Eski Uygur Türkçesi metinlerinde geniş zaman ekinin kullanımı
Usage of the simple present tense suffix in old Uighur text
- Tez No: 187879
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE İLKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZETBu çalışmada Eski Uygur Türkçesi'ne ait Altun Yaruk, Maytrısimit,Kuanşi İm Pusar ve Kalyânamkara ve Pâpamkara adlı dört eserden yolaçıkılarak, -r, -Ar, -Ir, -Ur, -yUr, -mAz biçimli geniş zaman ekleri incelenmiştir.Buna göre Eski Uygur Türkçesinde sözü geçen eklerin, iki temelkullanımı vardır. Bu kullanımların birincisi, fiilin zamanını göstermek için,ikincisi ise zaman gösteren isim ve sıfatların oluşturulması içindir.Geniş zaman eklerinin, şimdiki zamanı göstermek için kullanılması, EskiUygur Türkçesine ait taradığımız eserlerin en belirgin özelliklerinden biridir. Bueserlerde, geniş zaman ekleri, gelecek ve geçmiş zaman görünüşlerinde dekullanılmıştır.Eski Uygur Türkçesindeki geniş zaman eklerinin fiillere bitişme usulleri,çalışmamızda, ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Buna göre geniş zaman ekleri, fiilinson hecesinin ünlü veya ünsüzle bitişine ve fiilin basit veya türemiş oluşuna göreseçilmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACTSimple present tense suffixes such as ?-r, -Ar, -Ir, Ur, -yUr, -mAz? arestudied in this work by exercising four works named as Altun Yaruk,Maytrısimit, Kuanşi İm Pusar and Kalyânamkara and Pâpamkara whichbelong to Old Uighur Turkish.In respect of that, there are two main uses in Old Uighur Turkish foraforementioned suffixes. First of them is to show the time of verb and the secondone is to form names and adjectives which show time.To use simple present tense suffixes for showing the time of presentcontinuous tense is a prominent characteristic of works that we seek in Old UighurTurkish. Simple present tense suffixes are also used as future and past tense formsin these works.Juncture methods of simple present tense suffixes in Old Uighur Turkish arediscussed particularly in our work. Considering to this, simple present tensesuffixes are chosen as to the ending of verb with a vowel or consonant and to thebeing simple or derivated verb.
Benzer Tezler
- Divanu Lügat-İt-Türk ve Budist Uygur metinlerinin sözvarlığı bakımından karşılaştırılması
The Comparison of Divanu Lugat-it-Turk and Buddist Uighur texts in terms of vocabulary
ERSİN TERES
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ZÜHAL KARGI ÖLMEZ
- Maniheist Uygur metinlerinin dil özellikleri ve sözvarlığı
Specialty of the linguistic and lexicon on Manichaeist Uighur texts
ZEKİNE ÖZERTURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMİNE CEYLAN
- Eski Uygur Türkçesinde ağızlar
Dialects in Old Uighur
HAYRİYE GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Eski Uygur Türkçesiyle yazılmış eserlerin ses ve şekil özelliklerine göre tarihlendirilmesi
Dating old Uighur texts accordind to thier phonetic and morphological features
FERRUH AĞCA
Doktora
Türkçe
2006
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. DURSUN YILDIRIM