary requirements for socialization, and effects of communication on the daily popular life have been analyzed. In the first chapter of this study where the effects of the media on Turkish social culture are analyzed, the concept of communication is explained in terms of theoretical way in order to provide a better understanding because it may be necessary to explain some fundamental theoretical approaches as to comprehend the subject better theoretically. For this purpose, recently made theoretical researches have been used, and various approaches to the subject are given in the study. The reason for these explanations in the first chapter is to show the fact that social and communicative mechanisms are not different from each other, but in contrast, the continuation of each other's. Mass communication system can be usually approached in two major theoretical ways whereas in fact this stage of theory has a 17complexity in itself. The cause of this complexity is the similarity of the theories in their principles. In order to have a better understanding, the names“conservative”and“reformist”are given after various researches and studies, which have been used in the first chapter. There we see three starting points during the research for the approach to the communication theory. 1. This is the ideological structure of the hypotheses put forward by the theory. In other words, this is to evaluate how man apprehends his environment and his situation and the social order he lives in judge whether man should and to judge whether man should adapt himself to all these or simply change these. 2. The second point is about the subject of the research and the questions asked. Is the researcher interested in the questions about the effective running of the parts of the social order which accepts the legality and the universality of this social order and, of course, the solutions to these questions, or is he interested in the historical structure, conflicts and, for instance the place, role, ideological quality of communication in this social order? 3. The last point is about the method conducted in the research. Are the techniques such as poll arranging and scale determining used as basic techniques or as a means of information collecting? In short, were those techniques which are used to understand the social concepts abstracting them from the whole preferred, or were they used as auxiliary elements to catch and understand the qualitative features. 18However, it is still difficult to comprehend that both approaches to be reached from the above-mentioned starting points are homogenous in themselves. Both groups include various, conflicting approaches, but all of these approaches depend on a specific social structure and theory of change. For instance innumerable theories in a conservative school depend on the same theoretical hypotheses. And different practice fields such as psychology, sociology and economics come to surface while protecting and practicing different practice levels and order. In the same way, those approaches in a reformist school will differ in the way they exist in economics, sociology, political economics, history, anthropology, linguistics, literature and culture, and in their comments on Marks' ideas and in the way to be conducted in the reform in-question. Free-speech and free-though are a dominant characteristic of democratic and free societies due to the ongoing competition between the groups. However, the way these competing groups benefit from the communication channels is not perfect. It is not right to accept that mass communication exist in mass societies. Such an acceptance comes from a specific mass society and mass individual. First studies in mass communication started in America and Europe due to the increase in press, radio and cinema. From 1900 till late 1930's, it was believed that mass communication tools could form people's ideas and attitudes -even rebellions-, bring new political systems. When we come to the early 1990's, there we see two different ideas about the effects of mass communication tools: According to the 19first idea, society has lost its link to the continuously enlarging world (as Katz and Lazarsfeld say) and mass communication tools would repair this link. The second idea regarded mass communication tools as some tools which would work to destroy the democratic society. First press, then radio were regarded to be powerful weapons which could penetrate into unprotected readers and listeners with harmful ideas. That the mass communication researches have come from marketing techniques is not something unknown. For instance, It is a well-known fact that every tool and agency try to develop so accurate evaluation techniques that it will be impossible to face a criticism in order to get the maximum-size share from the commercial researches. However, according to McQuail, our information about the effects of mass communication tools is not a result of a research carried out for social sciences, but also comes from the requirement for mass communication tools industry, especially the effectiveness of commercial. Therefore, scientific researches are being conducted by the curiosity in the society in order to prevent practical benefits or harmful effects. Results having to do with culture and society depend on the factors which cause conflicts in the institutions; especially such as the quality and reality of the fact which is submitted. In the same way, current theories agree with each other at the point that mass communication tools have a great allure. Various questions are being asked depending on the conditions. Do these mass communication tools meet people's important needs? If this is so, what is the quality of these needs? As another option, this can be asked: need for mass communication tools is 20 ?-C-YfoCSm<ttRFrtMKUIHJL0 DOKÜMANTASYON MERKKİa result of artificial and forced desires? Is people's contributions to social life real, or healthy? The various results caused by mass communication tools shall, doubtless, bring motivation and put the problems in using them forward. Mass communication tools have been analyzed mostly in terms of their effects. As a result, conservative intellectuals find themselves support the current trend while they discuss the present, ideal or that which should not be present. And the biggest fear is that mass communication tools work in harmony in terms of their contents and that the number of the tools and the subject they study is quite high. That's to say, quantity is put forward as a guarantee against harmonious quality. Is it individualism or a harmony between the masses in society in which the term“mass”is added in the beginning of every concept? The concept“social”is not a clear and a meaningful concept by itself. In such a process where complexity dominates, the effect of mass communication tools on the socialization of the society is complex as well. In this stage, it is nonsense to say that a specific idea has priority or dominance in this interaction. The changes which have taken place with the common usage of the term“media”affects the social structure because mass communication tools have become a part of real life. The term“mass communication tools”loses its meaning when those who produce on one hand destroy on the other, and who are sucked dry by the masses produced by them. Mass communication tools have a very complex role for both researching groups because the complexity in-question stems basically from the complexity of the social structures. The main difference 21between these two schools is that analysis is carried out by choosing appropriate questions and then using the research techniques rather than the real and abstract field of theory and method. In other words, the real difference exists in the researcher's loyalty to the status quo and his effort to change it, which shows us that the real difference shows itself in the economic, social and political aim. In short, these theorems cannot be solved with the increase in the communication and understanding between various ideas or with an intellectual discussion. It is seen that what is explained in the first chapter is following a quiet theoretical line. The purpose is to take a look at the theoretical past before we see how a complex and heterogeneous social factor such as mass communication could exist in socialization and affect the concept of popular culture. Effects of mass communication tools, which have been the subject of the ongoing discussion about their place in the socialization, or whether they have a role in socialization, to the social life and the popular culture in the Turkish Social Life, where they lead the individual and the society in which this individual lives are analyzed in the other chapters. In the second chapter of the research has been studied the arrangement of the mass communication field. The purpose here is to determine the place of media among various arrangements and systems. In this chapter, it is also mentioned how media socializes the society in terms of individual-society communication. The relationship between socialization and mass communication tools have been studied here, and also it has been shown that the arrangement of mass 22communication field depends on the civilization level of the society in- question. In this chapter, mass communication field and communication itself have been studied. Broadcasting in Turkey, new Radio Act and Radio Television High Board (RTÜK), broadcasting principles and its tasks and rights have been shown. The concept of commercial in both Europe and Turkey is studied. The approach of TRT and other private channels to commercials and the competition between them have been analyzed. That many disputes are subject to various Punishment Law and other Public Law regulations is a clear sign that dominant powers in a society take mass communication tools field at its top seriousness, and do not even think of sharing it with the other social groups. Mass communication process runs due to the integrity created with the other processes in the social order rather than the motivation created by themselves. That is why, until recently, while the mass communication problems were being analyzed, the elements on the sending part had been received more attention, and while the problems had been analyzed in terms of“their processes and effects,”recently it has been thought that this has“a conservative subjectiveness in favor of the current system.”As a result of this, the political, cultural and social reasons for the approach of the receiving part to the mass communication tools have been studied. Cultural functions of the mass communication tools come from the structural features of the social system rather than the mass communication tools themselves. In order to reach a full understanding of mass communication, communication process has to be analyzed 23together with the social system. There is an inequality in benefiting from the communication means whereas mass communication has been increasing in today's society. Especially in such societies where labor share has created institutionalized social differences and regarded this as an existential concept is a clearly seen inequality in benefiting from the opportunities provided by communication. On the other hand, let alone discussing all the effects of the mass communication tools, it is very difficult to discuss about only one communication tool. We can evaluate the results caused by the existence of one of the mass communication tools (as a result of listening to, watching or reading it) as the effect of these tools. However, the point is that anything - both against and in favor of the modern world - can be attributed to mass communication tools. As in all the other social processes, communication process depends on the development level of the social system in which the communication process exists. Therefore, the way these mass communication tools are used and the conditions they form differ in accordance with the features of that society. As the development level of the social system affects the level of communication, it is also possible to affect the development of the social and political system by means of communication process. In order to understand how communication works better, it is useful to take a close look at the systems at various levels. 24In the third chapter, the relationship between the popular culture and media, and the effect of the media on the Turkish society have been studied. In Turkey we have a large field to study about popular culture. Especially during the 80s and after this period during which the economic development and consumption increased at an enormous pace,“popular culture”could show itself both regionally and nationally. Popular culture is the culture of daily life. Therefore, it is a culture creating artificial and tries to get rid of the negative sides of the reality. People are not addicted to popular culture fully because this culture has the feeling of rebellion in itself. The factor which makes a text popular is how the reader in the society uses this text. We can understand this from the different reactions of men, women and children who watch the same series on TV. While some of these people cry, the others show their reaction by changing the channel. Popular culture tends to play an extreme role. This extremism causes people to approach it with ordinary, superficial, sensational and like-featured concepts. Extremism and clearness are two main characteristics of popular culture. Extremism is, in fact, is a kind of overflowing, and it, initially, follows its ideology, but then exceeds its with its uncontrolled attitudes and tends to rebel against the ideology or to get rid of the ideology. The best event to observe extremism is the state of admiration. In the texts given by the mass communication tools, the audience forma link between the text and their own lives, and adapt this text to their lives. When social meanings conflict with textual meanings, social 25 tCYOKSCKÖCRETtMKimOU OOKÛMAflTASVONmeanings will overcome the other, for socially created meanings get stronger and stronger by means of awarding and punishment while they are interacting with people. Popular texts may be reformist due to their effort to change the current social order or damage its balance, but can never be so radical to attack the system directly. Today's popular culture depends on violence. Only specific films, books and television programs having to do with violence are popular. Violence element which is widely used by the mass communication tools in order to attract attention cannot reach its aim if there occurs an extremism. The mentality of“Good men always win”is valid. The terms,“popular culture”and“mass communication ”are being used two inseparable terms today. On one hand they have been industrialized, so it is produced and distributed by an industry whose aim is nothing, but profit; and on the other hand it is the property of the society, so it is made/done by the society. In order to make/do their own popular culture, society continuously produce cultural texts. Mass culture can be introduced by means of cultural products or goods. The most obvious ones are radio and television programs, series, news, magazines, cartoons, records, cinema, commercials and video tapes. Popular culture, just like mass communication, covers all the fields in life, it is lived and consumed at the highest pace. It has irritating sides, but they cannot always be noticed by everyone. Those who grow up with the popular culture of mass communication cannot think of a life without popular culture. Not only does popular culture make specific goods, uses and activities popular, but it also tries to make some worldly ideas and thought systems popular. When magazines, cartoons, 26entertainment, food-and-drink magazines, music, sports, fashion, decoration and similar products are examined, it is clearly seen tat all these are the extension of commercial culture. Television makes free time meaningful in its own terms. The reason for the popularity of television, books, records and films is that they let people to use them whenever and however they want. Popular taste also includes the text and the tool which are the most appropriate for the situation of the society and its needs. Popular music industry is one which covers mass communication tools. It owes the luck to be consumed and recreated to these communication tools which helps it to be something meaningful. This meaning is sold to music consumers. Listeners, listening to their favorite songs within their won daily routines and reproduce something new in that music, exceed their favorite song and recreate the song with some other meaning. Popular culture, at the top of everything, has to be about the society's current situation. Popular culture, which has been on the run since 1960s, is a part of daily life. Popular culture is looked down upon by some researchers and writers while it is regarded as a result of this natural going. We can speak about the conflicts in the popular culture for also these researchers and writers. The increasing popularity of Arabesk music (where the theme is usually about the pains and suffering of the individual) during the late 1970s, and its invasion in the bigger cities after 1980s is achieved with the help of media in addition to the economic, political and cultural 27structure. Arabesk culture has proven its dominance on the popular culture with its image on the social life. Arabesk has neither regarded as music from the country nor that from the city life. In fact, it was absolutely popular culture; a culture with which the listeners form a relationship, exaggerate, like and change their lives while they listen to it. The most important reason for such a severe change in daily life is the economic, political and cultural dilemmas which started in 1970s and reached its peak in 80s and 90s. Arabesk, now, has gained importance over social classes. This culture, which is believed to disappear as it becomes a part of city life, has left the ghettos and come to the city and become a music type here. With the help of the media, Arabesk has led its life with its distribution, marketing and forcing. Almost everything has named; Arabesk economy, Arabesk people, Arabesk loves, etc. It has become, somehow, a unification of“local”with“universal.”To evaluate modernization on a straight line has been rejected with Arabesk. In spite of everything, Arabesk has become the music and the culture of the city. Popular tastemass culture and mass communication, sports and wearing culture have been mentioned, too. The result gained in this study is that media, which is an inseparable part of daily lives all over the world, has a vital role in the Turkish society as well, and affects the distribution of the popular culture to the whole society. Media, which is an inevitably necessary tools of life, especially, television, radio and press, have positive effects on some people's lives, and negative effects on some others'. Generally, the positive side of these effects is that they furnish the individual with more 28information and causes him to be more social. The negative side of these effects is that they may turn the individual into an inactive receiver. The important point here is the most appropriate and fair distribution of and benefiting from the opportunities provided by the media. Fair distribution of power among the media and society is important. It is unfortunate not to benefit from such immensely useful mass communication tools of our age. However, in order to minimize its negative effects, people should use these consciously. In this study, literature research has been used as the method conducted. 29
Benzer Tezler
- Medyaların Türk toplumunun sosyalleşmesindeki yeri
Başlık çevirisi yok
NAJDA ÇILBIYIKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGenel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ AKAY
- Kamu kullanımı kentsel açık alanların tarihsel süreç içerisinde gösterdikleri yapısal değişimlerin irdelenmesi-İstanbul örneği
The Discussion of public places structural changes in historical process-Istanbul case study
SADULLAH ERYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
- The Spatial analysis of public squares in a rapidly changing social setting-Konak square as a case study
Hızla değişen toplumsal yapı içinde halk meydanlarının mekansal analizi-Konak Meydanı örnek alan çalışması
GÜLAY AŞIKOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERKAL SERİM
- 20 Ekim 1991 erken genel seçiminde Anajans'ın Refah Partisi için hazırladığı reklam kampanyası (Basın-yayın/ Televizyon/ Billboard)
Başlık çevirisi yok
AYTEKİN SAMİ ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Reklamcılıkİstanbul ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLAL ERSAN