Türkiye Türkçesinde mutluluk ve üzüntü göstergeleri
Happiness and sadness signs in Turkish language
- Tez No: 190880
- Danışmanlar: DOÇ.DR. ÇETİN PEKACAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2006
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye Türkçesindeki mutluluk ve üzüntü göstergelerininanlam yapısı incelenmiştir. Bu amaçla Türk Dil Kurumu tarafından yayımlananTürkçe Sözlük ve Ömer Asım AKSOY tarafından hazırlanan Deyimler Sözlüğütaranarak mutluluk ve üzüntü göstergeleri tespit edilmiştir. Tespit edilen bugöstergelerin karşıladığı kavramları belirlemek için duygu varlığının yapısı gözönünde bulundurularak belirli bir olay örgüsüne dayanan 35 roman içerisindebağlama dayalı bir anlam incelemesi yapılmıştır.Bunun yanında mutluluk ve üzüntü göstergeleri metaforik ve metonomikyönden incelenerek toplumun soyut nitelikteki duygu kavramlarını karşılamadaizlediği yollar belirlenmiştir.Türkçenin söz varlığında 1415 mutluluk ve üzüntü göstergesi tespitedilmiştir. Bu göstergelerin 437'sini mutluluk göstergeleri, 978'ünü ise üzüntügöstergeleri oluşturur. Söz varlığındaki üzüntü göstergelerinin, mutlulukgöstergelerine göre sayıca fazlalığı, taranan eserlerdeki kullanım sıklıklarında dakendini gösterir.Duygu kavramlarının karşılanması ile ilgili olarak Türkler, dünyadaki diğertoplumlara benzer yaklaşımlar sergilemektedir. Bu durum, söz varlığımızdametaforik ve metonomik yapıdaki mutluluk ve üzüntü göstergelerinde de kendinigösterir.
Özet (Çeviri)
In this work, happiness and sadness signs? semantic structures have beenanalyzed in Turkish. Therefore Turkish Dictionary by Türk Dil Kurumu and IdiomDictionary that had been prepared by Ömer Asım AKSOY, have been observed andhappiness and sadness signs have been determined. To make an analysis on theirmeanings, their usage have been taken into consideration in context in 35 novels.In addition to this, happiness and sadness signs? have been analyzedaccording to their metaphoric and metonymic structures and so, the process ofnaming emotion concepts have been determined.In Turkish vocabulary, 1415 happiness and sadness signs have been gathered.Happiness signs are 437 and sadness signs are 978. In vocabulary, sadness signs aremore than happiness signs. Sadness signs? excess draw attention at their frequency ofusage in observed novels.On naming emotion concepts, Turkish people treat like other people in world.This case appears in metaphoric and metonymic structures of happiness and sadnesssigns.
Benzer Tezler
- Türkiye Türkçesinde sıfat-fiil ve zarf-fiil eklerinin fonksiyonları
Başlık çevirisi yok
MEHMET HADİ BENHÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
DilbilimGazi ÜniversitesiTürkçenin Eğitimi ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMET CEMİLOĞLU
- Türkiye Türkçesinde çekim edatları ve çekim edatı olarak kullanılan isimler
Postpositions in Turkish of Turkey and nouns used as postpositions
DENİZ SARRAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
DilbilimGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA KARAHAN
- Türkiye Türkçesinde tasviri fiiller ve fonksiyonları
Descriptive verbs and their functions in Turkish of Türkiye
SÜLEYMAN AYDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
DilbilimAfyon Kocatepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. GÜRER GÜLSEVİN
- Türkiye Türkçesinde ünlemler ve fonksiyonları
Başlık çevirisi yok
FATMA SÜREYYA KURTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA KARAHAN
- Türkiye Türkçesinde orta hece düşmesi
Syncope in Turkish
LAN-YA TSENG
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA ZÜLFİKAR