Mini hidroelektrik santraller için güneş pilleri ile uyartılan senkron generatör tasarımı
Design of synchronous generator excited by photovoltaic cells for mini hydro-electrical power plants
- Tez No: 198369
- Danışmanlar: PROF.DR. İRFAN GÜNEY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Enerji, Electrical and Electronics Engineering, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Elektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZETMİNİ HİDROELEKTRİK SANTRALLER İÇİN GÜNEŞ PİLLERİ İLEUYARTILAN SENKRON GENERATÖR TASARIMINEVZAT ONATGünümüzde sürekli olarak artan elektrik enerjisi talebi, tüm dünyayı gittikçetükenmekte olan fosil yakıtlara alternatif enerji kaynakları arayışına yöneltmiştir.Yenilenebilir enerji kaynakları olarak adlandırılan bu kaynaklar içinde en fazlatüketileni su gücüdür. Bu nedenle büyük güçlü hidroelektrik santrallerin yanı sıra küçükölçekli santraller kurularak dünyada mevcut su potansiyelinin elektrik enerjisinedönüştürülmesinde maksimum fayda sağlamak önemlidir. Büyük güçlü santraller çokciddi bir yatırım maliyetine sahiptirler. Bunu yanı sıra, yapımları uzun yıllar almakta veoluşturdukları büyük baraj göllerinin, iklim, çevre ve tarihi doku üzerinde olumsuzetkileri olabilmektedir. Bütün bunlar özellikle yüzölçümü ve su kaynakları kısıtlıülkeleri küçük hidroelektrik santraller kurmaya zorunlu kılmaktadır.Bu çalışmada yukarıda belirtilen sebeplerle kullanım alanı gittikçe genişleyenenerji verimi yüksek ve asenkron generatörlü sistemlere göre daha esnek çalışmakoşullarına sahip bir mini hidroelektrik santral simülasyonu gerçekleştirilmiştir.Santralde elektrik üretici olarak senkron generatör kullanılmaktadır. Senkrongeneratörler enerji dönüşümü yapabilmek için bir uyartım gücüne ihtiyaç duyarlar. Bugüç sistemin toplam verimini düşürmektedir. Tezde kullanılan generatörün uyartımgücü ise fotovoltaik pillerden elde edilmiştir. Böylece sistemin uyartım kayıpları sıfıraindirilerek toplam enerji verimi arttırılmış olmaktadır.Birinci bölümde çalışmanın amacı özetlendikten sonra, Türkiye'de ve dünyadahidroelektrik potansiyeli üzerinde durulmuştur. Çalışmanın konusu içerisinde yer alanmini hidroelektrik santraller, bileşenleri ve yapım aşamaları tezin ikinci bölümündeayrıntılı olarak ele alınmıştır.Simülasyonu yapılan hidroelektrik santralde enerji dönüşümü yapan makinesenkron generatör olduğundan, üçüncü bölümde senkron makinelerin yapıları, uyartımsistemleri, kararlılık sorunları ve bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgilerverilmiştir.Dördüncü bölümde bu çalışmanın ana elemanlarından biri olan fotovoltaiksistemler ve özellikle tek başına çalışan (stand-alone) tasarımlar hakkında ayrıntılıbilgiler verilmiştir. Bu bölümde fotovoltaik sistemlerdeki maliyet faktörleri üzerinde dedurularak, sistemdeki bileşenlerin belirlenmesi için izlenecek yöntemler açıklanmıştır.Beşinci bölümde deneysel uygulamalarda kullanılacak olan senkron generatör,doğru akım motoru, fotovoltaik piller, gerilim ve frekans kontrol üniteleri, geri beslemeelemanları, bataryalar, şarj regülatörü, inverter gibi elemanlara ait teknik bilgilerverilmiştir. Özellikle senkron generatörün fiziki yapısı, karakteristik değerleri veçalışma parametreleri üzerinde durulmuştur. Generatör çalışma durumunda makineperformansını etkileyen geçici ve alt geçici reaktanslar, direnç, regülasyon gibibüyüklükler deneysel olarak elde edilmiştir.Altıncı bölüm deneysel uygulamaların sonuçlarının alındığı kısımdır. Bubölümde, güneş pili uyartımlı senkron generatörün (GPUSG) çeşitli yük durumlarındakidavranışları incelenerek, özellikle enerji kalitesini belirleyen gerilim ve frekansdeğerlerinin ne ölçüde sabit tutulabildiği deneysel olarak saptanmıştır. Bunun yanı sıraGPUSG çeşitli karakteristiklerde ani yük darbelerine ve kısa devre durumlarına maruzbırakılarak gerilim ve frekans cevapları grafiksel olarak elde edilmiştir. Bu bölümdeGPUSG sisteminin uyartım kısmını boyutlandıran ve maliyet analizini yapan birbilgisayar programı da geliştirilmiştir.Son bölümde ise yapılan deneyler ve alınan veriler ışığında GPUSG'ün küçükhidroelektrik santrallerde uygulanabilme olanakları ortaya konmuştur. Sistemin çeşitliyüklere ve darbelere verdiği cevaplar yorumlanmıştır. Ayrıca maliyet faktörleriaçısından sistemin ne gibi fayda ve sakıncalar getirdiği üzerinde durularak tezdeönerilen sistemin uygulanabilirliği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACTDESIGN OF SYNCHRONOUS GENERATOR EXCITED BY PHOTOVOLTAICCELLS FOR MINI HYDRO-ELECTRICAL POWER PLANTSNEVZAT ONATToday, continuously increasing electrical energy demand is directed the world toinvestigate of alternative energy sources instead of fossil fuels. The most consupted oneof these that called renewable energy sources is hydro-electrical power. Therefore, it isimportant to maximum benefit from this potential. Large hydro-electrical power plantshave very serious investment cost. In addition, construction of these plants keeps onlong years and their dams may be negative effects on climate, environment, andhistorical works of art. All of these reasons are forced to build small hydro-electricalpower plants particularly minor (small) countries.In this study, a mini hydro-electrical power plant simulation is realized that havemore flexible operation conditions. A synchronous generator is used for electricalenergy production in this plant. Synchronous generators are need excitation power tomake energy conversion. Excitation power is decreased total energy efficiency ofsystem. In this thesis, excitation power that needed by synchronous generator issupplied from photovoltaic cells. Thus, excitation losses of system are eliminated andtotal energy efficiency is increased.In first section, after summarized the aim of study, hydro-electrical potential isexplained in Turkey and also the world. Small hydro-electrical power plants,components, and construction stages are described in second section.Because of energy conversion machine is a synchronous generator in simulatedpower plant, the third section has provided information about structure, excitationsystems and stability problems of these machines.In fourth section, one of major component of this study that is photovoltaicsystems (particularly stand-alone PV systems) is examined in details. This section hasalso provided information about cost considerations in photovoltaic systems andexplained procedures of batteries, modules and other device selection.In fifth section, technical information are given about devices used inexperiments such as synchronous generator, direct current motor, photovoltaic cell,voltage and frequency control units, feedback components, charge regulator andinverter. Particularly, physical structure, characteristic values, curves, and operationparameters of synchronous generator are analyzed. These values are effects machineperformance in generator operating situation, such as transient and sub-transientreactance, effective resistance, voltage regulation, ?V? curves, etc. are determinedexperimentally.The sixth section is the part that experimental measurement results are taken.Behaviors of Photovoltaic Cell Excited Synchronous Generator (PCESG) are analyzedunder several load conditions and especially stability of voltage and frequency isdetermined experimentally because stabilities of these values are fixed the quality ofelectrical energy. In addition, PCESG is also operated under sudden load impact andshort circuit faults. In these operating conditions, voltage and frequency outputs aredetermined graphically.A computer program is also improved that calculated of excitation current andlife cycle cost excitation part of PCESG in this section.In the last section, depending on experimental results, feasibility possibilities ofPCESG in small hydro-electrical power plants is put forward. Outputs of the system forseveral loads and short circuit conditions are interpreted. Furthermore, viewpoint of costconsiderations system advantages and disadvantages are analyzed and provedpracticability of suggested system in thesis.
Benzer Tezler
- Mini hidroelektrik sistemler için gerilim ve frekans kontrollü asenkron generatör tasarımı
Voltage and frequency controlled induction generator design for mini hydro power projects
ÜMİT KEMALETTİN TERZİ
Doktora
Türkçe
2000
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiMarmara ÜniversitesiElektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN GÜNEY
- Küçük hidroelektrik santrallerin Türkiyedeki yeri,önemi ve hesaplama esasları
Başlık çevirisi yok
ENİS AVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
EnerjiMarmara ÜniversitesiElektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN GÜNEY
- Günlük akışlardaki boşlukların yapay sinir ağları kullanılarak tamamlanması
Completion of blanks in daily runoff with the help of artificial neural networks
MUTLU YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
İnşaat MühendisliğiPamukkale Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEŞET ORHAN BAYKAN
- Küçük hidroelektrik santrallerde türbin tasarımı
Design of hyrolic turbins at small hyroelectrical power plants
AHMET YASİN DEMİRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Makine MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMakine Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ÖZGEN ÜMİT ÇOLAK
- Küçük güçlü hidroelektrik santrallerde düşü, debi, yük ve verim ilişkileri
Relations among head, flow, load and efficiency on the small hydroelectric power plant
MAHMUT TEMEL ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiFırat ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET CEBECİ