LFG for Turkish point-in-time expressions
Türkçe zaman ifadeleri için sözcüksel işlevsel gramer geliştirilmesi
- Tez No: 222553
- Danışmanlar: PROF.DR. EŞREF ADALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2007
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bili¸simseldilbiliminde,makineçevirisigibiuygulamalardilinsözdiziminindo?gru bir¸sekilde çözümlenmesini öngörmektedir. Yüksek kalitelibirmakineçevirisinihedefleyenParalel Gramerler (ParGram)projesiiçinfarklıülkelerinakademikveendüstriyelkurulu¸slarındaki ara¸stırmacılarAlmanca,Arapça,Çince,Fransızca,Ingilizce,Japonca,Macarca,Norveççe, Türkçe, UrducaveVietnamcaiçingeni¸skapsamlıgramerleryazmaktadır.Bugramerler üzerinde hemfikirolunandilbilgiselözelliklerileSözcükselI¸slevselGramer(LFG)biçiminde yazılmaktadırlar.Xeroxtarafındangeli¸stirilmi¸sXLEayrı¸stırıcısıvegeli¸stirmeortamını kullanan ParGramprojesimümkünolandurumlardabenzeryapılariçinparalelçözümler üretmeyiamaçlamaktadır. ParGramprojesidahilindegeli¸stirilmekteolanTürkçeiçingeni¸skapsamlısözcükseli¸slevsel gramere katkısa?glaması amacıylayapılanbuçalı¸smada?nezaman??sorusunucevaplayan ifadelerinçözümlenmesianlatılmaktadır.Gerçeklenengramerdesaatifadeleri,haftanıngünleri, tarih vemevsimifadeleriiledi?ger bazıgenelifadelerelealınmı¸stır. Türkçe cümlelerinsözdizimselolarakdo?gru çözümlenmesiiçinyapılaneylemitamamlayan tümlecin türünün(zaman,yervs.)belirlenmesinigerektirenhallervardır.Bununyanısıra soru-cevaplamagibibazıuygulamalarda,verilenmetindendurumyadaeylemingerçekle¸sti?gi zaman bilgisininçıkarılmasıgerekebilir.Bunlar,ancakilgilibilginin“zaman”ifadesi oldu?gunun öncedeni¸saretlenmesiilemümkündür. Bu çalı¸sma,Türkçede“zamandayer”bildirenifadelerinsentaktikçözümünüSözcüksel I¸slevselGramerüzerindenanlamsalayırtedicilerlei¸saretleyereküretmektedir.Türkçederlem üzerinde yapılandetaylıbirçalı¸smaileyukarıdasınıflananifadelertoplanmı¸svebuifadelerin i¸saretlendi?gi ayrıbirgramergeli¸stirilmi¸stir.
Özet (Çeviri)
In computationallinguistics,manyapplications(e.g.machinetranslation)dependonanexact syntactic analysisoflanguage.TowardsahighqualityMachineTranslation,researchers in industrialandacademicinstitutionsaroundtheworldjointtoproducecollaboratively written widecoveragecomputationalgrammarsforArabic,Chinese,English,French,German, Hungarian,Japanese,Malagasy,Norwegian,Turkish,Urdu,Vietnamese,andWelsh.These are writtenwithinthelinguisticframeworkofLFGwithacommonly-agreed-uponsetof grammatical features.TheParallelGrammar(ParGram)projectwhichusestheXLE(Xerox Linguistic Environment)parserandthegrammardevelopmentplatformaimstoproduceparallel analyses forsimilarconstructionsineachlanguage,wherepossible. This workpresentstheanalysisandtheimplementationofadate-timegrammarforTurkish LexicalFunctionalGrammar(LFG)whichmaybeconsideredasacontributiontothe developmentofthelargescaleTurkishLFGgrammarinthecontextoftheParallelGrammar Project (ParGram).Thescopeofthedate-timegrammarisrestrictedtotheanswerof?when? questions, i.e.pointsintimeexpressions,inparticulartotheclock-time,daysoftheweek, calendar datesandseasons.Somegeneralphrasesarealsoaddressed. When analysingTurkishsentences,therearecaseswherethetypeoftheadjunct(e.g.temporal, locational etc.)hastobedistinguishedforsyntacticreasons.Besides,temporalinformation of aneventorastatemayspecificallyneedtobeextractedfromagiventext(e.g.question answering). Theserequiresuchinformationtobemarkedas?temporal?. The goalofthisstudyistoproducethesyntacticanalysesofTurkishpoint-in-timeexpressions with rathermoredetailsofsemanticdistinction.Alongwithacorpusexamination,alarge number ofsamplephraseshavebeencollectedandaseparatesetofphrasestructureruleshave been writtenwherepoint-in-timeexpressionsaremarked.
Benzer Tezler
- The effects of biodegradable waste diversion on landfill gas potential in Turkey
Kentsel atık depolama sahalarına giden biyobozunur atıkların azaltılmasının Türkiye'deki çöp gazı (LFG) potansiyeline olan etkileri
HASAN SUPHİ ALTAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ATİLLA ARIKAN
- A Comperative analysis of Turkish and English according to LFG and a LFG model for Turkish syntax
Türkçe ve İngilizcenin sözlüksel işlevsel dilbilgisine göre karşılaştırmalı analizi ve Türkçe sözdizimi için sözlüksel işlevsel bir model
MURAT GÜNER
Yüksek Lisans
İngilizce
2001
İngiliz Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KADİM ÖZTÜRK
- Tagging and morphological disambiguation of turkish text
Türkçe metinlerin işaretlenmesi ve biçimbirimsel çokyapılılık çözümlemesi
İLKER KURUÖZ
Yüksek Lisans
İngilizce
1994
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL OFLAZER
- Türkçe tümcelerin öğelerinin bulunması
Finding constituents of Turkish sentences
NİLAY COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EŞREF ADALI