Türkçe konuşan 7-12 yaş işitme engelli çocuklarda ünlü seslerin süre ve frekans özellikleri ile konuşma anlaşılırlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between frequency and duration characteristics of turkish vowels and speech intelligibility in turkish speaking 7-12 age hearing-impaired children
- Tez No: 195791
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. MEHMET CEM GİRGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Kulak Burun ve Boğaz, Education and Training, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: işitme engeli, ünlü sesler, formant frekanslar, akustik analiz, konuşma anlaşılırlığı, hearing impairment, vowels, formant frequencies, acoustic analysis, speech intelligibility
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Türkçe konuşan 7?12 yaş işitme engelli çocukların ürettikleri ünlü seslerin temel frekans (F0), formant frekanslar (F1, F2) ve süre özelliklerinin belirlenmesi; bu özelliklerin normal işiten yaşıtlarından farklılık gösterip göstermediğinin saptanması amaçlanmıştır. Ayrıca işitme engelli çocukların ünlü üretim özelliklerinin konuşma anlaşılırlığı ile bir ilişkisi olup olmadığının ortaya konması hedeflenmiştir. Bu amaçla çalışmaya 7?12 yaşları arasında 20 işiten (10 kız 10 erkek), 20 işitme engelli (10 kız 10 erkek) çocuk katılmıştır. Ünlü seslerin akustik analizi için fonetik çalışmalarda sıklıkla kullanılan Windows tabanlı PRAAT (Version 4.4.20) akustik analiz programından yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, işitme engelli çocuklar ile normal işiten yaşıtlarının tüm ünlü seslerin üretim süreleri açısından birbirinden anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bununla birlikte işiten ve işitme engelli katılımcılarda /o/ sesinin incelenen tüm özellikler bakımından anlamlı derecede farklılaştığı, /a/ sesinin üretiminde süre dışında yalnızca F2, /u/ sesinin üretiminde yalnızca F1, /ü/ sesinin üretiminde ise yalnızca F0 açısından anlamlı derecede farklılık olduğu saptanmıştır. /i/, /ı/, /ö/ seslerinde ise iki grup arasında süre dışında hiçbir özellik açısından anlamlı düzeyde bir farklılık olmadığı gözlenmiştir. İşitme engelli çocukların oluşturduğu grupta, kaynaştırmaya devam eden çocuklar ile işitme engelliler okuluna devam eden çocuklar arasındaki işitme kaybı farkı ve ünlü üretim özellikleri (F0, F1, F2 ve süre) istatistiksel olarak anlamlı değilken; bu iki grubun anlaşılırlık puanları istatistiksel olarak anlamlı ölçüde farklılık göstermiştir. Bulgular, işitme engelli çocukların konuşma anlaşılırlığını yordayan en önemli değişkenin işitme kaybı derecesi olduğunu; işitme kaybı derecesinin ünlü üretim süresi ile birlikte anlaşılırlığın %67'sini açıkladığını ortaya koymuştur. Çalışma, işitme engelli çocukların üretim özellikleri bakımından ünlü seslerin çoğunluğunda normal işiten yaşıtlarından farklılaştığını; özellikle ünlü üretim süresinin konuşma anlaşılırlığı açısından önemli bir değişken olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to investigate the characteristics of vowels produced by Turkish speaking 7-12 age hearing-impaired children in terms of fundamental frequency (F0), formant frequencies (F1 and F2), and duration and whether or not these characteristics differ from the characteristics of their normal hearing coevals. The study also aims to display whether there exists a relationship between the characteristics of vowel production and their speech intelligibility in hearing-impaired children. For this purpose, 20 normal hearing (10 boys 10 girls) and 20 hearing-impaired (10 boys 10 girls) children between the ages of 7-12 have participated to the study. For the acoustic analysis of vowels, the Windows based PRAAT (Version 4.4.20) acoustic analysis software, which is frequently used in phonetic studies was utilized. The results suggest that the vowel durations of in hearing-impaired children differ significantly from their normal-hearing coevals. Nonetheless, the most significant difference between the participants was observed in /o/ vowel in each and every characteristics investigated. Except from duration, production of /a/ vowel showed significant difference in F2, production of /u/ vowel showed significant difference only in terms of F1, whereas /ü/ vowel only differed in F0. However, except from duration, no significant differences in the production of /i/, /ı/, /ö/ vowels were observed between the two groups . In the group consisted of hearing-impaired children, hearing loss difference and characteristics of vowel production (F0, F1, F2 and duration) among the children who were attending at an ordinary school with normal hearing children and a school for hearing-impaired children did not show statistically significant difference. Yet, the intelligibility points of these two groups showed statistically significant disparity. According to the findings, the level of hearing loss is the most fundamental variable that affects the speech intelligibility in hearing-impaired children. Together with duration of vowel production, level of hearing loss accounts for %67 of intelligibility. The study points out that, for the majority of vowels, the hearing-impaired children diverge from their normal-hearing coevals. Above all, it shows that the duration of vowel production is a highly important variable affecting speech intelligibility.
Benzer Tezler
- Üç ayrı grupta akıcı konuşan ilkokul çağı çocuklarının kekemeliği değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ELİF HAZER (YAZAR)
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
PsikolojiEge ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BENAL İNCEER
- Bilgisayar destekli öğretim yönteminin İngilizce öğretiminde etkililiği
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN ULUSER İNAN
Doktora
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA OKTAY
- Üsküdar ilçesindeki çocuk oyun alanlarının yeterlilik ve kalite açısından incelenmesi
Evaluation of playgrounds in Uskudar district by the factors of efficiency and quality
GÜLHAN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CENGİZ YILDIZCI
- Temiz aralıklı kateterizasyon uygulanan çocuklarda üriner komplikasyonların engellenmesinde eğitimin etkisi
The Effect of education (Training) to prevent complications on clean intermittent catheterization applied children
AYFER KAMBER
Doktora
Türkçe
1997
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF.DR. GÜLER AKSOY