Tagging and morphological disambiguation of turkish text
Türkçe metinlerin işaretlenmesi ve biçimbirimsel çokyapılılık çözümlemesi
- Tez No: 33500
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. KEMAL OFLAZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: işaretleme, Biçimbirimsel inceleme iv, Biçimbilim, Türkçe metinler, Tagging, Morphological Analysis, Corpus Development m, Morphology, Turkish texts, Marking
- Yıl: 1994
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sözcük türlerinin işaretlenmesi için kullanılan sistemler metin bilgilerini kullanarak o metinde bulunan her sözcüğü tek bir tür ile işaretlemeye çalışırlar. Otomatik olarak işaretleme, metinlerin üst düzey çözümlemesi açısından önemli bir adımdır ve bu adımın çıktıları pek çok doğal dil işleme uygulamasında kullanılabilir. Türkçe ve Fince gibi çekimli ve bitişken biçimbirimlere sahip dillerde, sözcükler çoğunlukla biçimbirimsel olarak çok yapılı olduğu için biçimbirimsel çok yapılılık çözümlemesi önemli bir işlemdir. Bu tez, Türkçe'nin tam kapsamlı iki aşamalı biçimbirimsel tanımlamasına dayanılarak geliştirilen bir sözcük türü işaretleyicisini sunmaktadır, işaretleyici aynı zamanda çok kelimeli ve deyimsel yapıları tanımlayabilmekte, daha önemlisi sözcüklerin komşularının biçimbirimsel bilgileri ve bir kısım sezgisel bilgiler (heuristics) kullanarak biçimbirimsel çok yapılılık çözümlemesi yapabilmektedir, işaretleyici istatistiksel bilgiler toplamak, biçimbirimsel çözümleyicinin bazı hatalarını düzeltmek gibi ek işlevlere de sahiptir. Deney sonuçları, işaretleyicinin metinlerin %97 ila %99'unu çok az kullanıcı yardımı alarak doğru işaretlediğini göstermiş, bir başka deneyde ise biçimbirimsel çok yapılılık çözümlemesi yapılan cümlelerin Türkçe için geliştirilen sözcüksel-işlevsel gramer (LPG) sözdizimsel çözümleyicisi tarafından işlenmesi sonucunda yarıya yakın daha az çözüm yapısı üretildiği ve bu işlemin 2.5 kez daha hızlı gerçekleştiği gözlenmiştir.
Özet (Çeviri)
A part-of-speech (POS) tagger is a system that uses various sources information to assign possibly unique POS to words. Automatic text tagging is an important component in higher level analysis of text corpora. Its output can also be used in many natural language processing applications. In languages like Turk ish or Finnish, with agglutinative morphology, morphological disambiguation is a very crucial process in tagging as the structures of many lexical forms are morphologically ambiguous. This thesis presents a POS tagger for Turkish text based on a full-scale two-level specification of Turkish morphology. The tag ger is augmented with a multi-word and idiomatic construct recognizer, and most importantly morphological disambiguator based on local lexical neigh borhood constraints, heuristics and limited amount of statistical information. The tagger also has additional functionality for statistics compilation and fine tuning of the morphological analyzer, such as logging erroneous morphological parses, commonly used roots, etc. Test results indicate that the tagger can tag about 97% to 99% of the texts accurately with very minimal user inter vention. Furthermore for sentences morphologically disambiguated with the tagger, an LFG parser developed for Turkish, on the average, generates 50% less ambiguous parses and parses almost 2.5 times faster.
Benzer Tezler
- Using multiple sources of information for constraint-based morphological disambiquation
Değişik bilgi kaynakları kullanarak biçimbirimsel birikleştirme
GÖKHAN TÜR
Yüksek Lisans
İngilizce
1996
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiY.DOÇ.DR. KEMAL OFLAZER
- Statistical modeling of agglutinative languages
Sondan eklemeli dillerin istatistiksel modellenmesi
DİLEK ZEYNEP HAKKANİ TÜR
Doktora
İngilizce
2000
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. KEMAL OFLAZER
- A Statistical information extraction system for Turkish
Türkçe için istatistiksel bir bilgi çıkarım sistemi
GÖKHAN TÜR
Doktora
İngilizce
2000
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL OFLAZER
- Experimental searches for higgs boson and reconstructin of semileptonic decays of heavy higgs
Başlık çevirisi yok
ASLI ERDOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1993
Fizik ve Fizik MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN ARIK
- İskemik kalp hastalıklarında manyetik rezonans görüntüleme: Miyokard hareketlerini sine-MR işaretleme (Tagging) yöntemi ile değerlendirmede kalitatif ve kantitatif analiz yöntemlerinin karşılaştırılması
Magnetic resonance imaging in ischemic heart diseases: The comparison of qualitative and quantitative strain analysis in the evaluation of myocardial motion with cine-MR tagging
İZLEM İZBUDAK ÖZNUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Radyoloji ve Nükleer TıpGazi ÜniversitesiRadyodiagnostik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. E. TURGUT TALİ