Une Etude critique et suggestions sur la fonction performative du langage
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 16996
- Danışmanlar: DOÇ.DR. ZEYNEL KIRAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fransız Dili ve Edebiyatı, French Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Fransızca, Söz dizim, French language, Syntax
- Yıl: 1991
- Dil: Fransızca
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
11 ÖZET 50' li yıllara kadar, sözcenin işlevinin belirli bir durumu betimlemek ya da bir olguyu belirtmek olduğu sanılırdı. Betimleme ve belirtmeler doğru/yanlış ölçütü ışığında değerlendirilirdi. Daha sonra, özellikle Austin sayesinde, betimleme ve belirtmelere benzer sözcelerin yalnızca bir durum ya da bir olguyu aktarmaya ve betimleme ye yaramadıkları düşünülmeye başlandı. Ayrıca, bir sözceyle yalnızca bir şey denmediği, fakat bir şey yapıldığı sonucuna varıldı. Bu da,betimleyici sözceyle edimsel sözce, yani bir şey demek ve. bir şey yapmak arasındaki fark tır. Edimsel sözceyle bir dil edimi gerçekleştirilir, örneğin,“Size çalışacağıma söz veriyorum”diyerek söz verme edimi gerçekleştirilir. Fakat, edimsel sözcenin betimleyici sözceden ayırdedilmesi ve belirlenmesi pek o kadar kolay değildir. Bunun bilincinde olan dilbilimci ve felsefeciler, onu belirleyecek ve betimleyici sözceden ayırdetmeye yarayacak ölçütleri aramaya koyulurlar. Bunu yapmak için de, sözdizimsel ve anlamsal ölçütlere başvururlar. Sözüedilen ölçütlere göre edimsel bir sözcenin, etken çatılı bildirme kipinin 1. tekil (ya da çoğul) şahsını ve edimsel anlamlı bir eylemi içermesi gerekir. Açık edimsel sözceler için geçerli olan bu ölçütler, açık edimsel sözcenin belirlenmesine katkıda bulunabilirler. ilk bakışta, sözü edilen ölçütlerin, yüzeysel yapılarında sözdizimsel ve anlamsal ölçütleri içermediklerinden dolayı örtük edim-III sel sözceler için geçerli olmadıkları sanılabilir. Fakat, bu örtük sözceleri açık yapılarına götürecek biçimde açımlar sak, aynı ölçütlerin bunlar için de geçerli olduklarını hemen görebiliriz. Buna karşın, başka bir sorun ortaya çıkar ;bu da örtük sözcenin açımlanma biçimidir. Öyle ise, söz konusu sözceyi nasıl açımlamalı ve gerçekleştirilen edimi nasıl belirlemeli? Bu durumda hiç kuşkusuz bağlama başvurmak gerekir, çünkü sözcenin açımlanması ve edimin belirlenmesi yalnızca bağlam gözönüne alınarak yapılabilir. Örneğin,“Yağmur yağıyor”diyerek, bağlama göre“uyarma edimi ”gerçekleştirilebilir. Buna karşın, başka bir bağlamda aynı sözce yalın bir gözlem de ola bilir. Ayrıca, koşullar da dilin edimsel işlevi konusunda önemli bir yer tutarlar. Bunun nedeni de sözcenin sözdizimsel ve anlamsal ölçütleri içermesinin ve uygun bir fi bağlamda söylenmesinin, onu ne edimsel bir sözce ne de başarılmış bir dil edimi yapmaya yetme sidir. Bir dil edimini gerçekleştirmek için, konuşucunun sözceyi uygun koşullarda kullanması gerekir. Örneğin konuşucu emir verme yetkisine sahip değilse, sözcesi başarılmış bir edim gerçekleştirme işlevini yerine getiremez. Ayrıca, edimin“mutlu”olması (tam olarak gerçekleşmesi) için de, sözcenin anlaşılması ve dinleyici üzerinde bir etki yaratması gerekir. Bununla birlikte, edimin mutlu olmaması, söz konusu sözcenin edimselliğine bir engel oluşturmaz.
Özet (Çeviri)
3.V RESUME Jusque vers les annees cinquante,on pensait que le role de l'enonce etait de decrire un certain etat de choses ou d'affirmer un fait. La description et l'affir- mation etaient jugees a la lumiere du critere vrai/faux. Mais ensuite, surtout grace â Austin, on est venu a penser que les enonces ressemblant aux affirmations ou aux descriptions ne servaient pas seulement a rapporter et a decrire un etat de choses ou un fait,mais aussi a accoraplir un acte de langage.Et on est venu a penser qu'en prononçant un enonce,on ne dit pas seuiement quelque chose, mais aussi on fait quelque chose. C' est la diffe rence entre les enonces constatifs et performatifs,c'est- â-dire entre dire quelque chose et faire quelque chose. En prononçant un performatif,on accomplit un acte de langage. En enonçant“Je vous promets de travailler”, par exemple,on accomplit l'acte de promettre. Mais, la distinction et 1 ' identification du performa tif ne sont pas aussi simples que l'on ne croit. Les lin- guistes et philosophes qui en sont conscients se mettent a chercher des criteres. Pour le faire,ils recourent aux criteres syntaxiques et semantiques. Suivant ces criteres, un enonce performatif doit contenir la premiere personne du singulier(ou pluriel) de l'indicatif present â voix active et un verbe qui a un sens performatif. Au premier regard, il semble que ces criteres ne soient pas valables pour les performatifs implicites qui ne les contiennentV pas dans leurs structures de surf ace. Mais, si nous les paraphrasons de maniere a. ramener a leurs formes expli- cites, nous pouvons voir que les memes criteres y sont valables aussi.Pourtant,un autre probleme se revele; c'est la maniere de paraphraser les performatifs impli- cites. Comment done les paraphraser et comment determiner l'acte accompli? Dans ce cas,il faut sans doute recourir au contexte ordinaire. En enonçanf'Il pleut“,par exemple, on peut accomplir,selon le contexte,”! 'acte d'avertir". Pourt ant, dans un autre contexte, le meme enonce peut etre aussi une simple constatation. Les circonstances aussi occupent une place impor- tante dans la fonction performative du langage,car, le fait qu'un enonce contienne les criteres ssnitaxiques et semantiques et qu'il soit enonce dans un contexte favorable,ne suffit pas â le rendre performatif ni acte reussi. Pour accomplir un acte de langage,il faut que le locuteur le prononce dans des circonstances appropriees. Si le locuteur n'a pas le pouvoir de donner un ordre, son enonce n'est plus un acte reussi. Et aussi, pour que l'acte soit heureux, il faut que 1' enonce soit compris et produise un effet sur 1'auditeur. Mais quand meme, le fait que l'acte ne soit pas heureux ne fait jamais obstacle â la perf ormativite de 1' enonce en question.
Benzer Tezler
- Şeyhülislam Bahayi Divanı: İnceleme - karşılaştırmalı metin
Başlık çevirisi yok
ERDOĞAN ULUDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK İPEKTEN
- Niyazi-i Mısri hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve divanının tenkitli metni
Başlık çevirisi yok
KENAN ERDOĞAN
- Traduction dans l`enseignement des langues etrangeres
Yabancı dil öğretiminde çeviriden yararlanma olanakları ve koşulları
UMUT HÜR YAŞAR
Yüksek Lisans
Fransızca
1999
Fransız Dili ve EdebiyatıÇukurova ÜniversitesiFransız Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAN ASLAN